பாரத சம்ஹிதை

அத்தியாயம் 2

पञ्चकर्मीयसिद्धिः

இந்த நூலின் தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு தயாராகிக்கொண்டிருக்கிறது. இப்போதைக்கு மூலமும் அதன் தமிழ் எழுத்துப்பெயர்ப்பும் காட்டப்படுகின்றன. இந்தி மொழிபெயர்ப்புடன் படியுங்கள்

இந்த அத்தியாயத்தில் (அத்தியாயத்தின் சொந்தச் சுருக்கம், ஸ்லோகங்கள் 24-28)

तत्र श्लोकाः-इति पञ्चविधं कर्म विस्तरेण निदर्शितम्।येभ्यो यन्न हितं यस्मात् कर्म येभ्यश्च यद्धितम्॥

ஸ்லோகம் 24 →

न वैकान्तेन निर्दिष्टेऽप्यर्थेऽभिनिविशेद्बुधः।स्वयमप्यत्र वैद्येन तर्क्यं बुद्धिमता भवेत्॥

ஸ்லோகம் 25 →

उत्पद्येत हि साऽवस्था देशकालबलं प्रति।यस्यां कार्यमकार्यं स्यात् कर्म कार्यं च वर्जितम्॥

ஸ்லோகம் 26 →

छर्दिर्हृद्रोगगुल्मानां वमनं स्वे चिकित्सिते।अवस्थां प्राप्य निर्दिष्टं कुष्ठिनां बस्तिकर्म च॥

ஸ்லோகம் 27 →

तस्मात् सत्यपि निर्देशे कुर्यादूह्य स्वयं धिया।विना तर्केण या सिद्धिर्यदृच्छासिद्धिरेव सा॥

ஸ்லோகம் 28 →

மூலத்தின் எந்தச் சொல்லையும் தொடுங்கள் - அதன் பொருள் தோன்றும்.

ச. ஸி. 2/1

॥ १ ॥அதா²த꞉ பஞ்சகர்மீயாம்ʼ ஸித்³தி⁴ம்ʼ வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉|| 1 ||

ச. ஸி. 2/2

॥ २ ॥இதி ஹ ஸ்மாஹ ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉|| 2 ||

ச. ஸி. 2/3

।யேஷாம்ʼ யஸ்மாத் பஞ்சகர்மாண்யக்³நிவேஶ ந காரயேத்| ॥ ३ ॥யேஷாம்ʼ ச காரயேத்தாநி தத் ஸர்வம்ʼ ஸம்ʼப்ரவக்ஷ்யதே|| 3 ||

ச. ஸி. 2/4

।சண்ட³꞉ ஸாஹஸிகோ பீ⁴ரு꞉ க்ருʼதக்⁴நோ வ்யக்³ர ஏவ ச| ॥ ४ ॥ஸத்³ராஜபி⁴ஷஜாம்ʼ த்³வேஷ்டா தத்³த்³விஷ்ட꞉ ஶோகபீடி³த꞉|| 4 ||

ச. ஸி. 2/5

।யாத்³ருʼச்சி²கோ முமூர்ஷுஶ்ச விஹீந꞉ கரணைஶ்ச ய꞉| ॥ ५ ॥வைரீ வைத்³யவித³க்³த⁴ஶ்ச ஶ்ரத்³வாஹீந꞉ ஸுஶங்கித꞉|| 5 ||

ச. ஸி. 2/6

।பி⁴ஷஜாமவிதே⁴யஶ்ச நோபக்ரம்யா பி⁴ஷக்³விதா³| ॥ ६ ॥ஏதாநுபசரந் வைத்³யோ ப³ஹூந் தோ³ஷாநவாப்நுயாத்|| 6 ||

ச. ஸி. 2/7

।ஏப்⁴யோ(அ)ந்யே ஸமுபக்ரம்யா நரா꞉ ஸர்வைருபக்ரமை꞉| ॥ ७ ॥அவஸ்தா²ம்ʼ ப்ரவிப⁴ஜ்யைஷாம்ʼ வர்ஜ்யம்ʼ கார்யம்ʼ ச வக்ஷ்யதே|| 7 ||

