॥ १ ॥அதா²தோ தீ³ர்க⁴ஞ்ஜீவிதீயமத்⁴யாயம்ʼ வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉ || 1 ||
அத்தியாயம் 1
दीर्घञ्जीवितीयोऽध्यायः
இந்த நூலின் தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு தயாராகிக்கொண்டிருக்கிறது. இப்போதைக்கு மூலமும் அதன் தமிழ் எழுத்துப்பெயர்ப்பும் காட்டப்படுகின்றன. இந்தி மொழிபெயர்ப்புடன் படியுங்கள்
இந்த அத்தியாயத்தில் (அத்தியாயத்தின் சொந்தச் சுருக்கம், ஸ்லோகங்கள் 136-140)
तत्र श्लोकाःआयुर्वेदागमो हेतुरागमस्य प्रवर्तनम् ।सूत्रणस्याभ्यनुज्ञानमायुर्वेदस्य निर्णयः ॥
ஸ்லோகம் 136 →संपूर्णं कारणं कार्यमायुर्वेदप्रयोजनम् ।हेतवश्चैव दोषाश्च भेषजं संग्रहेण च ॥
ஸ்லோகம் 137 →रसाः सप्रत्ययद्रव्यास्त्रिविधो द्रव्यसंग्रहः ।मूलिन्यश्च फलिन्यश्च स्नेहाश्च लवणानि च ॥
ஸ்லோகம் 138 →मूत्रं क्षीराणि वृक्षाश्च षड् ये क्षीरत्वगाश्रयाः ।कर्माणि चैषां सर्वेषां योगायोगगुणागुणाः ॥
ஸ்லோகம் 139 →वैद्यापवादो यत्रस्थाः सर्वे च भिषजां गुणाः ।सर्वमेतत् समाख्यातं पूर्वाध्याये महर्षिणा ॥
ஸ்லோகம் 140 →மூலத்தின் எந்தச் சொல்லையும் தொடுங்கள் - அதன் பொருள் தோன்றும்.
॥ २ ॥இதி ஹ ஸ்மாஹ ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉ || 2 ||
।தீ³ர்க⁴ம்ʼ ஜீவிதமந்விச்ச²ந்ப⁴ரத்³வாஜ உபாக³மத் | ॥ ३ ॥இந்த்³ரமுக்³ரதபா பு³த்³த்⁴வா ஶரண்யமமரேஶ்வரம் || 3 ||
।ப்³ரஹ்மணா ஹி யதா²ப்ரோக்தமாயுர்வேத³ம்ʼ ப்ரஜாபதி꞉ | ॥ ४ ॥ஜக்³ராஹ நிகி²லேநாதா³வஶ்விநௌ து புநஸ்தத꞉ || 4 ||
।அஶ்விப்⁴யாம்ʼ ப⁴க³வாஞ்ச²க்ர꞉ ப்ரதிபேதே³ ஹ கேவலம் | ॥ ५ ॥ருʼஷிப்ரோக்தோ ப⁴ரத்³வாஜஸ்தஸ்மாச்ச²க்ரமுபாக³மத் || 5 ||
।விக்⁴நபூ⁴தா யதா³ ரோகா³꞉ ப்ராது³ர்பூ⁴தா꞉ ஶரீரிணாம் | ॥ ६ ॥தபோபவாஸாத்⁴யயநப்³ரஹ்மசர்யவ்ரதாயுஷாம் || 6 ||
।ததா³ பூ⁴தேஷ்வநுக்ரோஶம்ʼ புரஸ்க்ருʼத்ய மஹர்ஷய꞉ | ॥ ७ ॥ஸமேதா꞉ புண்யகர்மாண꞉ பார்ஶ்வே ஹிமவத꞉ ஶுபே⁴ || 7 ||
।அங்கி³ரா ஜமத³க்³நிஶ்ச வஸிஷ்ட²꞉ கஶ்யபோ ப்⁴ருʼகு³꞉ | ॥ ८ ॥ஆத்ரேயோ கௌ³தம꞉ ஸாங்க்²ய꞉ புலஸ்த்யோ நாரதோ³(அ)ஸித꞉ || 8 ||
।அக³ஸ்த்யோ வாமதே³வஶ்ச மார்கண்டே³யாஶ்வலாயநௌ | ॥ ९ ॥பாரிக்ஷிர்பி⁴க்ஷுராத்ரேயோ ப⁴ரத்³வாஜ꞉ கபிஞ்ஜல꞉ || 9 ||
।விஶ்வாமித்ராஶ்மரத்²யௌ ச பா⁴ர்க³வஶ்ச்யவநோ(அ)பி⁴ஜித் | ॥ १० ॥கா³ர்க்³ய꞉ ஶாண்டி³ல்யகௌண்டி³ல்யௌவார்க்ஷிர்தே³வலகா³லவௌ || 10 ||
।ஸாங்க்ருʼத்யோ பை³ஜவாபிஶ்ச குஶிகோ பா³த³ராயண꞉ | ॥ ११ ॥ப³டி³ஶ꞉ ஶரலோமா ச காப்யகாத்யாயநாவுபௌ⁴ || 11 ||
।காங்காயந꞉ கைகஶேயோ தௌ⁴ம்யோ மாரீசகாஶ்யபௌ | ॥ १२ ॥ஶர்கராக்ஷோ ஹிரண்யாக்ஷோ லோகாக்ஷ꞉ பைங்கி³ரேவ ச || 12 ||
