॥ १ ॥அதா²தோ த³ந்தீத்³ரவந்தீகல்பம்ʼ வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉|| 1 ||
அத்தியாயம் 12
दन्तीद्रवन्तीकल्पोऽध्यायः
இந்த நூலின் தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு தயாராகிக்கொண்டிருக்கிறது. இப்போதைக்கு மூலமும் அதன் தமிழ் எழுத்துப்பெயர்ப்பும் காட்டப்படுகின்றன. இந்தி மொழிபெயர்ப்புடன் படியுங்கள்
இந்த அத்தியாயத்தில் (அத்தியாயத்தின் சொந்தச் சுருக்கம், ஸ்லோகங்கள் 106-107)
तत्र श्लोकौ-कल्पार्थः शोधनं संज्ञा पृथग्घेतुः प्रवर्तने।देशादीनां फलादीनां गुणा योगशतानि षट्॥
ஸ்லோகம் 106 →विकल्पहेतुर्नामानि तीक्ष्णमध्याल्पलक्षणम्।विधिश्चावस्थिको मानं स्नेहपाकश्च दर्शितः॥
ஸ்லோகம் 107 →மூலத்தின் எந்தச் சொல்லையும் தொடுங்கள் - அதன் பொருள் தோன்றும்.
॥ २ ॥இதி ஹ ஸ்மாஹ ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉|| 2 ||
।த³ந்த்யுது³ம்ப³ரபர்ணீ ஸ்யாந்நிகும்போ⁴(அ)த² முகூலக꞉| ॥த்³ரவந்தீ நாமதஶ்சித்ரா ந்யக்³ரோதீ⁴ மூஷிகாஹ்வயா||( ।(ததா² மூஷிகபர்ணீ சாப்யுபசித்ரா ச ஶம்ப³ரீ| ॥)ப்ரத்யக்ஶ்ரேணீ ஸுதஶ்ரேணீ த³ந்தீ ர(ச)ண்டா³ ச கீர்திதா||)
।தயோர்மூலாநி ஸம்ʼக்³ருʼஹ்ய ஸ்தி²ராணி ப³ஹலாநி ச| ॥ ४ ॥ஹஸ்தித³ந்தப்ரகாராணி ஶ்யாவதாம்ராணி பு³த்³தி⁴மாந்|| 4 ||
।பிப்பலீமது⁴லிப்தாநி ஸ்வேத³யேந்ம்ருʼத்குஶாந்தரே| ॥ ५ ॥ஶோஷாயேதா³தபே(அ)க்³ந்யர்கௌ ஹதோ ஹ்யேஷாம்ʼ விகாஶிதாம்|| 5 ||
।தீக்ஷ்ணோஷ்ணாந்யாஶுகாரீணி விகாஶீநி கு³ரூணி ச| ॥ ६ ॥விலாயயந்தி தோ³ஷௌ த்³வௌ மாருதம்ʼ கோபயந்தி ச|| 6 ||
।த³தி⁴தக்ரஸுராமண்டை³꞉ பிண்ட³மக்ஷஸமம்ʼ தயோ꞉| ॥ ७ ॥ப்ரியாலகோலப³த³ரபீலுஶீது⁴பி⁴ரேவ ச|| 7 ||
।பிபே³த்³கு³ல்மோத³ரீ தோ³ஷைரபி⁴கி²ந்நஶ்ச யோ நர꞉| ॥ ८ ॥கோ³ம்ருʼகா³ஜரஸை꞉ பாண்டு³꞉ க்ருʼமிகோஷ்டீ² ப⁴க³ந்த³ரீ|| 8 ||
।தயோ꞉ கல்கே கஷாயே ச த³ஶமூலரஸாயுதே| ॥ ९ ॥கக்ஷ்யாலஜீவிஸர்பேஷு தா³ஹே ச விபசேத்³க்⁴ருʼதம்|| 9 ||
