பாரத சம்ஹிதை

அத்தியாயம் 1

ज्वरनिदानम्

இந்த நூலின் தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு தயாராகிக்கொண்டிருக்கிறது. இப்போதைக்கு மூலமும் அதன் தமிழ் எழுத்துப்பெயர்ப்பும் காட்டப்படுகின்றன. இந்தி மொழிபெயர்ப்புடன் படியுங்கள்

இந்த அத்தியாயத்தில் (அத்தியாயத்தின் சொந்தச் சுருக்கம், ஸ்லோகங்கள் 42-44)

तत्र श्लोकाः-त्रिविधं नामपर्यायैर्हेतुं पञ्चविधं गदम्।गदलक्षणपर्यायान् व्याधेः पञ्चविधं ग्रहम्॥

ஸ்லோகம் 42 →

ज्वरमष्टविधं तस्य प्रकृष्टासन्नकारणम्।पूर्वरूपं च रूपं च भेषजं संग्रहेण च॥

ஸ்லோகம் 43 →

व्याजहार ज्वरस्याग्रे निदाने विगतज्वरः।भगवानग्नेवेशाय प्रणताय पुनर्वसुः॥

ஸ்லோகம் 44 →

மூலத்தின் எந்தச் சொல்லையும் தொடுங்கள் - அதன் பொருள் தோன்றும்.

ச. நி. 1/1

॥ १ ॥அதா²தோ ஜ்வரநிதா³நம்ʼ வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉|| 1 ||

ச. நி. 1/2

॥ २ ॥இதி ஹ ஸ்மாஹ ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉|| 2 ||

ச. நி. 1/3

।இஹ க²லு ஹேதுர்நிமித்தமாயதநம்ʼ கர்தா காரணம்ʼ ப்ரத்யய꞉ ஸமுத்தா²நம்ʼ நிதா³நமித்யநர்தா²ந்தரம்|, , ॥ ३ ॥தந்த்ரிவித⁴ம்-அஸாத்ம்யேந்த்³ரியார்த²ஸம்ʼயோக³꞉, ப்ரஜ்ஞாபராத⁴꞉, பரிணாமஶ்சேதி|| 3 ||

ச. நி. 1/4

, , ; , ॥ ४ ॥அதஸ்த்ரிவிதா⁴ வ்யாத⁴ய꞉ ப்ராது³ர்ப⁴வந்தாக்³நேயா꞉, ஸௌம்யா꞉, வாயவ்யாஶ்ச; த்³விவிதா⁴ஶ்சாபரேராஜஸா꞉, தாமஸாஶ்ச|| 4 ||

ச. நி. 1/5

॥ ५ ॥தத்ர வ்யாதி⁴ராமயோ க³த³ ஆதங்கோ யக்ஷ்மா ஜ்வரோ விகாரோ ரோக³ இத்யநர்தா²ந்தரம்|| 5 ||

ச. நி. 1/6

॥ ६ ॥தஸ்யோபலப்³தி⁴ர்நிதா³நபூர்வரூபலிங்கோ³பஶயஸம்ʼப்ராப்தித꞉|| 6 ||

ச. நி. 1/7

॥ ७ ॥தத்ர நிதா³நம்ʼ காரணமித்யுக்தமக்³ரே|| 7 ||

ச. நி. 1/8

॥ ८ ॥பூர்வரூபம்ʼ ப்ராகு³த்பத்தி லக்ஷணம்ʼ வ்யாதே⁴꞉|| 8 ||

ச. நி. 1/9

। ॥ ९ ॥ப்ராது³ர்பூ⁴தலக்ஷணம்ʼ புநர்லிங்க³ம்| தத்ர லிங்க³மாக்ருʼதிர்லக்ஷணம்ʼ சிஹ்நம்ʼ ஸம்ʼஸ்தா²நம்ʼ வ்யஞ்ஜநம்ʼ ரூபமித்யநர்தா²ந்தரம்|| 9 ||

ச. நி. 1/10

॥ १० ॥உபஶய꞉ புநர்ஹேதுவ்யாதி⁴விபரீதாநாம்ʼ விபரீதார்த²காரிணாம்ʼ சௌஷதா⁴ஹாரவிஹாராணாமுபயோக³꞉ ஸுகா²நுப³ந்த⁴꞉|| 10 ||