ச. ஸி. 2/8

॥ ८ ॥அவம்யாஸ்தாவத்க்ஷதக்ஷீணாதிஸ்தூ²லாதிக்ருʼஶபா³லவ்ருʼத்³த⁴து³ர்ப³லஶ்ராந்தபிபாஸிதக்ஷுதி⁴தகர்மபா⁴ராத்⁴வஹதோபவாஸமைது²நாத்⁴யயநவ்யாயாமசிந்தாப்ரஸக்தக்ஷாமக³ர்பி⁴ணீஸுகுமாரஸம்ʼவ்ருʼதகோஷ்ட²து³ஶ்ச²ர்த³நோர்த்⁴வரக்தபித்தப்ரஸக்தச்ச²ர்தி³ரூர்த்⁴வவாதாஸ்தா²பிதாநுவாஸிதஹ்ருʼத்³ரோகோ³தா³வர்தமூத்ராகா⁴தப்லீஹகு³ல்மோத³ராஷ்டீ²லாஸ்வரோபகா⁴ததிமிரஶிர꞉ஶங்க²கர்ணாக்ஷிஶூலார்தா꞉|| 8 ||

ச. ஸி. 2/9

, , , , , , , , , , , , , , , , ; ।தத்ர க்ஷதஸ்ய பூ⁴ய꞉ க்ஷணநாத்³ரக்தாதிப்ரவ்ருʼத்தி꞉ ஸ்யாத், க்ஷீணாதிஸ்தூ²லக்ருʼஶபா³லவ்ருʼத்³த⁴து³ர்ப³லாநாமௌஷத⁴ப³லாஸஹத்வாத் ப்ராணோபரோத⁴꞉, ஶ்ராந்தபிபாஸிதக்ஷுதி⁴தாநாம்ʼ ச தத்³வத், கர்மபா⁴ராத்⁴வஹதோபவாஸமைது²நாத்⁴யயநவ்யாதத்³வத், கர்மபா⁴ராத்⁴வஹதோபவாஸமைது²நாத்⁴யயநவ்யாதத்³வத், கர்மபா⁴ராத்⁴வஹதோபவாஸமைது²நாத்⁴யயநவ்யாயாமசிந்தாப்ரஸக்தக்ஷாமாணாம்ʼ ரௌக்ஷ்யாத்³வாதரக்தச்சே²த³க்ஷதப⁴யம்ʼ ஸ்யாத், க³ர்பி⁴ண்யா க³ர்ப⁴வ்யாபதா³மக³ர்ப⁴ப்⁴ரம்ʼஶாச்ச தா³ருணா ரோக³ப்ராப்தி꞉, ஸுகுமாரஸ்ய ஹ்ருʼத³யாபகர்ஷணாதூ³ர்த்⁴வமதோ⁴ வா ருகி²ராதிப்ரவ்ருʼத்தி꞉, ஸம்ʼவ்ருʼதகோஷ்ட²குஶ்ச²ர்த³நயோரதிமாத்ரப்ரவாஹணாத்³தோ³ஷா꞉ ஸமுத்க்லிஷ்டா அந்த꞉கோஷ்டே² ஜநயந்த்யந்தர்விஸர்பம்ʼ ஸ்தம்ப⁴ம்ʼ ஜாட்³யம்ʼ வைசித்த்யம்ʼ மரணம்ʼ வா, ஊர்த்⁴வக³ரக்தபித்திந உதா³நஸ்முத்க்ஷிப்ய ப்ராணாந் ஹரேத்³ரக்தம்ʼ சாதிப்ரவர்தயேத், ப்ரஸக்தச்ச²ர்தே³ஸ்தத்³வத், ஊர்த்⁴வவாதாஸ்தா²பிதாநுவாஸிதாநாமூர்த்⁴வம்ʼ வாதாதிப்ரவ்ருʼத்தி꞉, ஹ்ருʼத்³ரோகி³ணோ ஹ்ருʼத³யோபரோத⁴꞉, உதா³வர்திநோ கோ⁴ரதர உதா³வர்த꞉ ஸ்யாச்சீ²க்⁴ரதரஹந்தா, மூத்ராகா⁴தாதி³பி⁴ரார்தாநாம்ʼ தீவ்ரதரஶூலப்ராது³ர்பா⁴வ꞉, திமிரார்தாநாம்ʼ திமிராதிவ்ருʼத்³தி⁴꞉, ஶிர꞉ஶூலாதி³ஷு ஶூலாதிவ்ருʼத்³தி⁴꞉; தஸ்மாதே³தே ந வம்யா꞉| ॥ ९ ॥ஸர்வேஷ்வபி து க²ல்வேதேஷு விஷக³ரவிருத்³தா⁴ஜீர்ணாப்⁴யவஹாராமக்ருʼதேஷ்வப்ரதிஷித்³த⁴ம்ʼ ஶீக்⁴ரதரகாரித்வாதே³ஷாமிதி|| 9 ||

