॥ १ ॥அதா²தோ கு³ல்மசிகித்ஸிதம்ʼ வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉|| 1 ||
அத்தியாயம் 5
गुल्मचिकित्सितम्
இந்த நூலின் தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு தயாராகிக்கொண்டிருக்கிறது. இப்போதைக்கு மூலமும் அதன் தமிழ் எழுத்துப்பெயர்ப்பும் காட்டப்படுகின்றன. இந்தி மொழிபெயர்ப்புடன் படியுங்கள்
இந்த அத்தியாயத்தில் (அத்தியாயத்தின் சொந்தச் சுருக்கம், ஸ்லோகங்கள் 183-188)
तत्र श्लोकाः स्नेहः स्वेदः सर्पिर्बस्तिश्चूर्णानि बृंहणं गुडिकाः।वमनविरेकौ मोक्षः क्षतजस्य च वातगुल्मवताम्॥
ஸ்லோகம் 183 →सर्पिः सतिक्तसिद्धं क्षीरं प्रस्रंसनं निरूहाश्च।रक्तस्य चावसेचनमाश्वासनसंशमनयोगाः॥
ஸ்லோகம் 184 →उपनाहनं सशस्त्रं पक्वस्याभ्यन्तरप्रभिन्नस्य।संशोधनसंशमने पित्तप्रभवस्य गुल्मस्य॥
ஸ்லோகம் 185 →स्नेहः स्वेदो भेदो लङ्घनमुल्लेखनं विरेकश्च।सर्पिर्बस्तिर्गुटिकाश्चूर्णमरिष्टाश्च सक्षाराः॥
ஸ்லோகம் 186 →गुल्मस्यान्ते दाहः कफजस्याग्रेऽपनीतरक्तस्य।गुल्मस्य रौधिरस्य क्रियाक्रमः स्त्रीभवस्योक्तः॥
ஸ்லோகம் 187 →पथ्यान्नपानसेवा हेतूनां वर्जनं यथास्वं च।नित्यं चाग्निसमाधिः स्निग्धस्य च सर्वकर्माणि॥हेतुर्लिङ्गं सिद्धिः क्रियाक्रमः साध्यता न योगाश्च।गुल्मचिकित्सितसंग्रह एतावान् व्याहृतोऽग्निवेशस्य
ஸ்லோகம் 188 →மூலத்தின் எந்தச் சொல்லையும் தொடுங்கள் - அதன் பொருள் தோன்றும்.
॥ २ ॥இதி ஹ ஸ்மாஹ ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉|| 2 ||
।ஸர்வப்ரஜாநாம்ʼ பித்ருʼவச்ச²ரண்ய꞉ புநர்வஸுர்பூ⁴தப⁴விஷ்யதீ³ஶ꞉| ॥ ३ ॥சிகித்ஸிதம்ʼ கு³ல்மநிப³ர்ஹணார்த²ம்ʼ ப்ரோவாச ஸித்³த⁴ம்ʼ வத³தாம்ʼ வரிஷ்ட²꞉|| 3 ||
।விட்ஶ்லேஷ்மபித்தாதிபரிஸ்ரவாத்³வா தைரேவ வ்ருʼத்³தை⁴꞉ பரிபீட³நாத்³வா| ॥ ४ ॥வேகை³ருதீ³ர்ணைர்விஹதைரதோ⁴ வா பா³ஹ்யாபி⁴கா⁴தைரதிபீட³நைர்வா|| 4 ||
।ரூக்ஷாந்நபாநைரதிஸேவிதைர்வா ஶோகேந மித்²யாப்ரதிகர்மணா வா| ॥ ५ ॥விசேஷ்டிதைர்வா விஷமாதிமாத்ரை꞉ கோஷ்டே² ப்ரகோபம்ʼ ஸமுபைதி வாயு꞉|| 5 ||
।கப²ம்ʼ ச பித்தம்ʼ ச ஸ து³ஷ்டவாயுருத்³தூ⁴ய மார்கா³ந் விநிப³த்³த்⁴ய தாப்⁴யாம்| ॥ ६ ॥ஹ்ருʼந்நாபி⁴பார்ஶ்வோத³ரப³ஸ்திஶூலம்ʼ கரோத்யதோ² யாதி ந ப³த்³த⁴மார்க³꞉|| 6 ||
।பக்வாஶயே பித்தகபா²ஶயே வா ஸ்தி²த꞉ ஸ்வதந்த்ர꞉ பரஸம்ʼஶ்ரயோ வா| ॥ ७ ॥ஸ்பர்ஶோபலப்⁴ய꞉ பரிபிண்டி³தத்வாத்³கு³ல்மோ யதா²தோ³ஷமுபைதி நாம|| 7 ||
।ப³ஸ்தௌ ச நாப்⁴யாம்ʼ ஹ்ருʼதி³ பார்ஶ்வயோர்வா ஸ்தா²நாநி கு³ல்மஸ்ய ப⁴வந்தி பஞ்ச| ॥ ८ ॥பஞ்சாத்மகஸ்ய ப்ரப⁴வம்ʼ து தஸ்ய வக்ஷ்யாமி லிங்கா³நி சிகித்ஸிதம்ʼ ச|| 8 ||
।ரூக்ஷாந்நபாநம்ʼ விஷமாதிமாத்ரம்ʼ விசேஷ்டிதம்ʼ வேக³விநிக்³ரஹஶ்ச| ॥ ९ ॥ஶோகோ(அ)பி⁴கா⁴தோ(அ)திமலக்ஷயஶ்ச நிரந்நதா சாநிலகு³ல்மஹேது꞉|| 9 ||
।ய꞉ ஸ்தா²நஸம்ʼஸ்தா²நருஜாம்ʼ விகல்பம்ʼ விட்³வாதஸங்க³ம்ʼ க³லவக்த்ரஶோஷம்| ॥ १० ॥ஶ்யாவாருணத்வம்ʼ ஶிஶிரஜ்வரம்ʼ ச ஹ்ருʼத்குக்ஷிபார்ஶ்வம்ʼஸஶிரோருஜம்ʼ ச|| 10 ||
।கரோதி ஜீர்ணே(அ)ப்⁴யதி⁴கம்ʼ ப்ரகோபம்ʼ பு⁴க்தே ம்ருʼது³த்வம்ʼ ஸமுபைதி யஶ்ச| ॥ ११ ॥வாதாத் ஸ கு³ல்மோ ந ச தத்ர ரூக்ஷம்ʼ கஷாயதிக்தம்ʼ கடு சோபஶேதே|| 11 ||
।கட்வம்லதீக்ஷ்ணோஷ்ணவிதா³ஹிரூக்ஷக்ரோதா⁴திமத்³யார்கஹுதாஶஸேவா| ॥ १२ ॥ஆமாபி⁴கா⁴தோ ருதி⁴ரம்ʼ ச து³ஷ்டம்ʼ பைத்தஸ்ய கு³ல்மஸ்ய நிமித்தமுக்தம்|| 12 ||
।ஜ்வர꞉ பிபாஸா வத³நாங்க³ராக³꞉ ஶூலம்ʼ மஹஜ்ஜீர்யதி போ⁴ஜநே ச| ॥ १३ ॥ஸ்வேதோ³ விதா³ஹோ வ்ரணவச்ச கு³ல்ம꞉ ஸ்பர்ஶாஸஹ꞉ பைத்திககு³ல்மரூபம்|| 13 ||
।ஶீதம்ʼ கு³ரு ஸ்நிக்³த⁴மசேஷ்டநம்ʼ ச ஸம்ʼபூரணம்ʼ ப்ரஸ்வபநம்ʼ தி³வா ச| ॥ १४ ॥கு³ல்மஸ்ய ஹேது꞉ கப²ஸம்ʼப⁴வஸ்ய ஸர்வஸ்து தி³ஷ்டோ நிசயாத்மகஸ்ய|| 14 ||