ச. நி. 1/11

॥ ११ ॥ஸம்ʼப்ராப்திர்ஜதிராக³திரித்யநர்தா²ந்தரம்ʼ வ்யாதே⁴꞉|| 11 ||

ச. நி. 1/12

॥ஸா ஸம்ʼக்²யாப்ராதா⁴ந்யவிதி⁴விகல்பப³லகாலவிஶேஷைர்பி⁴த்³யதே|| , , ॥ஸம்ʼக்²யா தாவத்³யதா²-அஷ்டௌ ஜ்வரா꞉, பஞ்ச கு³ல்மா꞉, ஸப்த குஷ்டா²ந்யேவமாதி³꞉|| ।ப்ராதா⁴ந்யம்ʼ புநர்தோ³ஷாணாம்ʼ தரதமாப்⁴யாமுபலப்⁴யதே| , ॥தத்ர த்³வயோஸ்தர꞉, த்ரிஷு தம இதி|| , , ॥விதி⁴ர்நாம-த்³விவிதா⁴ வ்யாத⁴யோ ஜிஜாக³ந்துபே⁴தே³ந, த்ரிவிதா⁴ஸ்த்ரிதோ³ஷபே⁴தே³ந, சதுர்விதா⁴꞉ ஸாத்⁴யாஸாத்⁴யம்ருʼது³தா³ருணபே⁴தே³ந|| ॥ஸமவேதாநாம்ʼ புநர்தோ³ஷாணாமம்ʼஶாம்ʼஶப³லவிகல்போ விகல்போ(அ)ஸ்மிந்நர்தே²|| ॥ १२ ॥ப³லகாலவிஶேஷ꞉ புநர்வ்யாதீ⁴நாம்ருʼத்வஹோராத்ராஹாரகாலவிதி⁴விநியதோ ப⁴வதி|| 12 ||

ச. நி. 1/13

॥ १३ ॥தஸ்மாத்³வ்யாதீ⁴ந் பி⁴ஷக³நுபஹதஸத்த்வபு³த்³தி⁴ர்ஹேத்வாதி³பி⁴ர்பா⁴வைர்யதா²வத³நுபு³த்³த்⁴யேத|| 13 ||

ச. நி. 1/14

।இத்யர்த²ஸம்ʼக்³ரஹோ நிதா³நஸ்தா²நஸ்யோத்³தி³ஷ்டோ ப⁴வதி| ॥ १४ ॥தம்ʼ விஸ்தரேணோபதி³ஶந்தோ பூ⁴யஸ்தரமதோ(அ)நுவ்யாக்²யாஸ்யாம꞉|| 14 ||

ச. நி. 1/15

, ।தத்ர ப்ரத²மத ஏவ தாவதா³த்³யாம்ʼல்லோபா⁴பி⁴த்³ரோஹகோபப்ரப⁴வாநஷ்டௌ வ்யாதீ⁴ந்நிதா³நபூர்வேண க்ரமேண வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉, ததா² ஸூத்ரஸம்ʼக்³ரஹமாத்ரம்ʼ சிகித்ஸாயா꞉| ॥ १५ ॥சிகித்ஸிதேஷு சோத்தரகாலம்ʼ யதோ²பசிதவிகாராநநுவ்யாக்²யாஸ்யாம꞉|| 15 ||

ச. நி. 1/16

, ॥ १६ ॥இஹ க²லு ஜ்வர ஏவாதௌ³ விகாராணாமுபதி³ஶ்யதே, தத்ப்ரத²மத்வாச்சா²ரீராணாம்|| 16 ||

ச. நி. 1/17

; , , , , , , , ॥ १७ ॥அத² க²ல்வஷ்டாப்⁴ய꞉ காரணேப்⁴யோ ஜ்வர꞉ ஸம்ʼஜாயதே மநுஷ்யாணாம்ʼ; தத்³யதா²-வாதாத், பித்தாத், கபா²த், வாதபித்தாப்⁴யாம்ʼ, வாதகபா²ப்⁴யாம்ʼ, பித்தகப²ப்⁴யாம்ʼ, வாதபித்தகப²ப்⁴ய꞉, ஆக³ந்தோரஷ்டமாத் காரணாத்|| 17 ||