ச. ஸி. 2/10

; ; ॥ १० ॥ஶோஷாஸ்து வம்யா꞉; விஶேஷதஸ்து பீநஸகுஷ்ட²நவஜ்வரராஜயக்ஷ்மகாஸஶ்வாஸக³லக்³ரஹக³லக³ண்ட³ஶ்லீபத³மேஹமந்தா³க்³நிவிருத்³தா⁴ஜீர்ணாந்நவிஸூசிகாலஸகவிஷக³ரபீதத³ஷ்டதி³க்³தா⁴வித்³தா⁴த⁴꞉ஶோணிதபித்தப்ரஸேக(து³ர்நாம)ஹ்ருʼல்லாஸாரோசகாவிபாகாபச்யபஸ்மாரோந்மாதா³திஸாரஶோப²பாண்டு³ரோக³முக²பாகது³ஷ்டஸ்தந்யாத³ய꞉ ஶ்லேஷ்மவ்யாத⁴யோ விஶேஷேண மஹாரோகா³த்⁴யாயோக்தாஶ்ச; ஏதேஷு ஹி வமநம்ʼ ப்ரதா⁴நதமமித்யுக்தம்ʼ கேதா³ரஸேதுபே⁴தே³ ஶால்யாத்³யஶோஷதோ³ஷவிநாஶவத்|| 10 ||

ச. ஸி. 2/11

॥ ११ ॥அவிரேச்யாஸ்து ஸுப⁴க³க்ஷதகு³த³முக்தநாலாதோ⁴பா⁴க³ரக்தபித்திவிலங்கி⁴தது³ர்ப³லேந்த்³ரியால்பாக்³நிநிரூட⁴காமாதி³வ்யக்³ராஜீர்ணிநவஜ்வரிமதா³த்யயிதாத்⁴மாதஶல்யார்தி³தாபி⁴ஹதாதிஸ்நிக்³த⁴ரூக்ஷதா³ருணகோஷ்டா²꞉ க்ஷதாத³யஶ்ச க³ர்பி⁴ண்யந்தா꞉|| 11 ||