।ஶௌநக꞉ ஶாகுநேயஶ்ச மைத்ரேயோ மைமதாயநி꞉ | ॥ १३ ॥வைகா²நஸா வாலகி²ல்யாஸ்ததா² சாந்யே மஹர்ஷய꞉ || 13 ||
।ப்³ரஹ்மஜ்ஞாநஸ்ய நித⁴யோ த³மஸ்ய நியமஸ்ய ச | ॥ १४ ॥தபஸஸ்தேஜஸா தீ³ப்தா ஹூயமாநா இவாக்³நய꞉ || 14 ||
।ஸுகோ²பவிஷ்டாஸ்தே தத்ர புண்யாம்ʼ சக்ரு꞉ கதா²மிமாம் | ॥ १५ ॥த⁴ர்மார்த²காமமோக்ஷாணாமாரோக்³யம்ʼ மூலமுத்தமம் || 15 ||
।ரோகா³ஸ்தஸ்யாபஹர்தார꞉ ஶ்ரேயஸோ ஜீவிதஸ்ய ச | ॥ १६ ॥ப்ராது³ர்பூ⁴தோ மநுஷ்யாணாமந்தராயோ மஹாநயம் || 16 ||
।க꞉ ஸ்யாத்தேஷாம்ʼ ஶமோபாய இத்யுக்த்வா த்⁴யாநமாஸ்தி²தா꞉ | ॥ १७ ॥அத² தே ஶரணம்ʼ ஶக்ரம்ʼ த³த்³ருʼஶுர்த்⁴யாநசக்ஷுஷா || 17 ||
।ஸ வக்ஷ்யதி ஶமோபாயம்ʼ யதா²வத³மரப்ரபு⁴꞉ | ॥ १८ ॥க꞉ ஸஹஸ்ராக்ஷப⁴வநம்ʼ க³ச்சே²த் ப்ரஷ்டும்ʼ ஶசீபதிம் || 18 ||
।அஹமர்தே² நியுஜ்யேயமத்ரேதி ப்ரத²மம்ʼ வச꞉ | ॥ १९ ॥ப⁴ரத்³வாஜோ(அ)ப்³ரவீத்தஸ்மாத்³ருʼஷிபி⁴꞉ ஸ நியோஜித꞉ || 19 ||
।ஸ ஶக்ரப⁴வநம்ʼ க³த்வா ஸுரர்ஷிக³ணமத்⁴யக³ம் | ॥ २० ॥த³த³ர்ஶ ப³லஹந்தாரம்ʼ தீ³ப்யமாநமிவாநலம் || 20 ||
।ஸோ(அ)பி⁴க³ம்ய ஜயாஶீர்பி⁴ரபி⁴நந்த்³ய ஸுரேஶ்வரம் | ॥ २१ ॥ப்ரோவாச விநயாத்³தீ⁴மாந்ருʼஷீணாம்ʼ வாக்யமுத்தமம் || 21 ||
।வ்யாத⁴யோ ஹி ஸமுத்பந்நா꞉ ஸர்வப்ராணிப⁴யங்கரா꞉ | ॥ २२ ॥தத்³ப்³ரூஹி மே ஶமோபாயம்ʼ யதா²வத³மரப்ரபோ⁴ || 22 ||
।தஸ்மை ப்ரோவாச ப⁴க³வாநாயுர்வேத³ம்ʼ ஶதக்ரது꞉ | ॥ २३ ॥பதை³ரல்பைர்மதிம்ʼ பு³த்³த்⁴வா விபுலாம்ʼ பரமர்ஷயே || 23 ||
।ஹேதுலிங்கௌ³ஷத⁴ஜ்ஞாநம்ʼ ஸ்வஸ்தா²துரபராயணம் | ॥ २४ ॥த்ரிஸூத்ரம்ʼ ஶாஶ்வதம்ʼ புண்யம்ʼ பு³பு³தே⁴ யம்ʼ பிதாமஹ꞉ || 24 ||
।ஸோ(அ)நந்தபாரம்ʼ த்ரிஸ்கந்த⁴மாயுர்வேத³ம்ʼ மஹாமதி꞉ | ॥ २५ ॥யதா²வத³சிராத் ஸர்வம்ʼ பு³பு³தே⁴ தந்மநா முநி꞉ || 25 ||
।தேநாயுரமிதம் லேபே⁴ ப⁴ரத்³வாஜ꞉ ஸுகா²ந்விதம் | ॥ २६ ॥ருʼஷிப்⁴யோ(அ)நதி⁴கம் தச்ச ஶஶம்ʼஸாநவஶேஷயந் || 26 ||
।ருʼஷயஶ்ச ப⁴ரத்³வாஜாஜ்ஜக்³ருʼஹுஸ்தம்ʼ ப்ரஜாஹிதம் | ॥ २७ ॥தீ³ர்க⁴மாயுஶ்சிகீர்ஷந்தோ வேத³ம்ʼ வர்த⁴நமாயுஷ꞉ || 27 ||
।மஹர்ஷயஸ்தே த³த்³ருʼஶுர்யதா²வஜ்ஜ்ஞாநசக்ஷுஷா | ॥ २८ ॥ஸாமாந்யம்ʼ ச விஶேஷம்ʼ ச கு³ணாந் த்³ரவ்யாணி கர்ம ச || 28 ||
।ஸமவாயம்ʼ ச யஜ்ஜ்ஞாத்வா தந்த்ரோக்தம்ʼ விதி⁴மாஸ்தி²தா꞉ | ॥ २९ ॥லேபி⁴ரே பரமம்ʼ ஶர்ம ஜீவிதம்ʼ சாப்யநித்வரம் || 29 ||
।அத² மைத்ரீபர꞉ புண்யமாயுர்வேத³ம்ʼ புநர்வஸு꞉ | ॥ ३० ॥ஶிஷ்யேப்⁴யோ த³த்தவாந் ஷட்³ப்⁴ய꞉ ஸர்வபூ⁴தாநுகம்பயா || 30 ||
।அக்³நிவேஶஶ்ச பே⁴லஶ்ச ஜதூகர்ண꞉ பராஶர꞉ | ॥ ३१ ॥ஹாரீத꞉ க்ஷாரபாணிஶ்ச ஜக்³ருʼஹுஸ்தந்முநேர்வச꞉ || 31 ||