।தைலம்ʼ மேஹே ச கு³ல்மே ச ஸோதா³வர்தே கபா²நிலே| ॥ १० ॥சது꞉ஸ்நேஹம்ʼ ஶக்ருʼச்சு²க்ரவாதஸங்கா³நிலார்திஷு|| 10 ||
।ரஸே த³ந்த்யஜஶ்ருʼங்க³யோஶ்ச கு³ட³க்ஷௌத்³ரக்⁴ருʼதாந்வித꞉| ॥ ११ ॥லேஹ꞉ ஸித்³தோ⁴ விரேகார்தே² தா³ஹஸம்ʼதாபமேஹநுத்|| 11 ||
।வாததர்ஷே ஜ்வரே பைத்தே ஸ்யாத் ஸ ஏவாஜக³ந்த⁴யா| ॥ १२ ॥த³ந்தீத்³ரவந்த்யோர்மூலாநி பசேதா³மலகீரஸே|| 12 ||
।த்ரீம்ʼஸ்து தஸ்ய கஷாயஸ்ய பா⁴கௌ³ த்³வௌ பா²ணிதஸ்ய ச| ॥ १३ ॥தப்தே ஸர்பிஷி தைலே வா ப⁴ர்ஜயேத்தத்ர சாவபேத்|| 13 ||
।கல்கம்ʼ த³ந்தீத்³ரவந்த்யோஶ்ச ஶ்யாமாதீ³நாம்ʼ ச பா⁴க³ஶ꞉| ॥ १४ ॥தத்ஸித்³த⁴ம்ʼ ப்ராஶயேல்லேஹம்ʼ ஸுக²ம்ʼ தேந விரிச்யதே|| 14 ||
।ரஸே ச த³ஶமூலஸ்ய ததா² பை³பீ⁴தகே ரஸே| ॥ १५ ॥ஹரீதகீரஸே சைவ லேஹாநேவம்ʼ பசேத் ப்ருʼத²க்|| 15 ||
।தயோர்பி³ல்வஸமம்ʼ சூர்ணம்ʼ தத்³ரஸேநேவ பா⁴விதம்| ॥ १६ ॥அஸ்ருʼஷ்டே விஶி வாதோத்தே² கு³ல்மே சாம்லயுதம்ʼ ஶுப⁴ம்|| 16 ||
।பாடயித்வேக்ஷுகாண்ட³ம்ʼ வா கல்கேநாலிப்ய சாந்தரா| ॥ १७ ॥ஸ்வேத³யித்வா தத꞉ கா²தே³த் ஸுக²ம்ʼ தேந விரிச்யதே|| 17 ||
।மூலம்ʼ த³ந்தீத்³ரவந்தோஶ்ச ஸஹ முத்³கை³ர்விபாசயேத்| ॥ १८ ॥லாவவர்தீரகாத்³யைஶ்ச தே ரஸா꞉ ஸ்யுர்விரேசநே|| 18 ||
।தயோர்வா(அ)பி கஷாயேண யவாகூ³ம்ʼ ஜாங்க³லம்ʼ ரஸம்| ॥ १९ ॥மாஷயூஷம்ʼ ச ஸம்ʼஸ்க்ருʼத்ய த³த்³யாத்தைஶ்ச விரிச்யதே|| 19 ||
।தத்கஷாயாத்த்ரயோ பா⁴கா³ த்³வௌ ஸிதாயாஸ்ததை²வ ச| ॥ २० ॥ஏகோ கோ³தூ⁴மசூர்ணாநாம்ʼ கார்யா சோத்காரிகா ஶுபா⁴|| 20 ||
।மோத³கோ வா(அ)ஸ்ய கல்பேந கார்யஸ்தச்ச விரேசநம்| ॥ २१ ॥தயோஶ்சாபி கஷாயேண மத்³யாந்யஸ்யோபகல்பயேத்|| 21 ||
।த³ந்தீக்வாதே²ந சாலோட்³ய த³ந்தீதைலேந ஸாதி⁴தாந்| ॥ २२ ॥கு³ட³லாவணிகாந் ப⁴க்ஷ்யாந் விவிதா⁴ந் ப⁴க்ஷயேந்நர꞉|| 22 ||
।த³ந்தீம்ʼ த்³ரவந்தீம்ʼ மரிசம்ʼ யவாநீமுபகுஞ்சிகாம்| ॥ २३ ॥நாக³ரம்ʼ ஹேமது³க்³தா⁴ம்ʼ ச சித்ரகம்ʼ சேதி சூர்ணிதம்|| 23 ||
।ஸப்தாஹம்ʼ பா⁴வயேந்மூத்ரே க³வாம்ʼ பாணிதலம்ʼ தத꞉| ॥ २४ ॥பிபே³த்³க்⁴ருʼதேந ஜேணே து விரிக்தஶ்சாபி தர்பணம்|| 24 ||
