कृतवेधनकल्पोऽध्यायः

अथातः कृतवेधनकल्पं व्याख्यास्यामः॥ १ ॥

इति ह स्माह भगवानात्रेयः॥ २ ॥

कृतवेधननामानि कल्पं चास्य निबोधत।क्ष्वेडः कोशातकी चोक्तं मृदङ्गफलमेव च॥ ३ ॥

अत्यर्थकटुकीक्ष्णोष्णं गाढेष्विष्टं गदेषु च॥कुष्ठपाण्ड्वामयप्लीहशोफगुल्मगरादिषु॥ ४ ॥

क्षीरादि कुसुमादीनां सुरा चैतेषु पूर्ववत्।सुशुष्काणां तु जीर्णानामेकं द्वे वा यथाबलम्॥ ५ ॥

कषायैर्मधुकादीनां नवभिः फलवत् पिबेत्।क्वाथयित्वा फलं तस्य पूत्वा लेहं निधापयेत्॥ ६ ॥

कृतवेधनकल्कांशं फलाद्यर्धांशसंयुतम्।पृथक् चारग्वधादीनां त्रयोदशभिरासुतम्॥ ७ ॥

शाल्मलीमूलचूर्णानां पिच्छाभिर्दशन्भिस्तथा।वर्तिक्रियाः षट् फलवत्, फलादीनां घृतं तथा॥ ८ ॥

कोशातकानि पञ्चाशत् कोविदाररसे पचेत्।तं कषायं फलादीनां कल्कैर्लेहं पुनः पचेत्॥ ९ ॥

क्ष्वेडस्य तत्र भागः स्याच्छेषाण्यर्धांशिकानि तु।कषायैः कोविदाराद्यैरेवं तत् कल्पयेत् पृथक्॥ १० ॥

कषायेषु फलादीनामानूपं पिशितं पृथक्।कोशातक्या समं पक्त्वा रसं सलवणं पिबेत्॥ ११ ॥

फलादिपिप्पलीतुल्यं तद्वत् क्ष्वेडरसं पिबेत्।क्ष्वेडं कासी पिबेत् सिद्धं मिश्रमिक्षुरसेन च॥ १२ ॥

तत्र श्लोकौ-क्षीरे द्वौ द्वौ सुरा चैका क्वाथा द्वाविंशतिस्तथा।दश पिच्छा घृतं चैकं षट् च वर्तिक्रियाः शुभाः॥ १३ ॥

लेहेऽष्टौ सप्त मांसे च योग इक्षुरसेऽपरः।कृतवेधनकल्पेऽस्मिन् षष्टिर्योगाः प्रकीर्तिताः॥ १४ ॥

इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसंपूरिते कल्पस्थाने कृतवेधनकल्पो नाम षष्ठोऽध्यायः॥६॥