।பு³த்³தே⁴ர்விஶேஷஸ்தத்ராஸீந்நோபதே³ஶாந்தரம்ʼ முநே꞉ | ॥ ३२ ॥தந்த்ரஸ்ய கர்தா ப்ரத²மமக்³நிவேஶோ யதோ(அ)ப⁴வத் || 32 ||
।அத² பே⁴லாத³யஶ்சக்ரு꞉ ஸ்வம்ʼ ஸ்வம்ʼ தந்த்ரம்ʼ க்ருʼதாநி ச | ॥ ३३ ॥ஶ்ராவயாமாஸுராத்ரேயம்ʼ ஸர்ஷிஸங்க⁴ம்ʼ ஸுமேத⁴ஸ꞉ || 33 ||
।ஶ்ருத்வா ஸூத்ரணமர்தா²நாம்ருʼஷய꞉ புண்யகர்மணாம் | ॥ ३४ ॥யதா²வத்ஸூத்ரிதமிதி ப்ரஹ்ருʼஷ்டாஸ்தே(அ)நுமேநிரே || 34 ||
।ஸர்வ ஏவாஸ்துவம்ʼஸ்தாம்ʼஶ்ச ஸர்வபூ⁴தஹிதைஷிண꞉ | ॥ ३५ ॥ஸாது⁴ பூ⁴தேஷ்வநுக்ரோஶ இத்யுச்சைரப்³ருவந் ஸமம் || 35 ||
।தம்ʼ புண்யம்ʼ ஶுஶ்ருவு꞉ ஶப்³த³ம்ʼ தி³வி தே³வர்ஷய꞉ ஸ்தி²தா꞉ | ॥ ३६ ॥ஸாமரா꞉ பரமர்ஷீணாம்ʼ ஶ்ருத்வா முமுதி³ரே பரம் || 36 ||
।அஹோ ஸாத்⁴விதி நிர்கோ⁴ஷோ லோகாம்ʼஸ்த்ரீநந்வவாத³யத் | ॥ ३७ ॥நப⁴ஸி ஸ்நிக்³த⁴க³ம்பீ⁴ரோ ஹர்ஷாத்³பூ⁴தைருதீ³ரித꞉ || 37 ||
।ஶிவோ வாயுர்வவௌ ஸர்வா பா⁴பி⁴ருந்மீலிதா தி³ஶ꞉ | ॥ ३८ ॥நிபேது꞉ ஸஜலாஶ்சைவ தி³வ்யா꞉ குஸுமவ்ருʼஷ்டய꞉ || 38 ||
।அதா²க்³நிவேஶப்ரமுகா²ந் விவிஶுர்ஜ்ஞாநதே³வதா꞉ | ॥ ३९ ॥பு³த்³தி⁴꞉ ஸித்³தி⁴꞉ ஸ்ம்ருʼதிர்மேதா⁴ த்⁴ருʼதி꞉ கீர்தி꞉ க்ஷமா த³யா || 39 ||
।தாநி சாநுமதாந்யேஷாம்ʼ தந்த்ராணி பரமர்ஷிபி⁴꞉ | ॥ ४० ॥ப⁴வாய பூ⁴தஸங்கா⁴நாம்ʼ ப்ரதிஷ்டா²ம்ʼ பு⁴வி லேபி⁴ரே || 40 ||
।ஹிதாஹிதம்ʼ ஸுக²ம்ʼ து³꞉க²மாயுஸ்தஸ்ய ஹிதாஹிதம் | ॥ ४१ ॥மாநம்ʼ ச தச்ச யத்ரோக்தமாயுர்வேத³꞉ ஸ உச்யதே || 41 ||
।ஶரீரேந்த்³ரியஸத்த்வாத்மஸம்ʼயோகோ³ தா⁴ரி ஜீவிதம் | ॥ ४२ ॥நித்யக³ஶ்சாநுப³ந்த⁴ஶ்ச பர்யாயைராயுருச்யதே || 42 ||
।தஸ்யாயுஷ꞉ புண்யதமோ வேதோ³ வேத³விதா³ம்ʼ மத꞉ | ॥ ४३ ॥வக்ஷ்யதே யந்மநுஷ்யாணாம்ʼ லோகயோருப⁴யோர்ஹிதம் || 43 ||
।ஸர்வதா³ ஸர்வபா⁴வாநாம்ʼ ஸாமாந்யம்ʼ வ்ருʼத்³தி⁴காரணம் | ॥ ४४ ॥ஹ்ராஸஹேதுர்விஶேஷஶ்ச ப்ரவ்ருʼத்திருப⁴யஸ்ய து || 44 ||
।ஸாமாந்யமேகத்வகரம்ʼ விஶேஷஸ்து ப்ருʼத²க்த்வக்ருʼத் | ॥ ४५ ॥துல்யார்த²தா ஹி ஸாமாந்யம்ʼ விஶேஷஸ்து விபர்யய꞉ || 45 ||
।ஸத்த்வமாத்மா ஶரீரம்ʼ ச த்ரயமேதத்த்ரித³ண்ட³வத் | ॥ ४६ ॥லோகஸ்திஷ்ட²தி ஸம்ʼயோகா³த்தத்ர ஸர்வம்ʼ ப்ரதிஷ்டி²தம் || 46 ||
।ஸ புமாம்ʼஶ்சேதநம்ʼ தச்ச தச்சாதி⁴கரணம்ʼ ஸ்ம்ருʼதம் | ॥ ४७ ॥வேத³ஸ்யாஸ்ய தத³ர்த²ம்ʼ ஹி வேதோ³(அ)யம்ʼ ஸம்ʼப்ரகாஶித꞉ || 47 ||
।கா²தீ³ந்யாத்மா மந꞉ காலோ தி³ஶஶ்ச த்³ரவ்யஸம்ʼக்³ரஹ꞉ | ॥ ४८ ॥ஸேந்த்³ரியம்ʼ சேதநம்ʼ த்³ரவ்யம்ʼ நிரிந்த்³ரியமசேதநம் || 48 ||
।ஸார்தா² கு³ர்வாத³யோ பு³த்³தி⁴꞉ ப்ரயத்நாந்தா꞉ பராத³ய꞉ | ॥ ४९ ॥கு³ணா꞉ ப்ரோக்தா꞉ ப்ரயத்நாதி³ கர்ம சேஷ்டிதமுச்யதே || 49 ||