ச. நி. 1/18

॥ १८ ॥தஸ்ய நிதா³நபூர்வரூபலிங்கோ³பஶயவிஶேஷாநநுவ்யாக்²யாஸ்யாம꞉|| 18 ||

ச. நி. 1/19

॥ १९ ॥ரூக்ஷலகு⁴ஶீதவமநவிரேசநாஸ்தா²பநஶிரோவிரேசநாதியோக³வ்யாயாமவேக³ஸம்ʼதா⁴ரணாநஶநாபி⁴கா⁴தவ்யவாயோத்³வேக³ஶோகஶோணிதாதிஷேகஜாக³ரணவிஷமஶரீரந்யாஸேப்⁴யோ(அ)திஸேவிதேப்⁴யோ வாயு꞉ ப்ரகோபமாபத்³யதே|| 19 ||

ச. நி. 1/20

, ॥ २० ॥ஸ யதா³ ப்ரகுபித꞉ ப்ரவிஶ்யாமாஶயமூஷ்மணா ஸஹ மிஶ்ரீபூ⁴யாத்³யமாஹாரபரிணாமதா⁴தும்ʼ ரஸநாமாநமந்வவேத்ய ரஸஸ்வேத³வாஹாநி ஸ்ரோதாம்ʼஸி பிதா⁴யாக்³நிமுபஹத்ய பக்திஸ்தா²நாதூ³ஷ்மாணம்ʼ ப³ஹிர்நிரஸ்ய கேவலம்ʼ ஶரீரமநுப்ரபத்³யதே, ததா³ ஜ்வரமபி⁴நிர்வர்தயதி|| 20 ||

ச. நி. 1/21

; , , , , ; ; , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ॥ २१ ॥தஸ்யேமாநி லிங்கா³நி ப⁴வந்தி; தத்³யதா²-விஷமாரம்ப⁴விஸர்கி³த்வம், ஊஷ்மணோ வைஷம்யம்ʼ, தீவ்ரதநுபா⁴வாநவஸ்தா²நாநி ஜ்வரஸ்ய, ஜரணாந்தே தி³வஸாந்தே நிஶாந்தே க⁴ர்மாந்தே வா ஜ்வரஸ்யாப்⁴யாக³மநமபி⁴வ்ருʼத்³தி⁴ர்வா, விஶேஷேண பரஷாருணவர்ணத்வம்ʼ நக²நயநவத³நமூத்ரபுரீஷத்வசாமத்யர்த²ம்ʼ க்லுʼப்தீபா⁴வஶ்ச; அநேகவிதோ⁴பமாஶ்சலாசலாஶ்ச வேத³நாஸ்தேஷாம்ʼ தேஷாமங்கா³வயவாநாம்ʼ; தத்³யதா²-பாத³யோ꞉ ஸுப்ததா, பிண்டி³கயோருத்³வேஷ்டநம்ʼ, ஜாநுநோ꞉ கேவலாநாம்ʼ ச ஸந்தீ⁴நாம்ʼ விஶ்லேஷணம், ஊர்வோ꞉ ஸாத³꞉, கடீபார்ஶ்வப்ருʼஷ்ட²ஸ்கந்த⁴பா³ஹ்வம்ʼஸோரஸாம்ʼ ச ப⁴க்³நருக்³ணம்ருʼதி³தமதி²தசடிதாவபாடிதாவநுந்நத்வமிவ, ஹந்வோஶ்சாப்ரஸித்³தி⁴꞉, ஸ்வநஶ்ச கர்ணயோ꞉, ஶங்க²யோர்நிஸ்தோத³꞉, கஷாயாஸ்யதா ஆஸ்யவைரஸ்யம்ʼ வா, முக²தாலுகண்ட²ஶோஷ꞉, பிபாஸா, ஹ்ருʼத³யக்³ரஹ꞉, ஶுஷ்கச்ச²ர்தி³꞉, ஶுஷ்ககாஸ꞉, க்ஷவதூ²த்³நாரவிநிக்³ரஹ꞉, அந்நரஸகே²த³꞉, ப்ரஸேகாரோசகாவிபாகா꞉, விஷாத³ஜ்ருʼம்பா⁴விநாமவேபது²ஶ்ரமப்⁴ரமப்ரலாபப்ரஜாக³ரரோமஹர்ஷத³ந்தஹர்ஷா꞉, உஷ்ணாபி⁴ப்ராயதா, நிதா³நோக்தாநாமநுபஶயோ விபரீதோபஶயஶ்சேதி வாதஜ்வரஸ்ய லிங்கா³நி ப⁴வந்தி|| 21 ||