ச. ஸி. 2/12

, , , , , , , , , , , , , , ; ॥ १२ ॥தத்ர ஸுப⁴க³ஸ்ய ஸுகுமாரோக்தோ தோ³ஷ꞉ ஸ்யாத், க்ஷதகு³த³ஸ்ய க்ஷதே கு³தே³ ப்ராணோபரோத⁴கரீம்ʼ ருஜாம்ʼ ஜநயேத், முக்தநாலமதிப்ரவ்ருʼத்த்யா ஹந்யாத், அதோ⁴பா⁴க³ரக்தபித்திநம்ʼ தத்³வத், விலங்கி⁴தது³ர்ப³லேந்த்³ரியால்பாக்³நிநிரூடா⁴ ஔஷத⁴வேக³ம்ʼ ந ஸஹேரந், காமாதி³வ்யக்³ரமநஸோ ந ப்ரவர்ததே க்ருʼச்ச்²ரேண வா ப்ரவர்தமாநமயோக³தோ³ஷாந் குர்யாத், அஜீர்ணிந ஆமதோ³ஷ꞉ ஸ்யாத், நவஜ்ரரிணோ(அ)விபக்வாந் தோ³ஷாந் ந விர்ஹரேத்³ வாதமேவ ச கோபயேத், மதா³த்யயிதஸ்ய மத்³யக்ஷீணே தே³ஹே வாயு꞉ ப்ராணோபரோத⁴ம்ʼ குர்யாத், ஆத்⁴மாதஸ்யாத⁴மதோ வா புரீஷகோஷ்டே² நிசிதோ வாயுர்விஸர்பந் ஸஹஸா(அ)(அ)நாஹம்ʼ தீவ்ரதரம்ʼ மரணம்ʼ வா ஜநயேத், ஶல்யார்தி³தாபி⁴ஹதயோ꞉ க்ஷதே வாயுராஶ்ரிதோ ஜீவிதம்ʼ ஹிம்ʼஸ்யாத், அதிஸ்நிக்³த⁴ஸ்யாதியோக³ப⁴யம்ʼ ப⁴வேத், ரூக்ஷஸ்ய வாயுரங்க³ப்ரக்³ரஹம்ʼ குர்யாத், தா³ருணகோஷ்ட²ஸ்ய விரேசநோத்³த⁴தா தோ³ஷா ஹ்ருʼச்சூ²லபர்வபே⁴தா³நாஹாங்க³மர்த³ச்ச²ர்தி³மூர்ச்சா²க்லமாஞ்ஜநயித்வா ப்ராணாந் ஹந்யு꞉, க்ஷதாதீ³நாம்ʼ க³ர்பி⁴ண்யந்தாநாம்ʼ ச²ர்த³நோக்தோ தோ³ஷ꞉ ஸ்யாத்; தஸ்மாதே³தே ந விரேச்யா꞉|| 12 ||

ச. ஸி. 2/13

; ; ॥ १३ ॥ஶேஷாஸ்து விரேச்யா꞉; விஶேஷதஸ்து குஷ்ட²ஜ்வரமேஹோர்த்⁴வரக்தபித்தப⁴க³ந்த³ரோத³ரார்ஶோப்³ரத்⁴நப்லீஹகு³ல்மார்பு³த³க³லக³ண்ட³க்³ரந்தி²விஸூசிகாலஸகமூத்ராகா⁴தக்ரிமிகோஷ்ட²விஸர்பபாண்டு³ரோக³ஶிர꞉பார்ஶ்வஶூலோதா³வர்தநேத்ராஸ்யதா³ஹஹ்ருʼத்³ரோக³வ்யங்க³நீலிகாநேத்ரநாஸிகாஸ்யஸ்ரவணஹலீமகஶ்வாஸகாஸகாமலாபச்யபஸ்மாரோந்மாத³வாதரக்தயோநிரேதோதோ³ஷதைமிர்யாரோசகாவிபாகச்ச²ர்தி³ஶ்வயதூ²த³ரவிஸ்போ²டகாத³ய꞉ பித்தவ்யாத⁴யோ விஶேஷேண மஹாரோகா³த்⁴யாயோக்தாஶ்ச; ஏதேஷு ஹி விரேசநம்ʼ ப்ரதா⁴நதமமித்யுக்தமக்³ந்யுபஶமே(அ)க்³நிக்³ருʼஹவத்|| 13 ||

ச. ஸி. 2/14

॥ १४ ॥அநாஸ்தா²ப்யாஸ்தஜீர்ண்யதிஸ்நிக்³த⁴பீதஸ்நேஹோத்க்லிஷ்டதோ³ஷால்பாக்³நியாநக்லாந்தாதிது³ர்ப³லக்ஷுத்த்ருʼஷ்ணாஶ்ரமார்தாதிக்ருʼஶபு⁴க்தப⁴க்தபீதோத³கவமிதவிரிக்தக்ருʼதநஸ்த꞉கர்மகுத்³த⁴பீ⁴தமத்தமூர்ச்சி²தப்ரஸக்தச்ச²ர்தி³நிஷ்டீ²விகாஶ்வாஸகாஸஹிக்காப³த்³த⁴ச்சி²த்³ரோத³கோத³ராத்⁴மாநாலஸகவிஸூசிகாமப்ரஜாதாமாதிஸாரமது⁴மேஹகுஷ்டா²ர்தா꞉|| 14 ||