।ஸமவாயோ(அ)ப்ருʼத²க்³பா⁴வோ பூ⁴ம்யாதீ³நாம்ʼ கு³ணைர்மத꞉ | ॥ ५० ॥ஸ நித்யோ யத்ர ஹி த்³ரவ்யம்ʼ ந தத்ராநியதோ கு³ண꞉ || 50 ||
।யத்ராஶ்ரிதா꞉ கர்மகு³ணா꞉ காரணம்ʼ ஸமவாயி யத் | ॥ ५१ ॥தத்³த்³ரவ்யம்ʼ ஸமவாயீ து நிஶ்சேஷ்ட꞉ காரணம்ʼ கு³ண꞉ || 51 ||
।ஸம்ʼயோகே³ ச விபா⁴கே³ ச காரணம்ʼ த்³ரவ்யமாஶ்ரிதம் | ॥ ५२ ॥கர்தவ்யஸ்ய க்ரியா கர்ம கர்ம நாந்யத³பேக்ஷதே || 52 ||
।இத்யுக்தம்ʼ காரணம்ʼ கார்யம்ʼ தா⁴துஸாம்யமிஹோச்யதே | ॥ ५३ ॥தா⁴துஸாம்யக்ரியா சோக்தா தந்த்ரஸ்யாஸ்ய ப்ரயோஜநம் || 53 ||
।காலபு³த்³தீ⁴ந்த்³ரியார்தா²நாம்ʼ யோகோ³ மித்²யா ந சாதி ச | ॥ ५४ ॥த்³வயாஶ்ரயாணாம்ʼ வ்யாதீ⁴நாம்ʼ த்ரிவிதோ⁴ ஹேதுஸம்ʼக்³ரஹ꞉ || 54 ||
।ஶரீரம்ʼ ஸத்த்வஸம்ʼஜ்ஞம்ʼ ச வ்யாதீ⁴நாமாஶ்ரயோ மத꞉ | ॥ ५५ ॥ததா² ஸுகா²நாம்ʼ யோக³ஸ்து ஸுகா²நாம்ʼ காரணம்ʼ ஸம꞉ || 55 ||
।நிர்விகார꞉ பரஸ்த்வாத்மா ஸத்த்வபூ⁴தகு³ணேந்த்³ரியை꞉ | ॥ ५६ ॥சைதந்யே காரணம்ʼ நித்யோ த்³ரஷ்டா பஶ்யதி ஹி க்ரியா꞉ || 56 ||
।வாயு꞉ பித்தம்ʼ கப²ஶ்சோக்த꞉ ஶாரீரோ தோ³ஷஸம்ʼக்³ரஹ꞉ | ॥ ५७ ॥மாநஸ꞉ புநருத்³தி³ஷ்டோ ரஜஶ்ச தம ஏவ ச || 57 ||
।ப்ரஶாம்யத்யௌஷதை⁴꞉ பூர்வோ தை³வயுக்திவ்யபாஶ்ரயை꞉ | ॥ ५८ ॥மாநஸோ ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநதை⁴ர்யஸ்ம்ருʼதிஸமாதி⁴பி⁴꞉ || 58 ||
।ரூக்ஷ꞉ ஶீதோ லகு⁴꞉ ஸூக்ஷ்மஶ்சலோ(அ)த² விஶத³꞉ க²ர꞉ | ॥ ५९ ॥விபரீதகு³ணைர்த்³ரவ்யைர்மாருத꞉ ஸம்ʼப்ரஶாம்யதி || 59 ||
।ஸஸ்நேஹமுஷ்ணம்ʼ தீக்ஷ்ணம்ʼ ச த்³ரவமம்லம்ʼ ஸரம்ʼ கடு | ॥ ६० ॥விபரீதகு³ணை꞉ பித்தம்ʼ த்³ரவ்யைராஶு ப்ரஶாம்யதி || 60 ||
।கு³ருஶீதம்ருʼது³ஸ்நிக்³த⁴மது⁴ரஸ்தி²ரபிச்சி²லா꞉ | ॥ ६१ ॥ஶ்லேஷ்மண꞉ ப்ரஶமம்ʼ யாந்தி விபரீதகு³ணைர்கு³ணா꞉ || 61 ||
।விபரீதகு³ணைர்தே³ஶமாத்ராகாலோபபாதி³தை꞉ | ॥ ६२ ॥பே⁴ஷஜைர்விநிவர்தந்தே விகாரா꞉ ஸாத்⁴யஸம்ʼமதா꞉ || 62 ||
।ஸாத⁴நம்ʼ ந த்வஸாத்⁴யாநாம்ʼ வ்யாதீ⁴நாமுபதி³ஶ்யதே | ॥ ६३ ॥பூ⁴யஶ்சாதோ யதா²த்³ரவ்யம்ʼ கு³ணகர்மாணி வக்ஷ்யதே || 63 ||
।ரஸநார்தோ² ரஸஸ்தஸ்ய த்³ரவ்யமாப꞉ க்ஷிதிஸ்ததா² | ॥ ६४ ॥நிர்வ்ருʼத்தௌ ச விஶேஷே ச ப்ரத்யயா꞉ கா²த³யஸ்த்ரய꞉ || 64 ||
।ஸ்வாது³ரம்லோ(அ)த² லவண꞉ கடுகஸ்திக்த ஏவ ச | ॥ ६५ ॥கஷாயஶ்சேதி ஷட்கோ(அ)யம்ʼ ரஸாநாம்ʼ ஸம்ʼக்³ரஹ꞉ ஸ்ம்ருʼத꞉ || 65 ||
।ஸ்வாத்³வம்லலவணா வாயும்ʼ கஷாயஸ்வாது³திக்தகா꞉ | ॥ஜயந்தி பித்தம்ʼ ஶ்லேஷ்மாணம்ʼ கஷாயகடுதிக்தகா꞉ ||( ।(கட்வம்லலவணா꞉ பித்தம்ʼ ஸ்வாத்³வம்லலவணா꞉ கப²ம் | ॥)கடுதிக்தகஷாயாஶ்ச கோபயந்தி ஸமீரணம் ||)
।கிம்ʼசித்³தோ³ஷப்ரஶமநம்ʼ கிம்ʼசித்³தா⁴துப்ரதூ³ஷணம் | ॥ ६७ ॥ஸ்வஸ்த²வ்ருʼத்தௌ மதம்ʼ கிம்ʼசித்த்ரிவித⁴ம்ʼ த்³ரவ்யமுச்யதே || 67 ||