।ஸர்வரோக³ஹரம்ʼ முக்²யம்ʼ ஸர்வேஷ்வ்ருʼதுஷு யௌகி³கம்| ॥ २५ ॥சூர்ணம்ʼ தத³நபாயித்வாத்³பா³லவ்ருʼத்³தே⁴ஷு பூஜிதம்|| 25 ||
।து³ர்ப⁴க்தாஜீர்ணபார்ஶ்வார்திகு³ல்மப்லீஹோத³ரேஷு ச| ॥ २६ ॥க³ண்ட³மாலாஸு வாதே ச பாண்டு³ரோகே³ ச ஶஸ்யதே|| 26 ||
।பலம்ʼ சித்ரகத³ந்த்யோஶ்ச ஹரீதக்யாஶ்ச விம்ʼஶதி꞉| ॥ २७ ॥த்ரிவ்ருʼத்பிப்பலிகர்ஷௌ த்³வௌ கு³ட³ஸ்யாஷ்டபலேந தத்|| 27 ||
।விநீய மோத³காந் குர்யாத்³த³ஶைகம்ʼ ப⁴க்ஷயேத்தத꞉| ॥ २८ ॥உஷ்ணாம்பு³ ச பிபே³ச்சாநு த³ஶமே த³ஶமே(அ)ஹ்நி ச|| 28 ||
।ஏதே நிஷ்பரிஹாரா꞉ ஸ்யு꞉ ஸர்வரோக³நிப³ர்ஹணா꞉|॥ २९ ॥க்³ரஹணீபாண்டு³ரோகா³ர்ஶ꞉கண்டூ³கோடா²நிலாபஹா꞉|| 29 ||
।த³ந்தீத்³விபலநிர்யூஹோ த்³ராக்ஷார்த⁴ப்ரஸ்த²ஸாதி⁴த꞉| ॥ ३० ॥விரேசநம்ʼ பித்தகாஸே பாண்டு³ரோகே³ ச ஶஸ்யதே|| 30 ||
।த³ந்தீகல்கம்ʼ ஸமகு³ட³ம்ʼ ஶீதவாரியுதம்ʼ பிபே³த்| ॥ ३१ ॥விரேசநம்ʼ முக்²யதமம்ʼ காமலாஹரமுத்தமம்|| 31 ||
।ஶ்யாமாத³ந்தீரஸே கௌ³ட³꞉ பிப்பலீப²லசித்ரகை꞉|॥ ३२ ॥லிப்தே(அ)ரிஷ்டோ(அ)நிலஶ்லேஷ்மப்லீஹபாண்டூ³த³ராபஹ꞉|| 32 ||
।ததா² த³ந்தீத்³ரவந்த்யோஶ்ச கஷாயே ஸாஜக³ந்த⁴யோ꞉| ॥ ३३ ॥கௌ³ட³꞉ கார்யோ(அ)(அ)ஜஶ்ருʼங்க்³யா வா ஸ வை ஸுக²விரேசந꞉|| 33 ||
।தச்சூர்ணக்வாத²மாஷாம்பு³கிண்வதோயஸமுத்³ப⁴வா| ॥ ३४ ॥மதி³ரா கப²கு³ல்மால்பவஹ்நிபார்ஶ்வகடிக்³ரஹே|| 34 ||
।அஜக³ந்தா⁴கஷாயேண ஸௌவீரகதுஷோத³கே| ॥ ३५ ॥ஸுராகம்பில்லகே யோகௌ³ லோத்⁴ரவச்ச தயோ꞉ ஸ்ம்ருʼதௌ|| 35 ||
-தத்ர ஶ்லோகா꞉-( ।(த³த்⁴யாதி³ஷு த்ரய꞉ பஞ்ச ப்ரியாலாத்³யைஸ்த்ரயோ ரஸே| ॥ ३६ ॥ஸ்நேஹேஷு வை த்ரயோ லேஹ்யா꞉ ஷட் சூர்ணே த்வேக ஏவ ச|| 36 ||
।இக்ஷாவேகஸ்ததா² முத்³க³மாம்ʼஸாநாம்ʼ ச ரஸாஸ்த்ரய꞉| ॥ ३७ ॥யவாக்³வாதௌ³ த்ரயஶ்சைவ உக்த உத்காரிகாவிதௌ⁴|| 37 ||
।ஏகஶ்ச மோத³கே மத்³யே சைகஸ்தத்க்வாத²தைலகே| ॥ ३८ ॥சூர்ணமேகம்ʼ புநஶ்சைகோ மோத³க꞉ பஞ்ச சாஸவே|| 38 ||
।ஏக꞉ ஸௌவீரகே(அ)தை²கோ யோக³꞉ ஸ்யாத்து துஷோத³கே| ॥)ஏகா ஸுரைக꞉ கம்பில்லே ததா² பஞ்ச க்⁴ருʼதே ஸ்ம்ருʼதா꞉||)