।ஸ்தைமித்யஶீதஜ்வரகா³த்ரஸாத³ஹ்ருʼல்லாஸகாஸாருசிகௌ³ரவாணி| ॥ १५ ॥ஶைத்யம்ʼ ருக³ல்பா கடி²நோந்நதத்வம்ʼ கு³ல்மஸ்ய ரூபாணி கபா²த்மகஸ்ய|| 15 ||
।நிமித்தலிங்கா³ந்யுபலப்⁴ய கு³ல்மே த்³விதோ³ஷஜே தோ³ஷப³லாப³லம்ʼ ச| ॥ १६ ॥வ்யாமிஶ்ரலிங்கா³நபராம்ʼஸ்து கு³ல்மாம்ʼஸ்த்ரீநாதி³ஶேதௌ³ஷத⁴கல்பநார்த²ம்|| 16 ||
।மஹாருஜம்ʼ தா³ஹபரீதமஶ்மவத்³க⁴நோந்நதம்ʼ ஶீக்⁴ரவிதா³ஹி தா³ருணம்| ॥ १७ ॥மந꞉ஶரீராக்³நிப³லாபஹாரிணம்ʼ த்ரிதோ³ஷஜம்ʼ கு³ல்மமஸாத்⁴யமாதி³ஶேத்|| 17 ||
।ருʼதாவநாஹாரதயா ப⁴யேந விரூக்ஷணைர்வேக³விநிக்³ரஹைஶ்ச| ॥ १८ ॥ஸம்ʼஸ்தம்ப⁴நோல்லேக²நயோநிதோ³ஷைர்கு³ல்ம꞉ ஸ்த்ரியம்ʼ ரக்தப⁴வோ(அ)ப்⁴யுபைதி|| 18 ||
।ய꞉ ஸ்பந்த³தே பிண்டி³த ஏவ நாங்கை³ஶ்சிராத் ஸஶூல꞉ ஸமக³ர்ப⁴லிங்க³꞉| ॥ १९ ॥ஸ ரௌதி⁴ர꞉ ஸ்த்ரீப⁴வ ஏவ கு³ல்மோ மாஸே வ்யதீதே த³ஶமே சிகித்ஸ்ய꞉|| 19 ||
।க்ரியாக்ரமமத꞉ ஸித்³த⁴ம்ʼ கு³ல்மிநாம்ʼ கு³ல்மநாஶநம்| ॥ २० ॥ப்ரவக்ஷ்யாம்யத ஊர்த்⁴வம்ʼ ச யோகா³ந் கு³ல்மநிப³ர்ஹணாந்|| 20 ||
।ரூக்ஷவ்யாயாமஜம்ʼ கு³ல்மம்ʼ வாதிகம்ʼ தீவ்ரவேத³நம்| ॥ २१ ॥ப³த்³த⁴விண்மாருதம்ʼ ஸ்நேஹைராதி³த꞉ ஸமுபாசரேத்|| 21 ||
।போ⁴ஜநாப்⁴யஞ்ஜநை꞉ பாநைர்நிரூஹை꞉ ஸாநுவாஸநை꞉| ॥ २२ ॥ஸ்நிக்³த⁴ஸ்ய பி⁴ஷஜா ஸ்வேத³꞉ கர்தவ்யோ கு³ல்மஶாந்தயே|| 22 ||
।ஸ்ரோதஸாம்ʼ மார்த³வம்ʼ க்ருʼத்வா ஜித்வா மாருதமுல்ப³ணம்| ॥ २३ ॥பி⁴த்த்வா விப³ந்த⁴ம்ʼ ஸ்நிக்³த⁴ஸ்ய ஸ்வேதோ³ கு³ல்மமபோஹதி|| 23 ||
।ஸ்நேஹபாநம்ʼ ஹிதம்ʼ கு³ல்மே விஶேஷேணோர்த்⁴வநாபி⁴ஜே| ॥ २४ ॥பக்வாஶயக³தே ப³ஸ்திருப⁴யம்ʼ ஜட²ராஶ்ரயே|| 24 ||
।தீ³ப்தே(அ)க்³நௌ வாதிகே கு³ல்மே விப³ந்தே⁴(அ)நிலவர்சஸோ꞉| ॥ २५ ॥ப்³ருʼம்ʼஹணாந்யந்நபாநாநி ஸ்நிக்³தோ⁴ஷ்ணாநி ப்ரயோஜயேத்|| 25 ||
।புந꞉ புந꞉ ஸ்நேஹபாநம்ʼ நிரூஹா꞉ ஸாநுவாஸநா꞉| ॥ २६ ॥ப்ரயோஜ்யா வாதகு³ல்மேஷு கப²பித்தாநுராக்ஷிணா|| 26 ||
।கபோ² வாதே ஜிதப்ராயே பித்தம்ʼ ஶோணிதமேவ வா| ॥ २७ ॥யதி³ குப்யதி வா தஸ்ய க்ரியமாணே சிகித்ஸிதே|| 27 ||
।யதோ²ல்ப³ணஸ்ய தோ³ஷஸ்ய தத்ர கார்யம்ʼ பி⁴ஷக்³ஜிதம்| ॥ २८ ॥ஆதா³வந்தே ச மத்⁴யே ச மாருதம்ʼ பரிரக்ஷதா|| 28 ||
।வாதகு³ல்மே கபோ² வ்ருʼத்³தோ⁴ ஹத்வா(அ)க்³நிமருசிம்ʼ யதி³| ॥ २९ ॥ஹ்ருʼல்லாஸம்ʼ கௌ³ரவம்ʼ தந்த்³ராம்ʼ ஜநயேது³ல்லிகே²த்து தம்|| 29 ||
।ஶூலாநாஹவிப³ந்தே⁴ஷு கு³ல்மே வாதகபோ²ல்ப³ணே| ॥ ३० ॥வர்தயோ கு³டிகாஶ்சூர்ணம்ʼ கப²வாதஹரம்ʼ ஹிதம்|| 30 ||
।பித்தம்ʼ வா யதி³ ஸம்ʼவ்ருʼத்³த⁴ம்ʼ ஸம்ʼதாபம்ʼ வாதகு³ல்மிந꞉| ॥ ३१ ॥குர்யாத்³விரேச்ய꞉ ஸ ப⁴வேத் ஸஸ்நேஹைராநுலோமிகை꞉|| 31 ||
।கு³ல்மோ யத்³யநிலாதீ³நாம்ʼ க்ருʼதே ஸம்யக்³பி⁴ஷக்³ஜிதே| ॥ ३२ ॥ந ப்ரஶாம்யதி ரக்தஸ்ய ஸோ(அ)வஸேகாத் ப்ரஶாம்யதி|| 32 ||
।ஸ்நிக்³தோ⁴ஷ்ணேநோதி³தே கு³ல்மே பைத்திகே ஸ்ரம்ʼஸநம்ʼ ஹிதம்| ॥ ३३ ॥ரூக்ஷோஷ்ணேந து ஸம்ʼபூ⁴தே ஸர்பி꞉ ப்ரஶமநம்ʼ பரம்|| 33 ||
।பித்தம்ʼ வா பித்தகு³ல்மம்ʼ வா ஜ்ஞாத்வா பக்வாஶயஸ்தி²தம்| ॥ ३४ ॥காலவிந்நிர்ஹரேத் ஸத்³ய꞉ ஸதிக்தை꞉ க்ஷீரப³ஸ்திபி⁴꞉|| 34 ||
।பயஸா வா ஸுகோ²ஷ்ணேந ஸதிக்தேந விரேசயேத்| ॥ ३५ ॥பி⁴ஷக³க்³நிப³லாபேக்ஷீ ஸர்பிஷா தைல்வகேந வா|| 35 ||
।த்ருʼஷ்ணாஜ்வரபரீதா³ஹஶூலஸ்வேதா³க்³நிமார்த³வே| ॥ ३६ ॥கு³ல்மிநாமருசௌ சாபி ரக்தமேவாவஸேசயேத்|| 36 ||
।ச்சி²ந்நமூலா வித³ஹ்யந்தே ந கு³ல்மா யாந்தி ச க்ஷயம்| , ॥ ३७ ॥ரக்தம்ʼ ஹி வ்யம்லதாம்ʼ யாதி, தச்ச நாஸ்தி ந சாஸ்தி ருக்|| 37 ||
।ஹ்ருʼததோ³ஷம்ʼ பரிம்லாநம்ʼ ஜாங்க³லைஸ்தர்பிதம்ʼ ரஸை꞉| ॥ ३८ ॥ஸமாஶ்வஸ்தம்ʼ ஸஶேஷார்திம்ʼ ஸர்பிரப்⁴யாஸயேத் புந꞉|| 38 ||
।ரக்தபித்தாதிவ்ருʼத்³த⁴த்வாத் க்ரியாமநுபலப்⁴ய ச| ॥ ३९ ॥யதி³ கு³ல்மோ வித³ஹ்யேத ஶஸ்த்ரம்ʼ தத்ர பி⁴ஷக்³ஜிதம்|| 39 ||