।தத் புநஸ்த்ரிவித⁴ம்ʼ ப்ரோக்தம்ʼ ஜங்க³மௌத்³பி⁴த³பார்தி²வம் | ॥ ६८ ॥மதூ⁴நி கோ³ரஸா꞉ பித்தம்ʼ வஸா மஜ்ஜா(அ)ஸ்ருʼகா³மிஷம் || 68 ||
।விண்மூத்ரசர்மரேதோஸ்தி²ஸ்நாயுஶ்ருʼங்க³நகா²꞉ கு²ரா꞉ | ॥ ६९ ॥ஜங்க³மேப்⁴ய꞉ ப்ரயுஜ்யந்தே கேஶா லோமாநி ரோசநா꞉ || 69 ||
।ஸுவர்ணம்ʼ ஸமலா꞉ பஞ்ச லோஹா꞉ ஸஸிகதா꞉ ஸுதா⁴ | ॥ ७० ॥மந꞉ஶிலாலே மணயோ லவணம்ʼ கை³ரிகாஞ்ஜநே || 70 ||
।பௌ⁴மமௌஷத⁴முத்³தி³ஷ்டமௌத்³பி⁴த³ம்ʼ து சதுர்வித⁴ம் | ॥ ७१ ॥வநஸ்பதிஸ்ததா² வீருத்³வாநஸ்பத்யஸ்ததௌ²ஷதி⁴꞉ || 71 ||
।ப²லைர்வநஸ்பதி꞉ புஷ்பைர்வாநஸ்பத்ய꞉ ப²லைரபி | ॥ ७२ ॥ஓஷத்⁴ய꞉ ப²லபாகாந்தா꞉ ப்ரதாநைர்வீருத⁴꞉ ஸ்ம்ருʼதா꞉ || 72 ||
।மூலத்வக்ஸாரநிர்யாஸநாலஸ்வரஸபல்லவா꞉ | ॥ ७३ ॥க்ஷாரா꞉ க்ஷீரம்ʼ ப²லம்ʼ புஷ்பம்ʼ ப⁴ஸ்ம தைலாநி கண்டகா꞉ || 73 ||
।பத்ராணி ஶுங்கா³꞉ கந்தா³ஶ்ச ப்ரரோஹாஶ்சௌத்³பி⁴தோ³ க³ண꞉ | ॥ ७४ ॥மூலிந்ய꞉ ஷோட³ஶைகோநா ப²லிந்யோ விம்ʼஶதி꞉ ஸ்ம்ருʼதா꞉ || 74 ||
।மஹாஸ்நேஹாஶ்ச சத்வார꞉ பஞ்சைவ லவணாநி ச | ॥ ७५ ॥அஷ்டௌ மூத்ராணி ஸம்ʼக்²யாதாந்யஷ்டாவேவ பயாம்ʼஸி ச || 75 ||
।ஶோத⁴நார்தா²ஶ்ச ஷட்³ வ்ருʼக்ஷா꞉ புநர்வஸுநித³ர்ஶிதா꞉ | ॥ ७६ ॥ய ஏதாந் வேத்தி ஸம்ʼயோக்தும்ʼ விகாரேஷு ஸ வேத³வித் || 76 ||
।ஹஸ்தித³ந்தீ ஹைமவதீ ஶ்யாமா த்ரிவ்ருʼத³தோ⁴கு³டா³ | ॥ ७७ ॥ஸப்தலா ஶ்வேதநாமா ச ப்ரத்யக்ஶ்ரேணீ க³வாக்ஷ்யபி || 77 ||
।ஜ்யோதிஷ்மதீ ச பி³ம்பீ³ ச ஶணபுஷ்பீ விஷாணிகா | ॥ ७८ ॥அஜக³ந்தா⁴ த்³ரவந்தீ ச க்ஷீரிணீ சாத்ர ஷோட³ஶீ || 78 ||
।ஶணபுஷ்பீ ச பி³ம்பீ³ ச ச்ச²ர்த³நே ஹைமவத்யபி | ॥ ७९ ॥ஶ்வேதா ஜ்யோதிஷ்மதீ சைவ யோஜ்யா ஶீர்ஷவிரேசநே || 79 ||
।ஏகாத³ஶாவஶிஷ்டா யா꞉ ப்ரயோஜ்யாஸ்தா விரேசநே | ॥ ८० ॥இத்யுக்தா நாமகர்மப்⁴யாம்ʼ மூலிந்ய꞉ ப²லிநீ꞉ ஶ்ருʼணு || 80 ||
।ஶங்கி²ந்யத² விட³ங்கா³நி த்ரபுஷம்ʼ மத³நாநி ச | ।தா⁴மார்க³வமதே²க்ஷ்வாகு ஜீமூதம்ʼ க்ருʼதவேத⁴நம் | ॥ ८१ ॥ஆநூபம்ʼ ஸ்த²லஜம்ʼ சைவ க்லீதகம்ʼ த்³விவித⁴ம்ʼ ஸ்ம்ருʼதம் || 81 ||
।ப்ரகீர்யா சோத³கீர்யா ச ப்ரத்யக்புஷ்பா ததா²(அ)ப⁴யா | ॥ ८२ ॥அந்த꞉கோடரபுஷ்பீ ச ஹஸ்திபர்ண்யாஶ்ச ஶாரத³ம் || 82 ||
।கம்பில்லகாரக்³வத⁴யோ꞉ ப²லம்ʼ யத் குடஜஸ்ய ச | ॥ ८३ ॥தா⁴மார்க³வமதே²க்ஷ்வாகு ஜீமூதம்ʼ க்ருʼதவேத⁴நம் || 83 ||
।மத³நம்ʼ குடஜம்ʼ சைவ த்ரபுஷம்ʼ ஹஸ்திபர்ணிநீ | ॥ ८४ ॥ஏதாநி வமநே சைவ யோஜ்யாந்யாஸ்தா²பநேஷு ச || 84 ||
।நஸ்த꞉ ப்ரச்ச²ர்த³நே சைவ ப்ரத்யக்புஷ்பா விதீ⁴யதே | ॥ ८५ ॥த³ஶ யாந்யவஶிஷ்டாநி தாந்யுக்தாநி விரேசநே || 85 ||