।த³ந்தீத்³ரவந்தீகல்பே(அ)ஸ்மிந் ப்ரோக்தா꞉ ஷோட³ஶகாஸ்த்ரய꞉| ॥ ४० ॥நாநாவிதா⁴நாம்ʼ யோகா³நாம்ʼ ப⁴க்திதோ³ஷாமயாந்ப்ரதி|| 40 ||
।த்ரிஶதம்ʼ பஞ்சபஞ்சாஶத்³யோகா³நாம்ʼ வமநே ஸ்ம்ருʼதம்| ॥ ४१ ॥த்³வே ஶதே நவகா꞉ பஞ்ச யோகா³நாம்ʼ து விரேசநே|| 41 ||
।ஊர்த்⁴வாநுலோமபா⁴கா³நாமித்யுக்தாநி ஶதாநி ஷட்| ॥ ४२ ॥ப்ராதா⁴ந்யத꞉ ஸமாஶ்ரித்ய த்³ரவ்யாணி த³ஶ பஞ்ச ச|| 42 ||
-ப⁴வந்தி சாத்ர- ।யத்³தி⁴ யேந ப்ரதா⁴நேந த்³ரவ்யம்ʼ ஸமுபஸ்ருʼஜ்யதே| ॥ ४३ ॥தத்ஸம்ʼஜ்ஞக꞉ ஸ யோகோ³ வை ப⁴வதீதி விநிஶ்சய꞉|| 43 ||
।ப²லாதீ³நாம்ʼ ப்ரதா⁴நாநாம்ʼ கு³ணபூ⁴தா꞉ ஸுராத³ய꞉| ॥ ४४ ॥தே ஹி தாந்யநுவர்தந்தே மநுஜேந்த்³ரமிவேதரே|| 44 ||
।விருத்³த⁴வீர்யமப்யேஷாம்ʼ ப்ரதா⁴நாநாமபா³த⁴கம்| ॥ ४५ ॥அதி⁴கம்ʼ துல்யவீர்யே ஹி க்ரியாஸாமர்த்²யமிஷ்யதே|| 45 ||
।இஷ்டவர்ணரஸஸ்பர்ஶக³ந்தா⁴ர்த²ம்ʼ ப்ரதி சாமயம்| ॥ ४६ ॥அதோ விருத்³த⁴வீர்யாணாம்ʼ ப்ரயோக³ இதி நிஶ்சிதம்|| 46 ||
।பூ⁴யஶ்சைஷாம்ʼ ப³லாதா⁴நம்ʼ கார்யம்ʼ ஸ்வரஸபா⁴வநை꞉| ॥ ४७ ॥ஸுபா⁴விதம்ʼ ஹ்யல்பமபி த்³ரவ்யம்ʼ ஸ்யாத்³ப³ஹுகர்மக்ருʼத்|| 47 ||
।ஸ்வரஸைஸ்துல்யவீர்யைர்வா தஸ்மாத்³த்³ரவ்யாணி பா⁴வயேத்| ॥ ४८ ॥அல்பஸ்யாபி மஹார்த²த்வம்ʼ ப்ரபூ⁴தஸ்யால்பகர்மதாம்|| 48 ||
।குர்யாத் ஸம்ʼயோக³விஶ்லேஷ்காலஸம்ʼஸ்காரயுக்திபி⁴꞉| ॥ ४९ ॥ப்ரதே³ஶமாத்ரமேதாவத்³த்³ரஷ்டவ்யமிஹ ஷட்ஶதம்|| 49 ||
।ஸ்வபு³த்³த்⁴யைவம்ʼ ஸஹஸ்ராணி கோடீர்வா(அ)பி ப்ரகல்பயேத்| ॥ ५० ॥ப³ஹுத்³ரவ்யவிகல்பத்வாத்³யோக³ஸம்ʼக்²யா ந வித்³யதே|| 50 ||
।தீக்ஷ்ணமத்⁴யம்ருʼதூ³நாம்ʼ து தேஷாம்ʼ ஶ்ருʼணுத லக்ஷணம்| ॥ ५१ ॥ஸுக²ம்ʼ க்ஷிப்ரம்ʼ மஹாவேக³மஸக்தம்ʼ யத் ப்ரவர்ததே|| 51 ||
।நாதிக்³லாநிகரம்ʼ பாயௌ ஹ்ருʼத³யே ந ச ருக்கரம்| ॥ ५२ ॥அந்தராஶயமக்ஷிண்வந் க்ருʼத்ஸ்நம்ʼ தோ³ஷம்ʼ நிரஸ்யதி|| 52 ||
।விரேசநம்ʼ நிரூஹோ வா தத்தீக்ஷ்ணமிதி நிர்தி³ஶேத்| ॥ ५३ ॥ஜலாக்³நிகீடைரஸ்ப்ருʼஷ்டம்ʼ தே³ஶகாலகு³ணாந்விதம்|| 53 ||