।கு³ரு꞉ கடி²நஸம்ʼஸ்தா²நோ கூ³ட⁴மாம்ʼஸாந்தராஶ்ரய꞉| ॥ ४० ॥அவிவர்ண꞉ ஸ்தி²ரஶ்சைவ ஹ்யபக்வோ கு³ல்ம உச்யதே|| 40 ||
।தா³ஹஶூலார்திஸம்ʼக்ஷோப⁴ஸ்வப்நநாஶாரதிஜ்வரை꞉| ॥ ४१ ॥வித³ஹ்யமாநம்ʼ ஜாநீயாத்³கு³ல்மம்ʼ தமுபநாஹயேத்|| 41 ||
।விதா³ஹலக்ஷணே கு³ல்மே ப³ஹிஸ்துங்கே³ ஸமுந்நதே| ॥ ४२ ॥ஶ்யாவே ஸரக்தபர்யந்தே ஸம்ʼஸ்பர்ஶே ப³ஸ்திஸம்ʼநிபே⁴|| 42 ||
।நிபீடி³தோந்நதே ஸ்தப்³தே⁴ ஸுப்தே தத்பார்ஶ்வபீட³நாத்| ॥தத்ரைவ பிண்டி³தே ஶூலே ஸம்ʼபக்வம்ʼ கு³ல்மமாதி³ஶேத்||‘ , ; ।‘தத்ரைவ பிண்டி³தம்ʼ வித்³ரதி⁴நியதத்வாச்சே²ஷாங்கா³வ்யாபநஶீலம்ʼ, ததா²விதே⁴ ஶூலே ஸதி; ததா² தஸ்ய வித்³ரதி⁴꞉ பார்ஶ்வபீட³நேந புருஷஸ்ய ஸ்வப்நே லப்³தே⁴ ஸுகே²ந நித்³ராயாம்ʼ ப்ராப்தாயாம்ʼ(அ) இத்ய் அஷ்டா²ங்க³ஸம்ʼக்³ரஹவ்யாக்²யாயாம் இந்து³꞉|
।தத்ர தா⁴ந்வந்தரீயாணாமதி⁴கார꞉ க்ரியாவிதௌ⁴| ॥ ४४ ॥வைத்³யாநாம்ʼ க்ருʼதயோக்³யாநாம்ʼ வ்யத⁴ஶோத⁴நரோபணே|| 44 ||
।அந்தர்பா⁴க³ஸ்ய சாப்யேதத் பச்யமாநஸ்ய லக்ஷணம்| ॥ ४५ ॥ஹ்ருʼத்க்ரோட³ஶூநதா(அ)ந்த꞉ஸ்தே² ப³ஹி꞉ஸ்தே² பார்ஶ்வநிர்க³தி꞉|| 45 ||
।பக்வ꞉ ஸ்ரோதாம்ʼஸி ஸம்ʼக்லேத்³ய வ்ரஜத்யூர்த்⁴வமதோ⁴(அ)பி வா| ॥ ४६ ॥ஸ்வயம்ʼப்ரவ்ருʼத்தம்ʼ தம்ʼ தோ³ஷமுபேக்ஷேத ஹிதாஶநை꞉|| 46 ||
।த³ஶாஹம்ʼ த்³வாத³ஶாஹம்ʼ வா ரக்ஷந் பி⁴ஷகு³பத்³ரவாந்| ॥ ४७ ॥அத ஊர்த்⁴வம்ʼ ஹிதம்ʼ பாநம்ʼ ஸர்பிஷ꞉ ஸவிஶோத⁴நம்|| 47 ||
।ஶுத்³த⁴ஸ்ய திக்தம்ʼ ஸக்ஷௌத்³ரம்ʼ ப்ரயோகே³ ஸர்பிரிஷ்யதே| ॥ ४८ ॥ஶீதலைர்கு³ருபி⁴꞉ ஸ்நிக்³தை⁴ர்கு³ல்மே ஜாதே கபா²த்மகே|| 48 ||
।அவம்யஸ்யால்பகாயாக்³நே꞉ குர்யால்லங்க⁴நமாதி³த꞉| ॥ ४९ ॥மந்தோ³(அ)க்³நிர்வேத³நா மந்தா³ கு³ருஸ்திமிதகோஷ்ட²தா|| 49 ||
।ஸோத்க்லேஶா சாருசிர்யஸ்ய ஸ கு³ல்மீ வமநோபக³꞉| ॥ ५० ॥உஷ்ணைரேவோபசர்யஶ்ச க்ருʼதே வமநலங்க⁴நே|| 50 ||
।யோஜ்யஶ்சாஹாரஸம்ʼஸர்கோ³ பே⁴ஷஜை꞉ கடுதிக்தகை꞉| ॥ ५१ ॥ஸாநாஹம்ʼ ஸவிப³ந்த⁴ம்ʼ ச கு³ல்மம்ʼ கடி²நமுந்நதம்|| 51 ||
।த்³ருʼஷ்ட்வா(அ)(அ)தௌ³ ஸ்வேத³யேத்³யுக்த்யா ஸ்விந்நம்ʼ ச விலயேத்³பி⁴ஷக்| ॥ ५२ ॥லங்க⁴நோல்லேக²நே ஸ்வேதே³ க்ருʼதே(அ)க்³நௌ ஸம்ʼப்ரது⁴க்ஷிதே|| 52 ||
।கப²கு³ல்மீ பிபே³த் காலே ஸக்ஷாரகடுகம்ʼ க்⁴ருʼதம்| ॥ ५३ ॥ஸ்தா²நாத³பஸ்ருʼதம்ʼ ஜ்ஞாத்வா கப²கு³ல்மம்ʼ விரேசநை꞉|| 53 ||
।ஸஸ்நேஹைர்ப³ஸ்திபி⁴ர்வா(அ)பி ஶோத⁴யேத்³தா³ஶமூலிகை꞉| ॥ ५४ ॥மந்தே³(அ)க்³நாவநிலே மூடே⁴ ஜ்ஞாத்வா ஸஸ்நேஹமாஶயம்|| 54 ||
।கு³டிகாசூர்ணநிர்யூஹா꞉ ப்ரயோஜ்யா꞉ கப²கு³ல்மிநாம்| ॥ ५५ ॥க்ருʼதமூலம்ʼ மஹாவாஸ்தும்ʼ கடி²நம்ʼ ஸ்திமிதம்ʼ கு³ரும்|| 55 ||
।ஜயேத்கப²க்ருʼதம்ʼ கு³ல்மம்ʼ க்ஷாராரிஷ்டாக்³நிகர்மபி⁴꞉| ॥ ५६ ॥தோ³ஷப்ரக்ருʼதிகு³ல்மர்துயோக³ம்ʼ பு³த்³த்⁴வா கபோ²ல்ப³ணே|| 56 ||
।ப³லதோ³ஷப்ரமாணஜ்ஞ꞉ க்ஷாரம்ʼ கு³ல்மே ப்ரயோஜயேத்| ॥ ५७ ॥ஏகாந்தரம்ʼ த்³வ்யந்தரம்ʼ வா த்ர்யஹம்ʼ விஶ்ரம்ய வா புந꞉|| 57 ||
।ஶரீரப³லதோ³ஷாணாம்ʼ வ்ருʼத்³தி⁴க்ஷபணகோவித³꞉| ॥ ५८ ॥ஶ்லேஷ்மாணம்ʼ மது⁴ரம்ʼ ஸ்நிக்³த⁴ம்ʼ மாம்ʼஸக்ஷீரக்⁴ருʼதாஶிந꞉|| 58 ||
।சி²த்த்வா சி²த்த்வா(அ)(அ)ஶயாத் க்ஷார꞉ க்ஷரத்வாத் க்ஷாரயத்யத⁴꞉| ॥ ५९ ॥மந்தே³(அ)க்³நாவருசௌ ஸாத்ம்யே மத்³யே ஸஸ்நேஹமஶ்நதாம்|| 59 ||
।ப்ரயோஜ்யா மார்க³ஶுத்³த்⁴யர்த²மரிஷ்டா꞉ கப²கு³ல்மிநாம்| ॥ ६० ॥லங்க⁴நோல்லேக²நை꞉ ஸ்வேதை³꞉ ஸர்பி꞉பாநைர்விரேசநை꞉|| 60 ||
।ப³ஸ்திபி⁴ர்கு³டிகாசூர்ணக்ஷாராரிஷ்டக³ணைரபி| ॥ ६१ ॥ஶ்லைஷ்மிக꞉ க்ருʼதமூலத்வாத்³யஸ்ய கு³ல்மோ ந ஶாம்யதி|| 61 ||
।தஸ்ய தா³ஹோ ஹ்ருʼதே ரக்தே ஶரலோஹாதி³பி⁴ர்ஹித꞉| ॥ ६२ ॥ஔஷ்ண்யாத்தைக்ஷ்ண்யாச்ச ஶமயேத³க்³நிர்கு³ல்மே கபா²நிலௌ|| 62 ||
।தயோ꞉ ஶமாச்ச ஸம்ʼகா⁴தோ கு³ல்மஸ்ய விநிவர்ததே| ॥ ६३ ॥தா³ஹே தா⁴ந்வந்தரீயாணாமத்ராபி பி⁴ஷஜாம்ʼ ப³லம்|| 63 ||