ச. ஸி. 2/15

, , , , , , , , , , , , , ; ॥ १५ ॥தத்ராஜீர்ண்யதிஸ்நிக்³த⁴பீதஸ்நேஹாநாம்ʼ தூ³ஷ்யோத³ரம்ʼ மூர்ச்சா² ஶ்வயது²ர்வா ஸ்யாத், உத்க்லிஷ்டதோ³ஷமந்தா³க்³ந்யோரரோசகஸ்தீவ்ர꞉, யாநக்லாந்தஸ்ய க்ஷோப⁴வ்யாபந்நோ ப³ஸ்திராஶு தே³ஹம்ʼ ஶோஷயேத், அதிது³ர்ப³லக்ஷுத்த்ருʼஷ்ணாஶ்ரமார்தாநாம்ʼ பூர்வோக்தோ தோ³ஷ꞉ ஸ்யாத், அதிக்ருʼஶஸ்ய கார்ஶ்யம்ʼ புநர்ஜநயேத், பு⁴க்தப⁴க்தபீதோத³கயோருத்க்லிஶ்யோர்த்⁴வமதோ⁴ வா வாயுர்ப³ஸ்திமுத்க்ஷிப்ய க்ஷிப்ரம்ʼ கோ⁴ராந் விகாராஞ்ஜநயேத், வமிதவிரிக்தயோஸ்து ரூக்ஷம்ʼ ஶரீரம்ʼ நிரூஹ꞉ க்ஷதம்ʼ க்ஷார் இவ த³ஹேத், க்ருʼதநஸ்த꞉கர்மணோ விப்⁴ரம்ʼஶம்ʼ ப்⁴ருʼஶஸம்ʼருத்³த⁴ஸ்ரோதஸ꞉ குர்யாத், குத்³த⁴பீ⁴தயோர்ப³ஸ்திரூர்த்⁴வமுபப்லவேத், மத்தமூர்ச்சி²தயோர்ப்⁴ருʼஶம்ʼ விசலிதாயாம்ʼ ஸம்ʼஜ்ஞாயாம்ʼ சித்தோபகா⁴தாத்³ வ்யாபத் ஸ்யாத், ப்ரஸக்தச்ச²ர்தி³ர்நிஷ்டீ²விகாஶ்வாஸகாஸஹிக்கார்தாநாமூர்த்⁴வீபூ⁴தோ வாயுரூர்த்⁴வம்ʼ ப³ஸ்திம்ʼ நயேத், ப³த்³த⁴ச்சி²த்³ரோத³கோத³ராத்⁴மாநார்தாநாம்ʼ ப்⁴ருʼஶதரமாத்⁴யாப்ய ப³ஸ்தி꞉ ப்ராணாந் ஹிம்ʼஸ்யாத், அலஸகவிஸூசிகாமப்ரஜாதாமாதிஸாரிணாமாமக்ருʼதோ தோ³ஷ꞉ ஸ்யாத், மது⁴மேஹகுஷ்டி²நோர்வ்யாதே⁴꞉ புநர்வ்ருʼத்³தி⁴꞉; தஸ்மாதே³தே நாஸ்தா²ப்யா꞉|| 15 ||