।ஈஷந்மாத்ராதி⁴கைர்யுக்தம்ʼ துல்யவீர்யை꞉ ஸுபா⁴விதம்| ॥ ५४ ॥ஸ்நேஹஸ்வேதோ³பபந்நஸ்ய தீக்ஷ்ணத்வம்ʼ யாதி பே⁴ஷஜம்|| 54 ||
।கிம்ʼசிதே³பி⁴ர்கு³ணைர்ஹீநம்ʼ பூர்வோக்தைர்மாத்ரயா ததா²| ॥ ५५ ॥ஸ்நிக்³த⁴ஸ்விந்நஸ்ய வா ஸம்யங்மத்⁴யம்ʼ ப⁴வதி பே⁴ஷஜம்|| 55 ||
।மந்த³வீர்யம்ʼ விரூக்ஷஸ்ய ஹீநமாத்ரம்ʼ து பே⁴ஷஜம்| ॥ ५६ ॥அதுல்யபீ³ர்யை꞉ ஸம்ʼயுக்தம்ʼ ம்ருʼது³ ஸ்யாந்மந்த³வேக³வத்|| 56 ||
।அக்ருʼத்ஸ்நதோ³ஷஹரணாத³ஶுத்³தீ⁴ தே ப³லீயஸாம்| ॥ ५७ ॥மத்⁴யாவரப³லாநாம்ʼ து ப்ரயோஜ்யே ஸித்³தி⁴மிச்ச²தா|| 57 ||
।தீக்ஷ்ணோ மத்⁴யோ ம்ருʼது³ர்வ்யாதி⁴꞉ ஸர்வமத்⁴யால்பலக்ஷண꞉| ॥ ५८ ॥தீக்ஷ்ணாதீ³நி ப³லாவேக்ஷீ பே⁴ஷஜாந்யேஷு யோஜயேத்|| 58 ||
।தே³யம்ʼ த்வநிர்ஹ்ருʼதே பூர்வம்ʼ பீதே பஶ்சாத் புந꞉ புந꞉| ॥ ५९ ॥பே⁴ஷஜம்ʼ வமநார்தீ²யம்ʼ ப்ராய ஆபித்தத³ர்ஶநாத்|| 59 ||
।ப³லத்ரைவித்⁴யமாலக்ஷ்ய தோ³ஷாணாமாதுரஸ்ய ச| ॥ ६० ॥புந꞉ ப்ரத³த்³யாத்³பை⁴ஷஜ்யம்ʼ ஸர்வஶோ வா விவர்ஜயேத்|| 60 ||
।நிர்ஹ்ருʼதே வா(அ)பி ஜீர்ணே வா தோ³ஷநிர்ஹரணே பு³த⁴꞉| ॥ ६१ ॥பே⁴ஷஜே(அ)ந்யத்ப்ரயுஞ்ஜீத ப்ரார்த²யந்ஸித்³தி⁴முத்தமாம்|| 61 ||
।அபக்வம்ʼ வமநம்ʼ தோ³ஷம்ʼ பச்யமாநம்ʼ விரேசநம்| ॥ ६२ ॥நிர்ஹரேத்³வமநஸ்யாத꞉ பாகம்ʼ ந ப்ரதிபாலயேத்|| 62 ||
।பீதே ப்ரஸ்ரம்ʼஸநே தோ³ஷாந்ந நிர்ஹத்ய ஜராம்ʼ க³தே| ॥ ६३ ॥வமிதே சௌஷதே⁴ தீ⁴ர꞉ பாயயேதௌ³ஷத⁴ம்ʼ புந꞉|| 63 ||
।தீ³ப்தாக்³நிம்ʼ ப³ஹுதோ³ஷம்ʼ து த்³ருʼட⁴ஸ்நேஹகு³ணம்ʼ நரம்| ॥ ६४ ॥து³꞉ஶுத்³த⁴ம்ʼ தத³ஹர்பு⁴க்தம்ʼ ஶ்வோபூ⁴தே பாயயேத் புந꞉|| 64 ||
।து³ர்ப³லோ ப³ஹுதோ³ஷஶ்ச தோ³ஷபாகேந யோ நர꞉| ॥ ६५ ॥விரிச்யதே ஶநைர்போ⁴ஜ்யைர்பூ⁴யஸ்தமநுஸாரயேத்|| 65 ||
।வமநைஶ்ச விரேகைஶ்ச விஶுத்³த⁴ஸ்யாப்ரமாணத꞉| ॥ ६६ ॥போ⁴ஜநாந்தரபாநாப்⁴யாம்ʼ தோ³ஷஶேஷம்ʼ ஶமம்ʼ நயேத்|| 66 ||
।து³ர்ப³லம்ʼ ஶோதி⁴தம்ʼ பூர்வமல்பதோ³ஷம்ʼ ச மாநவம்| ॥ ६७ ॥அபரிஜ்ஞாதகோஷ்ட²ம்ʼ ச பாயயேதௌஷத⁴ம்ʼ ம்ருʼது³|| 67 ||
।ஶ்ரேயோ ம்ருʼத்³வஸக்ருʼத்பீதமல்பபா³த⁴ம்ʼ நிரத்யயம்| ॥ ६८ ॥ந சாதிதீக்ஷ்ணம்ʼ யத் க்ஷிப்ரம்ʼ ஜநயேத்ப்ராணஸம்ʼஶயம்|| 68 ||