ச. நி. 1/22

॥ २२ ॥உஷ்ணாம்லலவணக்ஷாரகடுகாஜீர்ணபோ⁴ஜநேப்⁴யோ(அ)திஸேவிதேப்⁴யஸ்ததா² தீக்ஷ்ணாதபாக்³நிஸம்ʼதாபஶ்ரமக்ரோத⁴விஷமாஹாரேப்⁴யஶ்ச பித்தம்ʼ ப்ரகோபமாபத்³யதே|| 22 ||

ச. நி. 1/23

, ॥ २३ ॥தத்³யதா³ ப்ரகுபிதமாமாஶயாதூ³ஷ்மாணமுபஸ்ருʼஜ்யாத்³யமாஹாரபரிணாமதா⁴தும்ʼ ரஸநாமாநமந்வவேத்ய ரஸஸ்வேத³வஹாநி ஸ்ரோதாம்ʼஸி பிதா⁴ய த்³ரவத்வாத³க்³நிமுபஹத்ய பக்திஸ்தா²நாதூ³ஷ்மாணம்ʼ ப³ஹிர்நிரஸ்ய ப்ரபீட³யத் கேவலம்ʼ ஶரீரமநுப்ரபத்³யதே, ததா³ ஜ்வரமபி⁴நிர்வர்தயதி|| 23 ||

ச. நி. 1/24

; , , , , , , , , , , , , , , , , , , ॥ २४ ॥தஸ்யேமாநி லிங்கா³நி ப⁴வந்தி; தத்³யதா²-யுக³பதே³வ கேவலே ஶரீரே ஜ்வரஸ்யாப்⁴யாக³மநமபி⁴வ்ருʼத்³தி⁴ர்வா பு⁴க்தஸ்ய விதா³ஹகாலே மத்⁴யந்தி³நே(அ)ர்த⁴ராத்ரே ஶரதி³ வா விஶேஷேண, கடுகாஸ்யதா, க்⁴ராணமுக²கண்டௌ²ஷ்ட²தாலுபாக꞉, த்ருʼஷ்ணா, மதோ³, ப்⁴ரமோ, மூர்ச்சா², பித்தச்ச்²ர்த³நம், அதீஸார꞉, அந்நத்³வேஷ꞉, ஸத³நம்ʼ, கே²த³꞉, ப்ரலாப꞉, ரக்தகோடா²பி⁴நிர்வ்ருʼத்தி꞉ ஶரீரே, ஹரிதஹாரித்³ரத்வம்ʼ நக²நயநவத³நமூத்ரபுரீஷத்வசாம், அத்யர்த²மூஷ்மணஸ்தீவ்ரபா⁴வ꞉, அதிமாத்ரம்ʼ தா³ஹ꞉, ஶீதாபி⁴ப்ராயதா, நிதா³நோக்தாநுபஶயோ விபரீதோபஶயஶ்சேதி பித்தஜ்வரலிங்கா³நி ப⁴வந்தி|| 24 ||

ச. நி. 1/25

॥ २५ ॥ஸ்நிக்³த⁴கு³ருமது⁴ரபிச்சி²லஶீதாம்லலவணதி³வாஸ்வப்நஹர்ஷாவ்யாயாமேப்⁴யோ(அ)திஸேவிதேப்⁴ய꞉ ஶ்லேஷ்மா ப்ரகோபமாபத்³யதே|| 25 ||

ச. நி. 1/26

, ॥ २६ ॥ஸ யதா³ ப்ரகுபித꞉ ப்ரவிஶ்யாமாஶயமூஷ்மணா ஸஹ மிஶ்ரீபூ⁴யாத்³யமாஹாரபரிணாமதா⁴தும்ʼ ரஸநாமாநமந்ப³வேத்ய ரஸஸ்வேத³வஹாநி ஸ்ரோதாம்ʼஸி பிதா⁴யாக்³நிமுபஹத்ய பக்திஸ்தா²நாதூ³ஷ்மாணம்ʼ ப³ஹிர்நிரஸ்ய ப்ரபீட³யந் கேவலம்ʼ ஶரீரமநுப்ரபத்³யதே, ததா³ ஜ்வரமபி⁴நிர்வர்தயதி|| 26 ||