।நாமகர்மபி⁴ருக்தாநி ப²லாந்யேகோநவிம்ʼஶதி꞉ | ॥ ८६ ॥ஸர்பிஸ்தைலம்ʼ வஸா மஜ்ஜா ஸ்நேஹோ தி³ஷ்டஶ்சதுர்வித⁴꞉ || 86 ||
।பாநாப்⁴யஞ்ஜநப³ஸ்த்யர்த²ம்ʼ நஸ்யார்த²ம்ʼ சைவ யோக³த꞉ | ॥ ८७ ॥ஸ்நேஹநா ஜீவநா வர்ண்யா ப³லோபசயவர்த⁴நா꞉ || 87 ||
।ஸ்நேஹா ஹ்யேதே ச விஹிதா வாதபித்தகபா²பஹா꞉ | ॥ ८८ ॥ஸௌவர்சலம்ʼ ஸைந்த⁴வம்ʼ ச விட³மௌத்³பி⁴த³மேவ ச || 88 ||
।ஸாமுத்³ரேண ஸஹைதாநி பஞ்ச ஸ்யுர்லவணாநி ச | ॥ ८९ ॥ஸ்நிக்³தா⁴ந்யுஷ்ணாநி தீக்ஷ்ணாநி தீ³பநீயதமாநி ச || 89 ||
।ஆலேபநார்தே² யுஜ்யந்தே ஸ்நேஹஸ்வேத³விதௌ⁴ ததா² | ॥ ९० ॥அதோ⁴பா⁴கோ³ர்த்⁴வபா⁴கே³ஷு நிரூஹேஷ்வநுவாஸநே || 90 ||
।அப்⁴யஞ்ஜநே போ⁴ஜநார்தே² ஶிரஸஶ்ச விரேசநே | ॥ ९१ ॥ஶஸ்த்ரகர்மணி வர்த்யர்த²மஞ்ஜநோத்ஸாத³நேஷு ச || 91 ||
।அஜீர்ணாநாஹயோர்வாதே கு³ல்மே ஶூலே ததோ²த³ரே | ॥ ९२ ॥உக்தாநி லவணாந்யூர்த்⁴வம்ʼ மூத்ராண்யஷ்டௌ நிபோ³த⁴ மே || 92 ||
।முக்²யாநி யாநி தி³ஷ்டாநி ஸர்வாண்யாத்ரேயஶாஸநே | ॥ ९३ ॥அவிமூத்ரமஜாமூத்ரம்ʼ கோ³மூத்ரம்ʼ மாஹிஷம்ʼ ச யத் || 93 ||
।ஹஸ்திமூத்ரமதோ²ஷ்ட்ரஸ்ய ஹயஸ்ய ச க²ரஸ்ய ச | ॥ ९४ ॥உஷ்ணம்ʼ தீக்ஷ்ணமதோ²(அ)ரூக்ஷம்ʼ கடுகம்ʼ லவணாந்விதம் || 94 ||
।மூத்ரமுத்ஸாத³நே யுக்தம்ʼ யுக்தமாலேபநேஷு ச | ॥ ९५ ॥யுக்தமாஸ்தா²பநே மூத்ரம்ʼ யுக்தம்ʼ சாபி விரேசநே || 95 ||
।ஸ்வேதே³ஷ்வபி ச தத்³யுக்தமாநாஹேஷ்வக³தே³ஷு ச | ॥ ९६ ॥உத³ரேஷ்வத² சார்ஶ꞉ஸு கு³ல்மிகுஷ்டி²கிலாஸிஷு || 96 ||
।தத்³யுக்தமுபநாஹேஷு பரிஷேகே ததை²வ ச | ॥ ९७ ॥தீ³பநீயம்ʼ விஷக்⁴நம்ʼ ச க்ரிமிக்⁴நம்ʼ சோபதி³ஶ்யதே || 97 ||
।பாண்டு³ரோகோ³பஸ்ருʼஷ்டாநாமுத்தமம்ʼ ஶர்ம சோச்யதே | ॥ ९८ ॥ஶ்லேஷ்மாணம்ʼ ஶமயேத் பீதம்ʼ மாருதம்ʼ சாநுலோமயேத் || 98 ||
।கர்ஷேத் பித்தமதோ⁴பா⁴க³மித்யஸ்மிந் கு³ணஸம்ʼக்³ரஹ꞉ | ॥ ९९ ॥ஸாமாந்யேந மயோக்தஸ்து ப்ருʼத²க்த்வேந ப்ரவக்ஷ்யதே || 99 ||
।அவிமூத்ரம்ʼ ஸதிக்தம்ʼ ஸ்யாத் ஸ்நிக்³த⁴ம்ʼ பித்தாவிரோதி⁴ ச | ॥ १०० ॥ஆஜம்ʼ கஷாயமது⁴ரம்ʼ பத்²யம்ʼ தோ³ஷாந்நிஹந்தி ச || 100 ||
।க³வ்யம்ʼ ஸமது⁴ரம்ʼ கிம்ʼசித்³தோ³ஷக்⁴நம்ʼ க்ரிமிகுஷ்ட²நுத் | ॥ १०१ ॥கண்டூ³ம்ʼ ச ஶமயேத் பீதம்ʼ ஸம்யக்³தோ³ஷோத³ரே ஹிதம் || 101 ||
।அர்ஶ꞉ஶோபோ²த³ரக்⁴நம்ʼ து ஸக்ஷாரம்ʼ மாஹிஷம்ʼ ஸரம் | ॥ १०२ ॥ஹாஸ்திகம்ʼ லவணம்ʼ மூத்ரம்ʼ ஹிதம்ʼ து க்ரிமிகுஷ்டி²நாம் || 102 ||
।ப்ரஶஸ்தம்ʼ ப³த்³த⁴விண்மூத்ரவிஷஶ்லேஷ்மாமயார்ஶஸாம் | ॥ १०३ ॥ஸதிக்தம்ʼ ஶ்வாஸகாஸக்⁴நமர்ஶோக்⁴நம்ʼ சௌஷ்ட்ரமுச்யதே || 103 ||
।வாஜிநாம்ʼ திக்தகடுகம்ʼ குஷ்ட²வ்ரணவிஷாபஹம் | ॥ १०४ ॥க²ரமூத்ரமபஸ்மாரோந்மாத³க்³ரஹவிநாஶநம் || 104 ||
।இதீஹோக்தாநி மூத்ராணி யதா²ஸாமர்த்²யயோக³த꞉ | ॥ १०५ ॥அத꞉ க்ஷீராணி வக்ஷ்யந்தே கர்ம சைஷாம்ʼ கு³ணாஶ்ச யே || 105 ||