।து³ர்ப³லோ(அ)பி மஹாதோ³ஷோ விரேச்யோ ப³ஹுஶோ(அ)ல்பஶ꞉| ॥ ६९ ॥ம்ருʼது³பி⁴ர்பே⁴ஷஜைர்தோ³ஷா ஹந்யுர்ஹ்யேநமநிர்ஹ்ருʼதா꞉|| 69 ||
।யஸ்யோர்த்⁴வம்ʼ கப²ஸம்ʼஸ்ருʼஷ்டம்ʼ பீதம்ʼ யாத்யாநுலோமிகம்| ॥ ७० ॥வமிதம்ʼ கவலை꞉ ஶுத்³த⁴ம்ʼ லங்கி⁴தம்ʼ பாயயேத்து தம்|| 70 ||
।விப³த்³தே⁴(அ)ல்பே சிராத்³தோ³ஷே ஸ்ரவத்யுஷ்ணம்ʼ பிபே³ஜ்ஜலம்| ॥ ७१ ॥தேநாத்⁴மாநம்ʼ த்ருʼஷா ச்ச²ர்தி³ர்விப³ந்த⁴ஶ்சைவ ஶாம்யதி|| 71 ||
।பே⁴ஷஜம்ʼ தோ³ஷருத்³த⁴ம்ʼ சேந்நோர்த்⁴வம்ʼ நாத⁴꞉ ப்ரவர்ததே| ॥ ७२ ॥ஸோத்³கா³ரம்ʼ ஸாங்க³ஶூலம்ʼ ச ஸ்வேத³ம்ʼ தத்ராவசாரயேத்|| 72 ||
।ஸுவிரிக்தே து ஸோத்³கா³ரமாஶ்வேவௌஷத⁴முல்லிகே²த்| ॥ ७३ ॥அதிப்ரவர்தநம்ʼ ஜீர்ணே ஸுஶீதை꞉ ஸ்தம்ப⁴யேத்³பி⁴ஷக்|| 73 ||
।கதா³சிச்ச்²லேஷ்மணா ருத்³த⁴ம்ʼ திஷ்ட²த்யுரஸி பே⁴ஷஜம்| ॥ ७४ ॥க்ஷீணே ஶ்லேஷ்மணி ஸாயாஹ்நே ராத்ரௌ வா தத்ப்ரவர்ததே|| 74 ||
।ரூக்ஷாநாஹாரயோர்ஜீர்ணே விஷ்டப்⁴யோர்த்⁴வம்ʼ க³தே(அ)பி வா| ॥ ७५ ॥வாயுநா பே⁴ஷஜே த்வந்யத் ஸஸ்நேஹலவணம்ʼ பிபே³த்|| 75 ||
।த்ருʼண்மோஹப்⁴ரமமூர்ச்சா²யா꞉ ஸ்யுஶ்சேஜ்ஜீர்யதி பே⁴ஷஜே| ॥ ७६ ॥பித்தக்⁴நம்ʼ ஸ்வாது³ ஶீதம்ʼ ச பே⁴ஷஜம்ʼ தத்ர ஶஸ்யதே|| 76 ||
।லாலாஹ்ருʼல்லாஸவிஷ்டம்ப⁴லோமஹர்ஷா꞉ கபா²வ்ருʼதே| ॥ ७७ ॥பே⁴ஷஜம்ʼ தத்ர தீக்ஷ்ணோஷ்ணம்ʼ கட்வாதி³ கப²நுத்³தி⁴தம்|| 77 ||
।ஸுஸ்நிக்³த⁴ம்ʼ க்ரூரகோஷ்ட²ம்ʼ ச லங்க⁴யேத³விரேசிதம்| ॥ ७८ ॥தேநாஸ்ய ஸ்நேஹஜ꞉ ஶ்லேஷ்மா ஸங்க³ஶ்சைவோபஶாம்யதி|| 78 ||
।ரூக்ஷப³ஹ்வநிலக்ரூரகோஷ்ட²வ்யாயாமஶாலிநாம்| ॥ ७९ ॥தீ³ப்தாக்³நீநாம்ʼ ச பை⁴ஷஜ்யமவிரிச்யைவ ஜீர்யதி|| 79 ||
।தேப்⁴யோ ப³ஸ்திம்ʼ புரா த³த்த்வா பஞ்சாத்³த³த்³யாத்³விரேசநம்| ॥ ८० ॥ப³ஸ்திப்ரவர்திதம்ʼ தோ³ஷம்ʼ ஹரேச்சீ²க்⁴ரம்ʼ விரேசநம்|| 80 ||
।ரூக்ஷாஶநா꞉ கர்மநித்யா யே நரா தீ³ப்தபாவகா꞉| ॥ ८१ ॥தேஷாம்ʼ தோ³ஷா꞉ க்ஷயம்ʼ யாந்தி கர்மவாதாதபாக்³நிபி⁴꞉|| 81 ||