।க்ஷாரப்ரயோகே³ பி⁴ஷஜாம்ʼ க்ஷாரதந்த்ரவிதா³ம்ʼ ப³லம்| ॥ ६४ ॥வ்யாமிஶ்ரதோ³ஷே வ்யாமிஶ்ர ஏஷ ஏவ க்ரியாக்ரம꞉|| 64 ||
।ஸித்³தா⁴நத꞉ ப்ரவக்ஷ்யாமி யோகா³ந் கு³ல்மநிப³ர்ஹணாந்|॥ ६५ ॥த்ர்யூஷணத்ரிப²லாதா⁴ந்யவிட³ங்க³சவ்யசித்ரகை꞉|| 65 ||
।கல்கீக்ருʼதைர்க்⁴ருʼதம்ʼ ஸித்³த⁴ம்ʼ ஸக்ஷீரம்ʼ வாதகு³ல்மநுத்| ।இதி த்ர்யூஷணாதி³க்⁴ருʼதம்| ॥ ६६ ॥ஏத ஏவ ச கல்கா꞉ ஸ்யு꞉ கஷாய꞉ பஞ்சமூலிக꞉|| 66 ||
।த்³விபஞ்சமூலிகோ வா(அ)பி தத்³க்⁴ருʼதம்ʼ கு³ல்மநுத் பரம்| ।இதி த்ர்யூஷணாதி³க்⁴ருʼதமபரம்|( ॥)(ஷட்பலம்ʼ வா பிபே³த் ஸர்பிர்யது³க்தம்ʼ ராஜயக்ஷ்மணி||)
।ப்ரஸந்நயா வா க்ஷீரார்த²ம்ʼ ஸுரயா தா³டி³மேந வா| ॥ ६८ ॥த³த்⁴ந꞉ ஸரேண வா கார்யம்ʼ க்⁴ருʼதம்ʼ மாருதகு³ல்மநுத்|| 68 ||
।ஹிங்கு³ஸௌவர்சலாஜாஜீபி³ட³தா³டி³மதீ³ப்யகை꞉|॥ ६९ ॥புஷ்கரவ்யோஷத⁴ந்யாகவேதஸக்ஷாரசித்ரகை꞉|| 69 ||
।ஶடீவசாஜக³ந்தை⁴லாஸுரஸைஶ்ச விபாசிதம்| ॥ஶூலாநாஹஹரம்ʼ ஸர்பிர்த³த்⁴நா சாநிலகு³ல்மிநாம்|| ।இதி ஹிங்கு³ஸௌவர்சலாத்³யம்ʼ க்⁴ருʼதம்|
।ஹபுஷாவ்யோஷப்ருʼத்²வீகாசவ்யசித்ரகஸைந்த⁴வை꞉|॥ ७१ ॥ஸாஜாஜீபிப்பலீமூலதீ³ப்யகைர்விபசேத்³க்⁴ருʼதம்|| 71 ||
।ஸகோலமூலகரஸம்ʼ ஸக்ஷீரத³தி⁴தா³டி³மம்| ॥ ७२ ॥தத் பரம்ʼ வாதகு³ல்மக்⁴நம்ʼ ஶூலாநாஹவிமோக்ஷணம்|| 72 ||
।யோந்யர்ஶோக்³ரஹணீதோ³ஷஶ்வாஸகாஸாருசிஜ்வராந்| ॥ப³ஸ்திஹ்ருʼத்பார்ஶ்வஶூலம்ʼ ச க்⁴ருʼதமேதத்³வ்யபோஹதி|| ।இதி ஹபுஷாத்³யம்ʼ க்⁴ருʼதம்|
।பிப்பல்யா பிசுரத்⁴யர்தோ⁴ தா³டி³மாத்³த்³விபலம்ʼ பலம்ʼ| ॥ ७४ ॥தா⁴ந்யாத்பஞ்ச க்⁴ருʼதாச்சு²ண்ட்²யா꞉ கர்ஷ꞉ க்ஷீரம்ʼ சதுர்கு³ணம்|| 74 ||
।ஸித்³த⁴மேதைர்க்⁴ருʼதம்ʼ ஸத்³யோ வாதகு³ல்மம்ʼ வ்யபோஹதி| ॥யோநிஶூலம்ʼ ஶிர꞉ஶூலமர்ஶாம்ʼஸி விஷமஜ்வரம்|| ।இதி பிப்பல்யாத்³யம்ʼ க்⁴ருʼதம்|
।க்⁴ருʼதாநாமௌஷத⁴க³ணா ய ஏதே பரிகீர்திதா꞉| ॥ ७६ ॥தே சூர்ணயோகா³ வர்த்யஸ்தா꞉ கஷாயாஸ்தே ச கு³ல்மிநாம்|| 76 ||
।கோலதா³டி³மக⁴ர்மாம்பு³ஸுராமண்டா³ம்லகாஞ்ஜிகை꞉| ॥ ७७ ॥ஶூலாநாஹஹரீ பேயா பீ³ஜபூரரஸேந வா|| 77 ||
।சூர்ணாநி மாதுலுங்க³ஸ்ய பா⁴விதாநி ரஸேந வா| ॥ ७८ ॥குர்யாத்³வர்தீ꞉ ஸகு³டிகா கு³ல்மாநாஹார்திஶாந்தயே|| 78 ||
।ஹிங்கு³ த்ரிகடுகம்ʼ பாடா²ம்ʼ ஹபுஷாமப⁴யாம்ʼ ஶடீம்| ॥ ७९ ॥அஜமோதா³ஜக³ந்தே⁴ ச திந்திடீ³காம்லவேதஸௌ|| 79 ||
।தா³டி³மம்ʼ புஷ்கரம்ʼ தா⁴ந்யமஜாஜீம்ʼ சித்ரகம்ʼ வசாம்| ॥ ८० ॥த்³வௌ க்ஷாரௌ லவணே த்³வே ச சவ்யம்ʼ சைகத்ர சூர்ணயேத்|| 80 ||
।சூர்ணமேதத் ப்ரயோக்தவ்யமந்நபாநேஷ்வநத்யயம்| ॥ ८१ ॥ப்ராக்³ப⁴க்தமத²வா பேயம்ʼ மத்³யேநோஷ்ணோத³கேந வா|| 81 ||
।பார்ஶ்வஹ்ருʼத்³ப³ஸ்திஶூலேஷு கு³ல்மே வாதகபா²த்மகே| ॥ ८२ ॥ஆநாஹே மூத்ரக்ருʼச்ச்²ரே ச ஶூலே ச கு³த³யோநிஜே|| 82 ||
।க்³ரஹண்யர்ஶோவிகாரேஷு ப்லீஹ்நி பாண்ட்³வாமயே(அ)ருசௌ| ॥ ८३ ॥உரோவிப³ந்தே⁴ ஹிக்காயாம்ʼ காஸே ஶ்வாஸே க³லக்³ரஹே|| 83 ||
।பா⁴விதம்ʼ மாதுலுங்க³ஸ்ய சூர்ணமேதத்³ரஸேந வா| ॥ப³ஹுஶோ கு³டிகா꞉ கார்யா꞉ கார்முகா꞉ ஸ்யுஸ்ததோ(அ)தி⁴கம்|| ।இதி ஹிங்வாதி³சூர்ணம்ʼ கு³டிகா ச|
।மாதுலுங்க³ரஸோ ஹிங்கு³ தா³டி³மம்ʼ பி³ட³ஸைந்த⁴வே| ॥ ८५ ॥ஸுராமண்டே³ந பாதவ்யம்ʼ வாதகு³ல்மருஜாபஹம்|| 85 ||
।ஶடீபுஷ்கரஹிங்க்³வம்லவேதஸக்ஷாரசித்ரகாந்| ॥ ८६ ॥தா⁴ந்யகம்ʼ ச யவாநீம்ʼ ச விட³ங்க³ம்ʼ ஸைந்த⁴வம்ʼ வசாம்|| 86 ||
।ஸசவ்யபிப்பலீமூலாமஜக³ந்தா⁴ம்ʼ ஸதா³டி³மாம்| ॥ ८७ ॥அஜாஜீம்ʼ சாஜமோதா³ம்ʼ ச சூர்ணம்ʼ க்ருʼத்வா ப்ரயோஜயேத்|| 87 ||
।ரஸேந மாதுலுங்க³ஸ்ய மது⁴ஶுக்தேந வா புந꞉| ॥ ८८ ॥பா⁴விதம்ʼ கு³டிகாம்ʼ க்ருʼத்வா ஸுபிஷ்டாம்ʼ கோலஸம்ʼமிதாம்|| 88 ||
।கு³ல்மம்ʼ ப்லீஹாநமாநாஹம்ʼ ஶ்வாஸம்ʼ காஸமரோசகம்| ॥ ८९ ॥ஹிக்காம்ʼ ஹ்ருʼத்³ரோக³மர்ஶாம்ʼஸி விவிதா⁴ம்ʼ ஶிரஸோ ருஜம்|| 89 ||