ச. ஸி. 2/16

; ; ॥ १६ ॥ஶேஷாஸ்த்வாஸ்தா²ப்யா꞉; விஶேஷதஸ்து ஸர்வாங்கை³காங்க³குக்ஷிரோக³வாதவர்சோமூத்ரஶுக்ரஸங்க³ப³லவர்ணமாம்ʼஸரேத꞉க்ஷயதோ³ஷாத்⁴மாநாங்க³ஸுப்திக்ரிமிகோஷ்டோ²தா³வர்தஶுத்³தா⁴திஸாரபர்வபே⁴தா³பி⁴தாபப்லீஹகு³ல்மஶூலஹ்ருʼத்³ரோக³ப⁴க³ந்த³ரோந்மாத³ஜ்வரப்³ரத்⁴நஶிர꞉கர்ணஶூலஹ்ருʼத³யபார்ஶ்வப்ருʼஷ்ட²கடீக்³ரஹவேபநாக்ஷேபககௌ³ரவாதிலாக⁴வரஜ꞉க்ஷயார்தவிஷமாக்³நிஸ்பி²க்³ஜாநுஜங்கோ⁴ருகு³ல்ப²பார்ஷ்ணிப்ரபத³யோநிபா³ஹ்வங்கு³லிஸ்தநாந்தத³ந்தஸ்நக²பர்வாஸ்தி²ஶூலஶோஷஸ்தம்பா⁴ந்த்ரகூஜபரிகர்திகால்பால்பஸஶப்³தோ³க்³ரக³ந்தோ⁴த்தா²நாத³யோ வாதவ்யாத⁴யோவிஶேஷேண மஹாரோகா³த்⁴யாயோக்தாஶ்ச; ஏதேஷ்வாஸ்தா²பநம்ʼ ப்ரதா⁴நதமமித்யுக்தம்ʼ வநஸ்பதிமூலச்சே²த³வத்|| 16 ||

ச. ஸி. 2/17

; ॥ १७ ॥ய ஏவாநாஸ்தா²ப்யாஸ்த ஏவாநநுவாஸ்யா꞉ ஸ்யு꞉; விஶேஷதஸ்த்வபு⁴க்தப⁴க்தநவஜ்வரபாண்டு³ரோக³காமலாப்ரமேஹார்ஶ꞉ப்ரதிஶ்யாயாரோசகமந்தா³க்³நிது³ர்ப³லப்லீஹகபோ²த³ரோருஸ்தம்ப⁴வர்சோபே⁴த³விஷக³ரபீதபித்தகபா²பி⁴ஷ்யந்த³கு³ருகோஷ்ட²ஶ்லீபத³க³லக³ண்டா³பசிக்ரிமிகோஷ்டி²ந꞉|| 17 ||

ச. ஸி. 2/18

, , , , , ; ॥ १८ ॥தத்ராபு⁴க்தப⁴க்தஸ்யாநாவ்ருʼதமார்க³த்வாதூ³ர்த்⁴வமதிவர்ததே ஸ்நேஹ꞉, நவஜ்வரபாண்டு³ரோக³காமலாப்ரமேஹிணாம்ʼ தோ³ஷாநுத்க்லிஶ்யோத³ரம்ʼ ஜநயேத், அர்ஶஸஸ்யார்ஶாம்ʼஸ்யபி⁴ஷ்யந்த்³யாத்⁴மாநம்ʼ குர்யாத், அரோசகார்தஸ்யாந்நக்³ருʼத்³தி⁴ம்ʼ புநர்ஹந்யாத், மந்தா³க்³நிது³ர்ப³லயோர்மந்த³தரமக்³நிம்ʼ குர்யாத், ப்ரதிஶ்யாயப்லீஹாதி³மதாம்ʼ ப்⁴ருʼஶமுத்க்லிஷ்டதோ³ஷாணாம்ʼ பூ⁴ய ஏவ தோ³ஷம்ʼ வர்த⁴யேத்; தஸ்மாதே³தே நாநுவாஸ்யா꞉|| 18 ||

ச. ஸி. 2/19

; ; ॥ १९ ॥ய ஏவாஸ்தா²ப்யாஸ்த ஏவாநுவாஸ்யா꞉; விஶேஷதஸ்து ரூக்ஷதீக்ஷ்ணாக்³நய꞉ கேவலவாதரோகா³ர்தாஶ்ச; ஏதேஷு ஹ்யநுவாஸநம்ʼ ப்ரதா⁴நதமமித்யுக்தம்ʼ மூலே த்³ருமப்ரஸேகவத்|| 19 ||