।அவிக்ஷீரமஜாக்ஷீரம்ʼ கோ³க்ஷீரம்ʼ மாஹிஷம்ʼ ச யத் | ॥ १०६ ॥உஷ்ட்ரீணாமத² நாகீ³நாம்ʼ வட³வாயா꞉ ஸ்த்ரியாஸ்ததா² || 106 ||
।ப்ராயஶோ மது⁴ரம்ʼ ஸ்நிக்³த⁴ம்ʼ ஶீதம்ʼ ஸ்தந்யம்ʼ பயோ மதம் | ॥ १०७ ॥ப்ரீணநம்ʼ ப்³ருʼம்ʼஹணம்ʼ வ்ருʼஷ்யம்ʼ மேத்⁴யம்ʼ ப³ல்யம்ʼ மநஸ்கரம் || 107 ||
।ஜீவநீயம்ʼ ஶ்ரமஹரம்ʼ ஶ்வாஸகாஸநிப³ர்ஹணம் | ॥ १०८ ॥ஹந்தி ஶோணிதபித்தம்ʼ ச ஸந்தா⁴நம்ʼ விஹதஸ்ய ச || 108 ||
।ஸர்வப்ராணப்⁴ருʼதாம்ʼ ஸாத்ம்யம்ʼ ஶமநம்ʼ ஶோத⁴நம்ʼ ததா² | ॥ १०९ ॥த்ருʼஷ்ணாக்⁴நம்ʼ தீ³பநீயம்ʼ ச ஶ்ரேஷ்ட²ம்ʼ க்ஷீணக்ஷதேஷு ச || 109 ||
।பாண்டு³ரோகே³(அ)ம்லபித்தே ச ஶோஷே கு³ல்மே ததோ²த³ரே | ॥ ११० ॥அதீஸாரே ஜ்வரே தா³ஹே ஶ்வயதௌ² ச விஶேஷத꞉ || 110 ||
।யோநிஶுக்ரப்ரதோ³ஷேஷு மூத்ரேஷ்வப்ரசுரேஷு ச | ॥ १११ ॥புரீஷே க்³ரதி²தே பத்²யம்ʼ வாதபித்தவிகாரிணாம் || 111 ||
।நஸ்யாலேபாவகா³ஹேஷு வமநாஸ்தா²பநேஷு ச | ॥ ११२ ॥விரேசநே ஸ்நேஹநே ச பய꞉ ஸர்வத்ர யுஜ்யதே || 112 ||
।யதா²க்ரமம்ʼ க்ஷீரகு³ணாநேகைகஸ்ய ப்ருʼத²க் ப்ருʼத²க் | ॥ ११३ ॥அந்நபாநாதி³கே(அ)த்⁴யாயே பூ⁴யோ வக்ஷ்யாம்யஶேஷத꞉ || 113 ||
।அதா²பரே த்ரயோ வ்ருʼக்ஷா꞉ ப்ருʼத²க்³யே ப²லமூலிபி⁴꞉ | ॥ ११४ ॥ஸ்நுஹ்யர்காஶ்மந்தகாஸ்தேஷாமித³ம்ʼ கர்ம ப்ருʼத²க் ப்ருʼத²க் || 114 ||
।வமநே(அ)ஶ்மந்தகம்ʼ வித்³யாத் ஸ்நுஹீக்ஷீரம்ʼ விரேசநே | ॥ ११५ ॥க்ஷீரமர்கஸ்ய விஜ்ஞேயம்ʼ வமநே ஸவிரேசநே || 115 ||
।இமாம்ʼஸ்த்ரீநபராந் வ்ருʼக்ஷாநாஹுர்யேஷாம்ʼ ஹிதாஸ்த்வச꞉ | ॥ ११६ ॥பூதீக꞉ க்ருʼஷ்ணக³ந்தா⁴ ச தில்வகஶ்ச ததா² தரு꞉ || 116 ||
।விரேசநே ப்ரயோக்தவ்ய꞉ பூதீகஸ்தில்வகஸ்ததா² | ॥ ११७ ॥க்ருʼஷ்ணக³ந்தா⁴ பரீஸர்பே ஶோதே²ஷ்வர்ஶ꞉ஸு சோச்யதே || 117 ||
।த³த்³ருவித்³ரதி⁴க³ண்டே³ஷு குஷ்டே²ஷ்வப்யலஜீஷு ச | ॥ ११८ ॥ஷட்³வ்ருʼக்ஷாஞ்சோ²த⁴நாநேதாநபி வித்³யாத்³விசக்ஷண꞉ || 118 ||
।இத்யுக்தா꞉ ப²லமூலிந்ய꞉ ஸ்நேஹாஶ்ச லவணாநி ச | ॥ ११९ ॥மூத்ரம்ʼ க்ஷீராணி வ்ருʼக்ஷாஶ்ச ஷட்³ யே தி³ஷ்டபயஸ்த்வச꞉ || 119 ||
।ஓஷதீ⁴ர்நாமரூபாப்⁴யாம்ʼ ஜாநதே ஹ்யஜபா வநே | ॥ १२० ॥அவிபாஶ்சைவ கோ³பாஶ்ச யே சாந்யே வநவாஸிந꞉ || 120 ||
।ந நாமஜ்ஞாநமாத்ரேண ரூபஜ்ஞாநேந வா புந꞉ | ॥ १२१ ॥ஓஷதீ⁴நாம்ʼ பராம்ʼ ப்ராப்திம்ʼ கஶ்சித்³வேதி³துமர்ஹதி || 121 ||
।யோக³வித்த்வப்யரூபஜ்ஞஸ்தாஸாம்ʼ தத்த்வவிது³ச்யதே | ॥ १२२ ॥கிம்ʼ புநர்யோ விஜாநீயாதோ³ஷதீ⁴꞉ ஸர்வதா² பி⁴ஷக் || 122 ||
।யோக³மாஸாம்ʼ து யோ வித்³யாத்³தே³ஶகாலோபபாதி³தம் | ॥ १२३ ॥புருஷம்ʼ புருஷம்ʼ வீக்ஷ்ய ஸ ஜ்ஞேயோ பி⁴ஷகு³த்தம꞉ || 123 ||