।பாண்ட்³வாமயம்ʼ கபோ²த்க்லேஶம்ʼ ஸர்வஜாம்ʼ ச ப்ரவாஹிகாம்| ॥ ९० ॥பார்ஶ்வஹ்ருʼத்³ப³ஸ்திஶூலம்ʼ ச கு³டிகைஷா வ்யபோஹதி|| 90 ||
।நாக³ரார்த⁴பலம்ʼ பிஷ்ட்வா த்³வே பலே லுஞ்சிதஸ்ய ச| ॥ ९१ ॥திலஸ்யைகம்ʼ கு³ட³பலம்ʼ க்ஷீரேணோஷ்ணேந நா பிபே³த்|| 91 ||
।வாதகு³ல்மமுதா³வர்தம்ʼ யோநிஶூலம்ʼ ச நாஶயேத்| ॥ ९२ ॥பிபே³தே³ரண்ட³ஜம்ʼ தைலம்ʼ வாருணீமண்ட³மிஶ்ரிதம்|| 92 ||
।ததே³வ தைலம்ʼ பயஸா வாதகு³ல்மீ பிபே³ந்நர꞉| ॥ ९३ ॥ஶ்லேஷ்மண்யநுப³லே பூர்வம்ʼ ஹிதம்ʼ பித்தாநுகே³ பரம்|| 93 ||
।ஸாத⁴யேச்சு²த்³த⁴ஶுஷ்கஸ்ய லஶுநஸ்ய சதுஷ்பலம்| ॥ ९४ ॥க்ஷீரோத³கே(அ)ஷ்டகு³ணிதே க்ஷீரஶேஷம்ʼ ச நா பிபே³த்|| 94 ||
।வாதகு³ல்மமுதா³வர்தம்ʼ க்³ருʼத்⁴ரஸீம்ʼ விஷமஜ்வரம்| ॥ஹ்ருʼத்³ரோக³ம்ʼ வித்³ரதி⁴ம்ʼ ஶோத²ம்ʼ ஸாத⁴யத்யாஶு தத்பய꞉|| ।இதி லஶுநக்ஷீரம்|
।தைலம்ʼ ப்ரஸந்நா கோ³மூத்ரமாரநாலம்ʼ யவாக்³ரஜம்| ॥கு³ல்மம்ʼ ஜட²ரமாநாஹம்ʼ பீதமேகத்ர ஸாத⁴யேத்|| ।இதி தைலபஞ்சகம்|
।பஞ்சமூலீகஷாயேண ஸக்ஷாரேண ஶிலாஜது| ॥பிபே³த்தஸ்ய ப்ரயோகே³ண வாதகு³ல்மாத் ப்ரமுச்யதே|| ।இதி ஶிலாஜதுரயோக³꞉|
।வாட்யம்ʼ பிப்பலீயூஷேண மூலகாநாம்ʼ ரஸேந வா| ॥ ९८ ॥பு⁴க்த்வா ஸ்நிக்³த⁴முதா³வர்தாத்³வாதகு³ல்மாத்³விமுச்யதே|| 98 ||
।ஶூலாநாஹவிப³ந்தா⁴ர்தம்ʼ ஸ்வேத³யேத்³வாதகு³ல்மிநம்| ॥ ९९ ॥ஸ்வேதை³꞉ ஸ்வேத³விதா⁴வுக்தைர்நாடீ³ப்ரஸ்தரஸங்கரை꞉|| 99 ||
।ப³ஸ்திகர்ம பரம்ʼ வித்³யாத்³கு³ல்மக்⁴நம்ʼ தத்³தி⁴ மாருதம்| ॥ १०० ॥ஸ்வே ஸ்தா²நே ப்ரத²மம்ʼ ஜித்வா ஸத்³யோ கு³ல்மமபோஹதி|| 100 ||
।தஸ்மாத³பீ⁴க்ஷ்ணஶோ கு³ல்மா நிரூஹை꞉ ஸாநுவாஸநை꞉| ॥ १०१ ॥ப்ரயுஜ்யமாநை꞉ ஶாம்யந்தி வாதபித்தகபா²த்மகா꞉|| 101 ||
।கு³ல்மக்⁴நா விவிதா⁴ தி³ஷ்டா꞉ ஸித்³தா⁴꞉ ஸித்³தி⁴ஷு ப³ஸ்தய꞉| ॥ १०२ ॥கு³ல்மக்⁴நாநி ச தைலாநி வக்ஷ்யந்தே வாதரோகி³கே|| 102 ||
।தாநி மாருதஜே கு³ல்மே பாநாப்⁴யங்கா³நுவாஸநை꞉| ॥ १०३ ॥ப்ரயுக்தாந்யாஶு ஸித்⁴யந்தி தைலம்ʼ ஹ்யநிலஜித்பரம்|| 103 ||
।நீலிநீசூர்ணஸம்ʼயுக்தம்ʼ பூர்வோக்தம்ʼ க்⁴ருʼதமேவ| ॥ १०४ ॥ஸமலாய ப்ரதா³தவ்யம்ʼ ஶோத⁴நம்ʼ வாதகு³ல்மிநே|| 104 ||
।நீலிநீத்ரிவ்ருʼதாத³ந்தீபத்²யாகம்பில்லகை꞉ ஸஹ| ॥ १०५ ॥ஶோத⁴நார்த²ம்ʼ க்⁴ருʼதம்ʼ தே³யம்ʼ ஸபி³ட³க்ஷாரநாக³ரம்|| 105 ||
।நீலிநீம்ʼ த்ரிப²லாம்ʼ ராஸ்நாம்ʼ ப³லாம்ʼ கடுகரோஹிணீம்| ॥ १०६ ॥பசேத்³விட³ங்க³ம்ʼ வ்யாக்⁴ரீம்ʼ ச பலிகாநி ஜலாட⁴கே|| 106 ||
।தேந பாதா³வஶேஷேண க்⁴ருʼதப்ரஸ்த²ம்ʼ விபாசயேத்| ॥ १०७ ॥த³த்⁴ந꞉ ப்ரஸ்தே²ந ஸம்ʼயோஜ்ய ஸுதா⁴க்ஷீரபலேந ச|| 107 ||
।ததோ க்⁴ருʼதபலம்ʼ த³த்³யாத்³யவாகூ³மண்ட³மிஶ்ரிதம்| ॥ १०८ ॥ஜீர்ணே ஸம்யக்³விரிக்தம்ʼ ச போ⁴ஜயேத்³ரஸபோ⁴ஜநம்|| 108 ||
।கு³ல்மகுஷ்டோ²த³ரவ்யங்க³ஶோப²பாண்ட்³வாமயஜ்வராந்| ॥ஶ்வித்ரம்ʼ ப்லீஹாநமுந்மாத³ம்ʼ க்⁴ருʼதமேதத்³வ்யபோஹதி|| ।இதி நீலிந்யாத்³யம்ʼ க்⁴ருʼதம்|
।குக்குடாஶ்ச மயூராஶ்ச தித்திரிக்ரௌஞ்சவர்தகா꞉| ॥ ११० ॥ஶாலயோ மதி³ரா ஸர்பிர்வாதகு³ல்மபி⁴ஷக்³ஜிதம்|| 110 ||
।ஹிதமுஷ்ணம்ʼ த்³ரவம்ʼ ஸ்நிக்³த⁴ம்ʼ போ⁴ஜநம்ʼ வாதகு³ல்மிநாம்| ॥ १११ ॥ஸமண்ட³வாருணீபாநம்ʼ பக்வம்ʼ வா தா⁴ந்யகைர்ஜலம்|| 111 ||
।மந்தே³(அ)க்³நௌ வர்த⁴தே கு³ல்மோ தீ³ப்தே சாக்³நௌ ப்ரஶாம்யதி| ॥ ११२ ॥தஸ்மாந்நா நாதிஸௌஹித்யம்ʼ குர்யாந்நாதிவிலங்க⁴நம்|| 112 ||
।ஸர்வத்ர கு³ல்மே ப்ரத²மம்ʼ ஸ்நேஹஸ்வேதோ³பபாதி³தே| ॥ ११३ ॥யா க்ரியா க்ரியதே ஸித்³தி⁴ம்ʼ ஸா யாதி ந விரூக்ஷிதே|| 113 ||
।பி⁴ஷகா³த்யயிகம்ʼ பு³த்³த்⁴வா பித்தகு³ல்மமுபாசரேத்| ॥ ११४ ॥வைரேசநிகஸித்³தே⁴ந ஸர்பிஷா திக்தகேந வா|| 114 ||
।ரோஹிணீகடுகாநிம்ப³மது⁴கத்ரிப²லாத்வச꞉| ॥ ११५ ॥கர்ஷாம்ʼஶாஸ்த்ராயமாணா ச படோலத்ரிவ்ருʼதோ꞉ பலே|| 115 ||