ச. ஸி. 2/20

, ॥ २० ॥அஶிரோவிரேசநார்ஹாஸ்து அஜீர்ணிபு⁴க்தப⁴க்தபீதஸ்நேஹமத்³யதோயபாதுகாமா꞉ ஸ்நாதஶிரா꞉ ஸ்நாதுகாம꞉ க்ஷுத்த்ருʼஷ்ணாஶ்ரமார்தமத்தமூர்ச்சி²தஶஸ்த்ரத³ண்ட³ஹதவ்யவாயவ்யாயாமபாநக்லாந்தநவஜ்வரஶோகாபி⁴தப்தவிரிக்தாநுவாஸிதக³ர்பி⁴ணீநவப்ரதிஶ்யாயார்தா꞉, அந்ருʼதௌ து³ர்தி³நே சேதி|| 20 ||

ச. ஸி. 2/21

, , , , , , , , , , , , , , ; ॥ २१ ॥தத்ராஜீர்ணிபு⁴க்தப⁴க்தயோர்தோ³ஷ ஊர்த்⁴வவஹாநி ஸ்ரோதாம்ʼஸ்யாவ்ருʼத்ய காஸஶ்வாஸச்ச²ர்தி³ப்ரதிஶ்யாயாஞ்ஜநயேத், பீதஸ்நேஹமத்³யதோயபாதுகாமாநாம்ʼ க்ருʼதே ச பிப³தாம்ʼ முக²நாஸாஸ்ராவாக்ஷ்யுபதே³ஹதிமிரஶிரோரோகா³ஞ்ஜநயேத், ஸ்நாதஶிரஸ꞉ க்ருʼதே ச ஸ்நாநாச்சி²ரஸ꞉ ப்ரதிஶ்யாயம்ʼ, க்ஷுதா⁴ர்தஸ்ய வாதப்ரகோபம்ʼ, த்ருʼஷ்ணார்தஸ்ய புநஸ்த்ருʼஷ்ணாபி⁴வ்ருʼத்³தி⁴ முக²ஶோஷம்ʼ ச, ஶ்ரமார்தமத்தமூர்ச்சி²தாநாமாஸ்தா²பநோக்தம்ʼ தோ³ஷம்ʼ ஜநயேத், ஶஸ்த்ரத³ண்ட³ஹதயோஸ்தீவ்ரதராம்ʼ ருஜம்ʼ ஜநயேத், வ்யவாயவ்யாயாமபாநக்லாந்தாநாம்ʼ ஶிர꞉ஸ்கந்த⁴நேத்ரோர꞉பீட³நம்ʼ, நவஜ்வரஶோகாபி⁴தப்தயோரூஷ்மா நேத்ரநாடீ³ரநுஸ்ருʼத்ய திமிரம்ʼ ஜ்வரவ்ருʼத்³தி⁴ம்ʼ ச குர்யாத், விரிக்தஸ்ய வாயுரிந்த்³ரியோபகா⁴தம்ʼ குர்யாத், விரிக்தஸ்ய வாயுரிந்த்³ரியோபகா⁴தம்ʼ குர்யாத், அநுவாஸிதஸ்ய கப²꞉ ஶிரோகு³ருத்வகண்டூ³க்ரிமிதோ³ஷாஞ்ஜநயேத், க³ர்பி⁴ண்யா க³ர்ப⁴ம்ʼ ஸ்தம்ப⁴யேத் ஸ காண꞉ குணி꞉ பக்ஷஹத꞉ பீட²ஸர்பீ வா ஜாயதே, நவப்ரதிஶ்யாயார்தஸ்ய ஸ்ரோதாம்ʼஸி வ்யாபாத³யேத், அந்ருʼதௌ து³ர்தி³நே ச ஶீததோ³ஷாந் பூதிநஸ்யம்ʼ ஶிரோரோக³ம்ʼ ச ஜநயேத்; தஸ்மாதே³தே ந ஶிரோவிரேசநார்ஹா꞉|| 21 ||