।விருத்³தா⁴த்⁴யஶநாஜீர்ணதோ³ஷாநபி ஸஹந்தி தே| ॥ ८२ ॥ஸ்நேஹ்யாஸ்தே மாருதாத்³ரக்ஷ்யா நாவ்யாதௌ⁴ தாந் விஶோத⁴யேத்|| 82 ||
।நாதிஸ்நிக்³த⁴ஶரீராய த³த்³யாத் ஸ்நேஹவிரேசநம்| ॥ ८३ ॥ஸ்நேஹோத்க்லிஷ்டஶரீராய ரூக்ஷம்ʼ த³த்³யாத்³விரேசநம்|| 83 ||
।ஏவம்ʼ ஜ்ஞாத்வா விதி⁴ம்ʼ தீ⁴ரோ தே³ஶகாலப்ரமாணவித்| ॥ ८४ ॥விரேசநம்ʼ விரேச்யேப்⁴ய꞉ ப்ரயச்ச²ந்நாபராத்⁴யதி|| 84 ||
।விப்⁴ரம்ʼஶோ விஷவத்³யஸ்ய ப்ரயச்சா²ந்நாபராத்⁴யதி| ॥ ८५ ॥காலேஷ்வவஶ்யம்ʼ பேயம்ʼ ச தஸ்மாத்³யத்நாத் ப்ரயோஜயேத்|| 85 ||
।த்³ரவ்யப்ரமாணம்ʼ து யது³க்தமஸ்மிந்மத்⁴யேஷு தத் கோஷ்ட²வயோப³லேஷு| ॥ ८६ ॥தந்மூலமாலம்ப்³ய ப⁴வேத்³விகல்ப்யம்ʼ தேஷாம்ʼ விகல்ப்யோ(அ)ப்⁴யதி⁴கோநபா⁴வ꞉|| 86 ||
।ஷட்³ த்⁴வம்ʼஶ்யஸ்து மரீசி꞉ ஸ்யாத் ஷண்மரீச்யஸ்து ஸர்ஷப꞉| ॥ ८७ ॥அஷ்டௌ தே ஸர்ஷபா ரக்தாஸ்தண்டு³லஶ்சாபி தத்³த்³வயம்|| 87 ||
।தீ⁴ந்யமாஷோ ப⁴வேதே³கோ தா⁴ந்யமாஷத்³வயம்ʼ யவ꞉| ॥ ८८ ॥அண்டி³கா தே து சத்வாரஸ்தாஶ்சதஸ்ரஸ்து மாஷக꞉|| 88 ||
।ஹேமஶ்ச தா⁴ந்யகஶ்சோக்தோ ப⁴வேச்சா²ணஸ்து தே த்ரய꞉| ॥ ८९ ॥ஶாணௌ த்³வௌ த்³ரங்க்ஷணம்ʼ வித்³யாத் கோலம்ʼ ப³த³ரமேவ ச|| 89 ||
।வித்³யாத்³த்³வௌ த்³ரக்ஷணௌ கர்ஷம்ʼ ஸுவர்ணம்ʼ சாக்ஷமேவ ச| ॥ ९० ॥பி³டா³லபத³கம்ʼ சைவ பிசும்ʼ பாணிதலம்ʼ ததா²|| 90 ||
।திந்து³கம்ʼ ச விஜாநீயாத் கவலக்³ரஹமேவ ச| ॥ ९१ ॥த்³வே ஸுவர்ணே பலார்த⁴ம்ʼ ஸ்யாச்சு²க்திரஷ்டமிகா ததா²|| 91 ||
।த்³வே பலார்தே⁴ பலம்ʼ முஷ்டி꞉ ப்ரகுஞ்சோ(அ)த² சதுர்தி²கா| ॥ ९२ ॥பி³ல்வம்ʼ ஷோட³ஶிகா சாம்ரம்ʼ த்³வே பலே ப்ரஸ்ருʼதம்ʼ விது⁴꞉|| 92 ||
।அஷ்டமாநம்ʼ து விஜ்ஞேயம்ʼ குட³வௌ த்³வௌ து மாநிகா| ॥ ९३ ॥பலம்ʼ சதுர்கு³ணம்ʼ வித்³யாத³ஞ்ஜலிம்ʼ குட³வம்ʼ ததா²|| 93 ||
।சத்வார꞉ குட³வா꞉ ப்ரஸ்த²ஶ்சது꞉ப்ரஸ்த²மதா²ட⁴கம்| ॥ ९४ ॥பாத்ரம்ʼ ததே³வ விஜ்ஞேயம்ʼ கம்ʼஸ꞉ ப்ரஸ்தா²ஷ்டகம்ʼ ததா²|| 94 ||
।கம்ʼஸஶ்சதுர்கு³ணோ த்³ரோணஶ்சார்மணம்ʼ நல்வணம்ʼ ச தத்| ॥ ९५ ॥ஸ ஏவ கலஶ꞉ க்²யாதோ க⁴டமுந்மாநமேவ ச|| 95 ||