।த்³வே பலே ச மஸூராணாம்ʼ ஸாத்⁴யமஷ்டகு³ணே(அ)ம்ப⁴ஸி| ॥ ११६ ॥ஶ்ருʼதாச்சே²ஷம்ʼ க்⁴ருʼதஸமம்ʼ ஸர்பிஷஶ்ச சதுஷ்பலம்|| 116 ||
।பிபே³த் ஸம்ʼமூர்ச்சி²தம்ʼ தேந கு³ல்ம꞉ ஶாம்யதி பைத்திக꞉| ॥ஜ்வரஸ்த்ருʼஷ்ணா ச ஶூலம்ʼ ச ப்⁴ரமோ மூர்ச்சா²(அ)ருசிஸ்ததா²|| ।இதி ரோஹிண்யாத்³யம்ʼ க்⁴ருʼதம்|
।ஜலே த³ஶகு³ணே ஸாத்⁴யம்ʼ த்ராயமாணாசதுஷ்பலம்| ॥ ११८ ॥பஞ்சபா⁴க³ஸ்தி²தம்ʼ பூதம்ʼ கல்கை꞉ ஸம்ʼயோஜ்ய கார்ஷிகை꞉|| 118 ||
।ரோஹிணீ கடுகா முஸ்தா த்ராயமாணா து³ராலபா⁴|॥ ११९ ॥கல்கைஸ்தாமலகீவீராஜீவந்தீசந்த³நோத்பலை꞉|| 119 ||
।ரஸஸ்யாமலகாநாம்ʼ ச க்ஷீரஸ்ய ச க்⁴ருʼதஸ்ய ச| ॥ १२० ॥பலாநி ப்ருʼத²க³ஷ்டாஷ்டௌ த³த்த்வா ஸம்யக்³விபாசயேத்|| 120 ||
।பித்தரக்தப⁴வம்ʼ கு³ல்மம்ʼ வீஸர்பம்ʼ பைத்திகம்ʼ ஜ்வரம்| ॥ஹ்ருʼத்³ரோக³ம்ʼ காமலாம்ʼ குஷ்ட²ம்ʼ ஹந்யாதே³தத்³க்⁴ருʼதோத்தமம்|| ।இதி த்ராயமாணாத்³யம்ʼ க்⁴ருʼதம்|
।ரஸேநாமலகேக்ஷூணாம்ʼ க்⁴ருʼதபாத³ம்ʼ விபாசயேத்| ॥பத்²யாபாத³ம்ʼ பிபே³த்ஸர்பிஸ்தத்ஸித்³த⁴ம்ʼ பித்தகு³ல்மநுத்|| ।இத்யாமலகாத்³யம்ʼ க்⁴ருʼதம்|
।த்³ராக்ஷாம்ʼ மதூ⁴கம்ʼ க²ர்ஜூரம்ʼ விதா³ரீம்ʼ ஸஶதாவரீம்| ॥ १२३ ॥பரூஷகாணி த்ரிப²லாம்ʼ ஸாத⁴யேத்பலஸம்ʼமிதம்|| 123 ||
।ஜலாட⁴கே பாத³ஶேஷே ரஸமாமலகஸ்ய ச| ॥ १२४ ॥க்⁴ருʼதமிக்ஷுரஸம்ʼ க்ஷீரமப⁴யாகல்கபாதி³கம்|| 124 ||
।ஸாத⁴யேத்தத்³க்⁴ருʼதம்ʼ ஸித்³த⁴ம்ʼ ஶர்கராக்ஷௌத்³ரபாதி³கம்| ॥ப்ரயோகா³த் பித்தகு³ல்மக்⁴நம்ʼ ஸர்வபித்தவிகாரநுத்|| ।இதி த்³ராக்ஷாத்³யம்ʼ க்⁴ருʼதம்|
।வ்ருʼஷம்ʼ ஸமூலமாபோத்²ய பசேத³ஷ்டகு³ணே ஜலே| ॥ १२६ ॥ஶேஷே(அ)ஷ்டபா⁴கே³ தஸ்யைவ புஷ்பகல்கம்ʼ ப்ரதா³பயேத்|| 126 ||
।தேந ஸித்³த⁴ம்ʼ க்⁴ருʼதம்ʼ ஶீதம்ʼ ஸக்ஷௌத்³ரம்ʼ பித்தகு³ல்மநுத்|॥ரக்தபித்தஜ்வரஶ்வாஸகாஸஹ்ருʼத்³ரோக³நாஶநம்|| ।இதி வாஸாக்⁴ருʼதம்|
।த்³விபலம்ʼ த்ராயமாணாயா ஜலத்³விப்ரஸ்த²ஸாதி⁴தம்| ॥ १२८ ॥அஷ்டபா⁴க³ஸ்தி²தம்ʼ பூதம்ʼ கோஷ்ணம்ʼ க்ஷீரஸமம்ʼ பிபே³த்|| 128 ||
।பிபே³து³பரி தஸ்யோஷ்ணம்ʼ க்ஷீரமேவ யதா²ப³லம்| ॥ १२९ ॥தேந நிர்ஹ்ருʼததோ³ஷஸ்ய கு³ல்ம꞉ ஶாம்யதி பைத்திக꞉|| 129 ||
।த்³ராக்ஷாப⁴யாரஸம்ʼ கு³ல்மே பைத்திகே ஸகு³ட³ம்ʼ பிபே³த்| ॥ १३० ॥லிஹ்யாத்கம்பில்லகம்ʼ வா(அ)பி விரேகார்த²ம்ʼ மது⁴த்³ரவம்|| 130 ||
।தா³ஹப்ரஶமநோ(அ)ப்⁴யங்க³꞉ ஸர்பிஷா பித்தகு³ல்மிநாம்| ॥ १३१ ॥சந்த³நாத்³யேந தைலேந தைலேந மது⁴கஸ்ய வா|| 131 ||
।யே ச பித்தஜ்வரஹரா꞉ ஸதிக்தா꞉ க்ஷீரப³ஸ்தய꞉| ॥ १३२ ॥ஹிதாஸ்தே பித்தகு³ல்மிப்⁴யோ வக்ஷ்யந்தே யே ச ஸித்³தி⁴ஷு|| 132 ||
।ஶாலயோ ஜாங்க³லம்ʼ மாம்ʼஸம்ʼ க³வ்யாஜே பயஸீ க்⁴ருʼதம்| ॥ १३३ ॥க²ர்ஜூராமலகம்ʼ த்³ராக்ஷாம்ʼ தா³டி³மம்ʼ ஸபரூஷகம்|| 133 ||
।ஆஹாரார்த²ம்ʼ ப்ரயோக்தவ்யம்ʼ பாநார்த²ம்ʼ ஸலிலம்ʼ ஶ்ருʼதம்| ॥ १३४ ॥ப³லாவிதா³ரீக³ந்தா⁴த்³யை꞉ பித்தகு³ல்மசிகித்ஸிதம்|| 134 ||
।ஆமாந்வயே பித்தகு³ல்மே ஸாமே வா கப²வாதிகே| ॥ १३५ ॥யவாகூ³பி⁴꞉ க²டை³ர்யூஷை꞉ ஸம்ʼது⁴க்ஷ்யோ(அ)க்³நிர்விலங்கி⁴தே|| 135 ||
।ஶமப்ரகோபௌ தோ³ஷாணாம்ʼ ஸர்வேஷாமக்³நிஸம்ʼஶ்ரிதௌ| ॥ १३६ ॥தஸ்மாத³க்³நிம்ʼ ஸதா³ ரக்ஷேந்நிதா³நாநி ச வர்ஜயேத்|| 136 ||
।வமநம்ʼ வமநார்ஹாய ப்ரத³த்³யாத் கப²கு³ல்மிநே| ॥ १३७ ॥ஸ்நிக்³த⁴ஸ்விந்நஶரீராய கு³ல்மே ஶைதி²ல்யமாக³தே|| 137 ||
।பரிவேஷ்ட்ய ப்ரதீ³ப்தாம்ʼஸ்து ப³ல்வஜாநத²வா குஶாந்| ॥ १३८ ॥பி⁴ஷக்கும்பே⁴ ஸமாவாப்ய கு³ல்மம்ʼ க⁴டமுகே² ந்யஸேத்|| 138 ||
।ஸம்ʼக்³ருʼஹீதோ யதா³ கு³ல்மஸ்ததா³ க⁴டமதோ²த்³த⁴ரேத்| ॥வஸ்த்ராந்தரம்ʼ தத꞉ க்ருʼத்வா பி⁴ந்த்³யாத்³கு³ல்மம்ʼ ப்ரமாணவித்||‘ । ।‘ச்சி²ந்த்³யாத்³கு³ல்மம்ʼ ப்ரமாணவித் | விமர்க³ஜம்ʼ யதா³ பஶ்யேத்(அ) இதி க³ங்கா³த⁴ரஸம்ʼமத꞉ பாட²ஹ்|