ச. ஸி. 2/22

, ; , ॥ २२ ॥ஶேஷாஸ்த்வர்ஹா꞉, விஶேஷதஸ்து ஶிரோத³ந்தமந்யாஸ்தம்ப⁴க³லஹநுக்³ரஹபீநஸக³லஶுண்டி³காஶாலூகஶுக்ரதிமிரவர்த்மரோக³வ்யங்கோ³பஜிஹ்விகார்தா⁴வபே⁴த³கக்³ரீவாஸ்கந்தா⁴ம்ʼஸாஸ்யநாஸிகாகர்ணாக்ஷிமூர்த⁴கபாலஶிரோரோகா³ர்தி³தாபதந்த்ரகாபதாநகக³லக³ண்ட³த³ந்தஶூலஹர்ஷ சாலாக்ஷிராஜ்யர்பு³த³ஸ்வரபே⁴த³வாக்³க்³ரஹக³த்³க³த³க்ரத²நாத³ய ஊர்த்⁴வஜத்ருக³தாஶ்ச வாதாதி³விகாரா꞉ பரிபக்வாஶ்ச; ஏதேஷு ஶிரோவிரேசநம்ʼ ப்ரதா⁴நதமமித்யுக்தம்ʼ, தத்³த்⁴யுதாமாங்க³மநுப்ரவிஶ்ய முஞ்ஜாதீ³ஷிகாமிவாஸக்தாம்ʼ கேவலம்ʼ விகாரகரம்ʼ தோ³ஷமபகர்ஷதி|| 22 ||

ச. ஸி. 2/23

; , , ॥ २३ ॥ப்ராவ்ருʼட்ஶரத்³வஸந்தேதரேஷ்வாத்யயிகேஷு ரோகே³ஷு நாவநம்ʼ குர்யாத் க்ருʼத்ரிமகு³ணோபதா⁴நாத்; க்³ரீஷ்மே பூர்வாஹ்ணே, ஶீதே மத்⁴யாஹ்நே, வர்ஷாஸ்வது³ர்தி³நே சேதி|| 23 ||

ச. ஸி. 2/24

-தத்ர ஶ்லோகா꞉- ।இதி பஞ்சவித⁴ம்ʼ கர்ம விஸ்தரேண நித³ர்ஶிதம்| ॥ २४ ॥யேப்⁴யோ யந்ந ஹிதம்ʼ யஸ்மாத் கர்ம யேப்⁴யஶ்ச யத்³தி⁴தம்|| 24 ||

ச. ஸி. 2/25

।ந வைகாந்தேந நிர்தி³ஷ்டே(அ)ப்யர்தே²(அ)பி⁴நிவிஶேத்³பு³த⁴꞉| ॥ २५ ॥ஸ்வயமப்யத்ர வைத்³யேந தர்க்யம்ʼ பு³த்³தி⁴மதா ப⁴வேத்|| 25 ||

ச. ஸி. 2/26

।உத்பத்³யேத ஹி ஸா(அ)வஸ்தா² தே³ஶகாலப³லம்ʼ ப்ரதி| ॥ २६ ॥யஸ்யாம்ʼ கார்யமகார்யம்ʼ ஸ்யாத் கர்ம கார்யம்ʼ ச வர்ஜிதம்|| 26 ||

ச. ஸி. 2/27

।ச²ர்தி³ர்ஹ்ருʼத்³ரோக³கு³ல்மாநாம்ʼ வமநம்ʼ ஸ்வே சிகித்ஸிதே| ॥ २७ ॥அவஸ்தா²ம்ʼ ப்ராப்ய நிர்தி³ஷ்டம்ʼ குஷ்டி²நாம்ʼ ப³ஸ்திகர்ம ச|| 27 ||

ச. ஸி. 2/28

।தஸ்மாத் ஸத்யபி நிர்தே³ஶே குர்யாதூ³ஹ்ய ஸ்வயம்ʼ தி⁴யா| ॥ २८ ॥விநா தர்கேண யா ஸித்³தி⁴ர்யத்³ருʼச்சா²ஸித்³தி⁴ரேவ ஸா|| 28 ||

ச. ஸி. 2

॥॥இத்யக்³நிவேஶக்ருʼதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸம்ʼஸ்க்ருʼதே(அ)ப்ராப்தே த்³ருʼட⁴ப³லஸம்ʼபூரிதே ஸித்³தி⁴ஸ்தா²நே பஞ்சகர்மீயஸித்³தி⁴ர்நாம த்³விதீயோ(அ)த்⁴யாய꞉||2||