।த்³ரோணஸ்து த்³விகு³ண꞉ ஶூர்போ விஜ்ஞேய꞉ கும்ப⁴ ஏவ ச| ॥ ९६ ॥கோ³ணீம்ʼ ஶூர்பத்³வயம்ʼ வித்³யாத் கா²ரீம்ʼ பா⁴ரம்ʼ ததை²வ ச|| 96 ||
।த்³வாத்ரிம்ʼஶதம்ʼ விஜாநீயாத்³வாஹம்ʼ ஶூர்பாணி பு³த்³தி⁴மாந்| ॥ ९७ ॥துலாம்ʼ ஶதபலம்ʼ வித்³யாத் பரிமாணவிஶாரத³꞉|| 97 ||
।ஶுஷ்கத்³ரவ்யேஷ்வித³ம்ʼ மாநமேவமாதி³ ப்ரகீர்திதம்| ॥ ९८ ॥த்³விகு³ணம்ʼ தத்³த்³ரவேஷ்விஷ்டம்ʼ ததா² ஸத்³யோத்³த்⁴ருʼதேஷு ச|| 98 ||
।யத்³தி⁴ மாநம்ʼ துலா ப்ரோக்தா பலம்ʼ வா தத் ப்ரயோஜயேத்| ॥ ९९ ॥அநுக்தே பரிமாணே து துல்யம்ʼ மாநம்ʼ ப்ரகீர்திதம்|| 99 ||
।த்³ரவகார்யே(அ)பி சாநுக்தே ஸர்வத்ர ஸலிலம்ʼ ஸ்ம்ருʼதம்| ॥ १०० ॥யதஶ்ச பாத³நிர்தே³ஶஶ்சாதுர்பா⁴க³ஸ்ததஶ்ச ஸ꞉|| 100 ||
।ஜலஸ்நேஹௌஷதா⁴நாம்ʼ து ப்ரமாணம்ʼ யத்ர நேரிதம்| ॥ १०१ ॥தத்ர ஸ்யாதௌ³ஷதா⁴த் ஸ்நேஹ꞉ ஸ்நேஹாத்தோயம்ʼ சதுர்கு³ணம்|| 101 ||
।ஸ்நேஹபாகஸ்த்ரிதா⁴ ஜ்ஞேயோ ம்ருʼது³ர்மத்⁴ய꞉ க²ரஸ்ததா²| ॥ १०२ ॥துல்யே கல்கேந நிர்யாஸே பே⁴ஷஜாநாம்ʼ ம்ருʼது³꞉ ஸ்ம்ருʼத꞉|| 102 ||
।ஸம்ʼயாவ இவ நிர்யாஸே மத்⁴யோ த³ர்வீம்ʼ விமுஞ்சதி| ॥ १०३ ॥ஶீர்யமாணே து நிர்யாஸே வர்தமாநே க²ரஸ்ததா²|| 103 ||
, ।க²ரோ(அ)ப்⁴யங்கே³ ஸ்ம்ருʼத꞉ காகோ, ம்ருʼது³ர்நஸ்த꞉க்ரியாஸு ச| ॥ १०४ ॥மத்⁴யபாகம்ʼ து பாநார்தே² ப³ஸ்தௌ ச விநியோஜயேத்|| 104 ||
।மாநம்ʼ ச த்³விவித⁴ம்ʼ ப்ராஹு꞉ காலிங்க³ம்ʼ மாக³த⁴ம்ʼ ததா²| ॥ १०५ ॥காலிங்கா³ந்மாக³த⁴ம்ʼ ஶ்ரேஷ்ட²மேவம்ʼ மாநவிதோ³ விது³꞉|| 105 ||
-தத்ர ஶ்லோகௌ- ।கல்பார்த²꞉ ஶோத⁴நம்ʼ ஸம்ʼஜ்ஞா ப்ருʼத²க்³கே⁴து꞉ ப்ரவர்தநே| ॥ १०६ ॥தே³ஶாதீ³நாம்ʼ ப²லாதீ³நாம்ʼ கு³ணா யோக³ஶதாநி ஷட்|| 106 ||
।விகல்பஹேதுர்நாமாநி தீக்ஷ்ணமத்⁴யால்பலக்ஷணம்| ॥ १०७ ॥விதி⁴ஶ்சாவஸ்தி²கோ மாநம்ʼ ஸ்நேஹபாகஶ்ச த³ர்ஶித꞉|| 107 ||
॥॥இத்யக்³நிவேஶக்ருʼதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸம்ʼஸ்க்ருʼதே(அ)ப்ராப்தே த்³ருʼட⁴ப³லஸம்ʼபூரிதே கல்பஸ்தா²நே த³ந்தீத்³ரவந்தீகல்போ நாம த்³வாத³ஶோ(அ)த்⁴யாய꞉||12||