।விமார்கா³ஜபதா³த³ர்ஶைர்யதா²லாப⁴ம்ʼ ப்ரபீட³யேத்| ॥ १४० ॥ம்ருʼத்³கீ³யாத்³கு³ல்மமேவைகம்ʼ ந த்வந்த்ரஹ்ருʼத³யம்ʼ ஸ்ப்ருʼஶேத்|| 140 ||
।திலைரண்டா³தஸீபீ³ஜஸர்ஷபை꞉ பரிலிப்ய ச| ॥ १४१ ॥ஶ்லேஷ்மகு³ல்மமய꞉பாத்ரை꞉ ஸுகோ²ஷ்ணை꞉ ஸ்வேத³யேத்³பி⁴ஷக்|| 141 ||
।ஸவ்யோஷக்ஷாரலவணம்ʼ த³ஶமூலீஶ்ருʼதம்ʼ க்⁴ருʼதம்| ॥கப²கு³ல்மம்ʼ ஜயத்யாஶு ஸஹிங்கு³பி³ட³தா³டி³மம்|| ।இதி த³ஶமூலீக்⁴ருʼதம்|
।ப⁴ல்லாதகாநாம்ʼ த்³விபலம்ʼ பஞ்சமூலம்ʼ பலோந்மிதம்| ॥ १४३ ॥ஸாத்⁴யம்ʼ விதா³ரீக³ந்தா⁴த்³யமாபோத்²ய ஸலிலாட⁴கே|| 143 ||
।பாத³ஶேஷே ரஸே தஸ்மிந் பிப்பலீம்ʼ நாக³ரம்ʼ வசாம்| ॥ १४४ ॥விட³ங்க³ம்ʼ ஸைந்த⁴வம்ʼ ஹிங்கு³ யாவஶூகம்ʼ பி³ட³ம்ʼ ஶடீம்|| 144 ||
।சித்ரகம்ʼ மது⁴கம்ʼ ராஸ்நாம்ʼ பிஷ்ட்வா கர்ஷஸமம்ʼ பி⁴ஷக்| ॥ १४५ ॥ப்ரஸ்த²ம்ʼ ச பயஸோ த³த்த்வா க்⁴ருʼதப்ரஸ்த²ம்ʼ விபாசயேத்|| 145 ||
।ஏதத்³ப⁴ல்லாதகக்⁴ருʼதம்ʼ கப²கு³ல்மஹரம்ʼ பரம்|॥ப்லீஹபாண்ட்³வாமயஶ்வாஸக்³ரஹணீரோக³காஸநுத்|| ।இதி ப⁴ல்லாதகாத்³யம்ʼ க்⁴ருʼதம்|
।பிப்பலீபிப்பலீமூலசவ்யசித்ரகநாக³ரை꞉| ॥ १४७ ॥பலிகை꞉ ஸயவக்ஷாரைர்க்⁴ருʼதப்ரஸ்த²ம்ʼ விபாசயேத்|| 147 ||
।க்ஷீரப்ரஸ்த²ம்ʼ ச தத் ஸர்பிஹந்தி கு³ல்மம்ʼ கபா²த்மகம்| ॥க்³ரஹணீபாண்டு³ரோக³க்⁴நம்ʼ ப்லீஹகாஸஜ்வராபஹம்|| ।இதி க்ஷீரஷட்பலகம்ʼ க்⁴ருʼதம்|
।த்ரிவ்ருʼதாம்ʼ த்ரிப²லாம்ʼ த³ந்தீம்ʼ த³ஶமூலம்ʼ பலோந்மிதம்| ॥ १४९ ॥ஜலே சதுர்கு³ணே பக்த்வா சதுர்பா⁴க³ஸ்தி²தம்ʼ ரஸம்|| 149 ||
।ஸர்பிரேரண்ட³ஜம்ʼ தைலம்ʼ க்ஷீரம்ʼ சைகத்ர ஸாத⁴யேத்| ॥ १५० ॥ஸ ஸித்³தோ⁴ மிஶ்ரகஸ்நேஹ꞉ ஸக்ஷௌத்³ர꞉ கப²கு³ல்மநுத்|| 150 ||
।கப²வாதவிப³ந்தே⁴ஷு குஷ்ட²ப்லீஹோத³ரேஷு ச| ॥ப்ரயோஜ்யோ மிஶ்ரக꞉ ஸ்நேஹோ யோநிஶூலேஷு சாதி⁴கம்|| ।இதி மிஶ்ரக꞉ ஸ்நேஹ꞉|
।யது³க்தம்ʼ வாதகு³ல்மக்⁴நம்ʼ ஸ்ரம்ʼஸநம்ʼ நீலிநீக்⁴ருʼதம்| ॥ १५२ ॥த்³விகு³ணம்ʼ தத்³விரேகார்த²ம்ʼ ப்ரயோஜ்யம்ʼ கப²கு³ல்மிநாம்|| 152 ||
।ஸுதா⁴க்ஷீரத்³ரவே சூர்ணம்ʼ த்ரிவ்ருʼதாயா꞉ ஸுபா⁴விதம்| ॥ १५३ ॥கார்ஷிகம்ʼ மது⁴ஸர்பிப்⁴யாம்ʼ லீட்⁴வா ஸாது⁴ விரிச்யதே|| 153 ||
।ஜலத்³ரோணே விபக்தவ்யா விம்ʼஶதி꞉ பஞ்ச சாப⁴யா꞉| ॥ १५४ ॥த³ந்த்யா꞉ பலாநி தாவந்தி சித்ரகஸ்ய ததை²வ ச|| 154 ||
।அஷ்டபா⁴கா³வஶேஷம்ʼ து ரஸம்ʼ பூதமதி⁴க்ஷிபேத்| ॥ १५५ ॥த³ந்தீஸமம்ʼ கு³ட³ம்ʼ பூதம்ʼ க்ஷிபேத்தத்ராப⁴யாஶ்ச தா꞉|| 155 ||
।தைலார்த⁴குட³வம்ʼ சைவ த்ரிவ்ருʼதாயாஶ்சதுஷ்பலம்| ॥ १५६ ॥சூர்ணிதம்ʼ பலமேகம்ʼ து பிப்பலீவிஶ்வபே⁴ஷஜம்|| 156 ||
।தத் ஸாத்⁴யம்ʼ லேஹவச்சீ²தே தஸ்மிம்ʼஸ்தைலஸமம்ʼ மது⁴| ॥ १५७ ॥க்ஷிபேச்சூர்ணபலம்ʼ சைகம்ʼ த்வகே³லாபத்ரகேஶராத்|| 157 ||
।ததோ லேஹபலம்ʼ லீட்⁴வா ஜக்³த்⁴வா சைகாம்ʼ ஹரீதகீம்| ॥ १५८ ॥ஸுக²ம்ʼ விரிச்யதே ஸ்நிக்³தோ⁴ தோ³ஷப்ரஸ்த²மநாமயம்|| 158 ||
।கு³ல்மம்ʼ ஶ்வயது²மர்ஶாம்ʼஸி பாண்டு³ரோக³மரோசகம்| ॥ १५९ ॥ஹ்ருʼத்³ரோக³ம்ʼ க்³ரஹணீதோ³ஷம்ʼ காமலாம்ʼ விஷமஜ்வரம்|| 159 ||
।குஷ்ட²ம்ʼ ப்லீஹாநமாநாஹமேஷா ஹந்யுபஸேவிதா| ॥நிரத்யய꞉ க்ரமஶ்சாஸ்யா த்³ரவோ மாம்ʼஸரஸௌத³ந꞉|| ।இதி த³ந்தீஹரீதகீ|
।ஸித்³தா⁴꞉ ஸித்³தி⁴ஷு வக்ஷ்யந்தே நிரூஹா꞉ கப²கு³ல்மிநாம்| ॥ १६१ ॥அரிஷ்டயோகா³꞉ ஸித்³தா⁴ஶ்ச க்³ரஹண்யர்ஶஶ்சிகித்ஸிதே|| 161 ||
।யச்சூர்ணம்ʼ கு³டிகா யாஶ்ச விஹிதா வாதகு³ல்மிநாம்| ॥ १६२ ॥த்³விகு³ணக்ஷாரஹிங்க்³வம்லவேதஸாஸ்தா꞉ கபே² ஹிதா꞉|| 162 ||
।ய ஏவ க்³ரஹணீதோ³ஷே க்ஷாராஸ்தே கப²கு³ல்மிநாம்| ॥ १६३ ॥ஸித்³தா⁴ நிரத்யயா꞉ ஶஸ்தா தா³ஹஸ்த்வந்தே ப்ரஶஸ்யதே|| 163 ||
।ப்ரபுராணாநி தா⁴ந்யாநி ஜாங்க³லா ம்ருʼக³பக்ஷிண꞉| ॥ १६४ ॥கௌலத்தோ² முத்³க³யூஷஶ்ச பிப்பல்யா நாக³ரஸ்ய ச|| 164 ||