।யதா² விஷம்ʼ யதா² ஶஸ்த்ரம்ʼ யதா²(அ)க்³நிரஶநிர்யதா² | ॥ १२४ ॥ததௌ²ஷத⁴மவிஜ்ஞாதம்ʼ விஜ்ஞாதமம்ருʼதம்ʼ யதா² || 124 ||
।ஔஷத⁴ம்ʼ ஹ்யநபி⁴ஜ்ஞாதம்ʼ நாமரூபகு³ணைஸ்த்ரிபி⁴꞉ | ॥ १२५ ॥விஜ்ஞாதம்ʼ சாபி து³ர்யுக்தமநர்தா²யோபபத்³யதே || 125 ||
।யோகா³த³பி விஷம்ʼ தீக்ஷ்ணமுத்தமம்ʼ பே⁴ஷஜம்ʼ ப⁴வேத் | ॥ १२६ ॥பே⁴ஷஜம்ʼ சாபி து³ர்யுக்தம்ʼ தீக்ஷ்ணம்ʼ ஸம்ʼபத்³யதே விஷம் || 126 ||
।தஸ்மாந்ந பி⁴ஷஜா யுக்தம்ʼ யுக்திபா³ஹ்யேந பே⁴ஷஜம் | ॥ १२७ ॥தீ⁴மதா கிம்ʼசிதா³தே³யம்ʼ ஜீவிதாரோக்³யகாங்க்ஷிணா || 127 ||
।குர்யாந்நிபதிதோ மூர்த்⁴நி ஸஶேஷம்ʼ வாஸவாஶநி꞉ | ॥ १२८ ॥ஸஶேஷமாதுரம்ʼ குர்யாந்நத்வஜ்ஞமதமௌஷத⁴ம் || 128 ||
।து³꞉கி²தாய ஶயாநாய ஶ்ரத்³த³தா⁴நாய ரோகி³ணே | ॥ १२९ ॥யோ பே⁴ஷஜமவிஜ்ஞாய ப்ராஜ்ஞமாநீ ப்ரயச்ச²தி || 129 ||
।த்யக்தத⁴ர்மஸ்ய பாபஸ்ய ம்ருʼத்யுபூ⁴தஸ்ய து³ர்மதே꞉ | ॥ १३० ॥நரோ நரகபாதீ ஸ்யாத்தஸ்ய ஸம்ʼபா⁴ஷணாத³பி || 130 ||
।வரமாஶீவிஷவிஷம்ʼ க்வதி²தம்ʼ தாம்ரமேவ வா | ॥ १३१ ॥பீதமத்யக்³நிஸந்தப்தா ப⁴க்ஷிதா வா(அ)ப்யயோகு³டா³꞉ || 131 ||
।நது ஶ்ருதவதாம்ʼ வேஶம்ʼ பி³ப்⁴ரதா ஶரணாக³தாத் | ॥ १३२ ॥க்³ருʼஹீதமந்நம்ʼ பாநம்ʼ வா வித்தம்ʼ வா ரோக³பீடி³தாத் || 132 ||
।பி⁴ஷக்³பு³பூ⁴ஷுர்மதிமாநத꞉ ஸ்வகு³ணஸம்பதி³ | ॥ १३३ ॥பரம்ʼ ப்ரயத்நமாதிஷ்டே²த் ப்ராணத³꞉ ஸ்யாத்³யதா² ந்ருʼணாம் || 133 ||
।ததே³வ யுக்தம்ʼ பை⁴ஷஜ்யம்ʼ யதா³ரோக்³யாய கல்பதே | ॥ १३४ ॥ஸ சைவ பி⁴ஷஜாம்ʼ ஶ்ரேஷ்டோ² ரோகே³ப்⁴யோ ய꞉ ப்ரமோசயேத் || 134 ||
।ஸம்யக்ப்ரயோக³ம்ʼ ஸர்வேஷாம்ʼ ஸித்³தி⁴ராக்²யாதி கர்மணாம் | ॥ १३५ ॥ஸித்³தி⁴ராக்²யாதி ஸர்வைஶ்ச கு³ணைர்யுக்தம்ʼ பி⁴ஷக்தமம் || 135 ||
தத்ர ஶ்லோகா꞉ ।ஆயுர்வேதா³க³மோ ஹேதுராக³மஸ்ய ப்ரவர்தநம் | ॥ १३६ ॥ஸூத்ரணஸ்யாப்⁴யநுஜ்ஞாநமாயுர்வேத³ஸ்ய நிர்ணய꞉ || 136 ||
।ஸம்ʼபூர்ணம்ʼ காரணம்ʼ கார்யமாயுர்வேத³ப்ரயோஜநம் | ॥ १३७ ॥ஹேதவஶ்சைவ தோ³ஷாஶ்ச பே⁴ஷஜம்ʼ ஸம்ʼக்³ரஹேண ச || 137 ||
।ரஸா꞉ ஸப்ரத்யயத்³ரவ்யாஸ்த்ரிவிதோ⁴ த்³ரவ்யஸம்ʼக்³ரஹ꞉ | ॥ १३८ ॥மூலிந்யஶ்ச ப²லிந்யஶ்ச ஸ்நேஹாஶ்ச லவணாநி ச || 138 ||
।மூத்ரம்ʼ க்ஷீராணி வ்ருʼக்ஷாஶ்ச ஷட்³ யே க்ஷீரத்வகா³ஶ்ரயா꞉ | ॥ १३९ ॥கர்மாணி சைஷாம்ʼ ஸர்வேஷாம்ʼ யோகா³யோக³கு³ணாகு³ணா꞉ || 139 ||
।வைத்³யாபவாதோ³ யத்ரஸ்தா²꞉ ஸர்வே ச பி⁴ஷஜாம்ʼ கு³ணா꞉ | ॥ १४० ॥ஸர்வமேதத் ஸமாக்²யாதம்ʼ பூர்வாத்⁴யாயே மஹர்ஷிணா || 140 ||
।இத்யக்³நிவேஶக்ருʼதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸம்ʼஸ்க்ருʼதே ஸூத்ரஸ்தா²நே தீ³ர்க⁴ஞ்ஜீவிதீயோ நாம ப்ரத²மோ(அ)த்⁴யாய꞉ |