।ஶுஷ்கமூலகயூஷஶ்ச பி³ல்வஸ்ய வருணஸ்ய ச| ॥ १६५ ॥சிரபி³ல்வாங்குராணாம்ʼ ச யவாந்யாஶ்சித்ரகஸ்ய ச|| 165 ||
।பீ³ஜபூரகஹிங்க்³வம்லவேதஸக்ஷாரதா³டி³மை꞉| ॥ १६६ ॥தக்ரேண தைலஸர்பிர்ப்⁴யாம்ʼ வ்யஞ்ஜநாந்யுபகல்பயேத்|| 166 ||
।பஞ்சமூலீஶ்ருʼதம்ʼ தோயம்ʼ புராணம்ʼ வாருணீரஸம்| ॥ १६७ ॥கப²கு³ல்மீ பிபே³த்காலே ஜீர்ணம்ʼ மாத்⁴வீகமேவ வா|| 167 ||
।யவாநீசூர்ணிதம்ʼ தக்ரம்ʼ பி³டே³ந லவணீக்ருʼதம்| ॥ १६८ ॥பிபே³த் ஸம்ʼதீ³பநம்ʼ வாதகப²மூத்ராநுலோமநம்|| 168 ||
।ஸம்ʼசித꞉ க்ரமஶோ கு³ல்மோ மஹாவாஸ்துபரிக்³ரஹ꞉| ॥ १६९ ॥க்ருʼதமூல꞉ ஸிராநத்³தோ⁴ யதா³ கூர்ம இவோந்நத꞉|| 169 ||
।தௌ³ர்ப³ல்யாருசிஹ்ருʼல்லாஸகாஸவம்யரதிஜ்வரை꞉| ॥ १७० ॥த்ருʼஷ்ணாதந்த்³ராப்ரதிஶ்யாயைர்யுஜ்யதே ந ஸ ஸித்⁴யதி|| 170 ||
।க்³ருʼஹீத்வா ஸஜ்வரஶ்வாஸம்ʼ வம்யதீஸாரபீடி³தம்| ॥ १७१ ॥ஹ்ருʼந்நாபி⁴ஹஸ்தபாதே³ஷு ஶோப²꞉ கர்ஷதி கு³ல்மிநம்|| 171 ||
।ரௌதி⁴ரஸ்ய து கு³ல்மஸ்ய க³ர்ப⁴காலவ்யதிக்ரமே| ॥ १७२ ॥ஸ்நிக்³தா⁴ஸ்விந்நஶரீராயை த³த்³யாத் ஸ்நேஹவிரேசநம்|| 172 ||
।பலாஶக்ஷாரபாத்ரே த்³வே த்³வே பாத்ரே தைலஸர்பிஷோ꞉| ॥ १७३ ॥கு³ல்மஶைதி²ல்யஜநநீம்ʼ பக்த்வா மாத்ராம்ʼ ப்ரயோஜயேத்|| 173 ||
।ப்ரபி⁴த்³யேத ந யத்³யேவம்ʼ த³த்³யாத்³யோநிவிஶோத⁴நம்| ॥ १७४ ॥க்ஷாரேண யுக்தம்ʼ பலலம்ʼ ஸுதா⁴க்ஷீரேண வ புந꞉|| 174 ||
।ஆப்⁴யாம்ʼ வா பா⁴விதாந் த³த்³யாத்³யோநௌ கடுகமத்ஸ்யகாந்| ॥ १७५ ॥வராஹமத்ஸ்யபித்தாப்⁴யாம்ʼ லக்தகாந் வா ஸுபா⁴விதாந்|| 175 ||
।அதோ⁴ஹரைஶ்சோர்த்⁴வஹரைர்பா⁴விதாந் வா ஸமாக்ஷிகை꞉| ॥ १७६ ॥கிண்வம்ʼ வா ஸகு³ட³க்ஷாரம்ʼ த³த்³யாத்³யோநிவிஶோத⁴நம்|| 176 ||
।ரக்தபித்தஹரம்ʼ க்ஷாரம்ʼ லேஹயேந்மது⁴ஸர்பிஷா| ॥ १७७ ॥லஶுநம்ʼ மதி³ராம்ʼ தீக்ஷ்ணாம்ʼ மத்ஸ்யாம்ʼஶ்சாஸ்யை ப்ரதா³பயேத்|| 177 ||
।ப³ஸ்திம்ʼ ஸக்ஷீரகோ³மூத்ரம்ʼ ஸக்ஷாரம்ʼ தா³ஶமூலிகம்| ॥ १७८ ॥அத்³ருʼஶ்யமாநே ருதி⁴ரே த³த்³யாத்³கு³ல்மப்ரபே⁴த³நம்|| 178 ||
।ப்ரவர்தமாநே ருதி⁴ரே த³த்³யாந்மாம்ʼஸரஸௌத³நம்| ॥ १७९ ॥க்⁴ருʼததைலேந சாப்⁴யங்க³ம்ʼ பாநார்த²ம்ʼ தருணீம்ʼ ஸுராம்|| 179 ||
।ருதி⁴ரே(அ)திப்ரவ்ருʼத்தே து ரக்தபித்தஹரீ꞉ க்ரியா꞉| ॥ १८० ॥கார்யா வாதருகா³ர்தாயா꞉ ஸர்வா வாதஹரீ꞉ புந꞉|| 180 ||
।க்⁴ருʼததைலாவஸேகாம்ʼஶ்ச தித்திரீம்ʼஶ்சரணாயுதா⁴ந்| ॥ १८१ ॥ஸுராம்ʼ ஸமண்டா³ம்ʼ பூர்வம்ʼ ச பாநமம்லஸ்ய ஸர்பிஷ꞉|| 181 ||
।ப்ரயோஜயேது³த்தரம்ʼ வா ஜீவநீயேந ஸர்பிஷா| ॥ १८२ ॥அதிப்ரவ்ருʼத்தே ருதி⁴ரே ஸதிக்தேநாநுவாஸநம்|| 182 ||
।தத்ர ஶ்லோகா꞉ ஸ்நேஹ꞉ ஸ்வேத³꞉ ஸர்பிர்ப³ஸ்திஶ்சூர்ணாநி ப்³ருʼம்ʼஹணம்ʼ கு³டி³கா꞉| ॥ १८३ ॥வமநவிரேகௌ மோக்ஷ꞉ க்ஷதஜஸ்ய ச வாதகு³ல்மவதாம்|| 183 ||
।ஸர்பி꞉ ஸதிக்தஸித்³த⁴ம்ʼ க்ஷீரம்ʼ ப்ரஸ்ரம்ʼஸநம்ʼ நிரூஹாஶ்ச| ॥ १८४ ॥ரக்தஸ்ய சாவஸேசநமாஶ்வாஸநஸம்ʼஶமநயோகா³꞉|| 184 ||
।உபநாஹநம்ʼ ஸஶஸ்த்ரம்ʼ பக்வஸ்யாப்⁴யந்தரப்ரபி⁴ந்நஸ்ய| ॥ १८५ ॥ஸம்ʼஶோத⁴நஸம்ʼஶமநே பித்தப்ரப⁴வஸ்ய கு³ல்மஸ்ய|| 185 ||
।ஸ்நேஹ꞉ ஸ்வேதோ³ பே⁴தோ³ லங்க⁴நமுல்லேக²நம்ʼ விரேகஶ்ச| ॥ १८६ ॥ஸர்பிர்ப³ஸ்திர்கு³டிகாஶ்சூர்ணமரிஷ்டாஶ்ச ஸக்ஷாரா꞉|| 186 ||
।கு³ல்மஸ்யாந்தே தா³ஹ꞉ கப²ஜஸ்யாக்³ரே(அ)பநீதரக்தஸ்ய| ॥ १८७ ॥கு³ல்மஸ்ய ரௌதி⁴ரஸ்ய க்ரியாக்ரம꞉ ஸ்த்ரீப⁴வஸ்யோக்த꞉|| 187 ||
।பத்²யாந்நபாநஸேவா ஹேதூநாம்ʼ வர்ஜநம்ʼ யதா²ஸ்வம்ʼ ச| ॥நித்யம்ʼ சாக்³நிஸமாதி⁴꞉ ஸ்நிக்³த⁴ஸ்ய ச ஸர்வகர்மாணி|| ।ஹேதுர்லிங்க³ம்ʼ ஸித்³தி⁴꞉ க்ரியாக்ரம꞉ ஸாத்⁴யதா ந யோகா³ஶ்ச| கு³ல்மசிகித்ஸிதஸம்ʼக்³ரஹ ஏதாவாந் வ்யாஹ்ருʼதோ(அ)க்³நிவேஶஸ்ய
॥இத்யக்³நிவேஶக்ருʼதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸம்ʼஸ்க்ருʼதே சிகித்ஸிதஸ்தா²நே கு³ல்மசிகித்ஸிதம்ʼ நாம பஞ்சமோ(அ)த்⁴யாய꞉||