ச. நி. 1/27

; , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ; ( )॥ २७ ॥தஸ்யேமாநி லிங்கா³நி ப⁴வந்தி; தத்³யதா²-யுக³பதே³வ கேவலே ஶரீரே ஜ்வரஸ்யாப்⁴யாக³மநமபி⁴வ்ருʼத்³தி⁴ர்வா பு⁴க்தமாத்ரே பூர்வாஹ்ணே பூர்வராத்ரே வஸந்தகாலே வா விஶேஷேண, கு³ருகா³த்ரத்வம், அநந்நாபி⁴லாஷ꞉, ஶ்லேஷ்மப்ரஸேக꞉, முக²மாது⁴ர்யம்ʼ, ஹ்ருʼல்லாஸ꞉, ஹ்ருʼத³யோபலேப꞉, ஸ்திமிதத்வம்ʼ, சி²ர்தி³꞉, ம்ருʼத்³வக்³நிதா, நித்³ராதி⁴க்யம்ʼ, ஸ்தம்ப⁴꞉, தந்த்³ரா, காஸ꞉, ஶ்வாஸ꞉, ப்ரதிஶ்யாய꞉, ஶைத்யம்ʼ, ஶ்வைத்யம்ʼ ச நக²நயநவத³நமூத்ரபுரீஷத்வசாம், அத்யர்த²ம்ʼ ச ஶீதபிட³கா ப்⁴ருʼஶமங்கே³ப்⁴ய உத்திஷ்ட²ந்தி, உஷ்ணாபி⁴ப்ராயதா, நிதா³நோக்தாநுபஶயோ நிபரீதோபஶயஶ்ச; இதி (ஶ்லேஷ்மஜ்வரலிங்கா³நி ப⁴வந்தி)|| 27 ||

ச. நி. 1/28

, ॥ २८ ॥விஷமாஶநாத³நஶநாத³ந்நபரிவர்தாத்³த³துவ்யாபத்தேரஸாத்ம்யக³ந்தோ⁴பக்⁴ராணாத்³விஷோபஹதஸ்ய சோத³கஸ்யோபயோகா³த்³க³ரேப்⁴யோ கி³ரீணாம்ʼ சோபஶ்லேஷாத் ஸ்நேஹஸ்வேத³வமநவிரேசநாஸ்தா²பநாநுவாஸநஶிரோவிரேசநாநாமயதா²வத்ப்ரயோகா³த் மித்²யாஸம்ʼஸர்ஜநாத்³வா ஸ்த்ரீணாம்ʼ ச விஷமப்ரஜநநாத் ப்ரஜாதாநாம்ʼ ச மித்²யோபசாராத்³ யதோ²க்தாநாம்ʼ ச ஹேதூநாம்ʼ மிஶ்ரீப⁴வாத்³யதா²நிதா³நம்ʼ த்³வந்த்³வாநாமந்யதம꞉ ஸர்வே வா த்ரயோ தோ³ஷா யுக³பத் ப்ரகோபமாபத்³யந்தே, தே ப்ரகுபிதாஸ்தயைவாநுபூர்வ்யா ஜ்வரமபி⁴நிர்வர்தயந்தி|| 28 ||

ச. நி. 1/29

॥ २९ ॥தத்ர ததோ²க்தாநாம்ʼ ஜ்வரலிங்கா³நாம்ʼ மிஶ்ரீபா⁴வவிஶேஷத³ர்ஶநாத்³த்³வாந்த்³விகமந்யதமம்ʼ ஜ்வரம்ʼ ஸாந்நிபாதிகம்ʼ வா வித்³யாத்|| 29 ||

ச. நி. 1/30

।அபி⁴கா⁴தாபி⁴ஷங்கா³பி⁴சாராபி⁴ஶாபேப்⁴ய ஆக³ந்துர்ஹி வ்யதா²பூர்வோ(அ)ஷ்டமோ ஜ்வரோ ப⁴வதி| ।ஸ கிம்ʼசித்காலமாக³ந்து꞉ கேவலோ பூ⁴த்வா பஶ்சாத்³தோ³ஷைரநுப³த்⁴யதே| , , ॥ ३० ॥தத்ராபி⁴கா⁴தஜோ வாயுநா து³ஷ்டஶோணிதாதி⁴ஷ்டா²நேந, அபி⁴ஷங்க³ஜ꞉ புநர்வாதபித்தாப்⁴யாம், அபி⁴சாராபி⁴ஶாபஜௌ து ஸந்நிபாதேநாநுப³த்⁴யேதே|| 30 ||

ச. நி. 1/31

, ।ஸ ஸப்தவிதா⁴ஜ்ஜ்வராத்³விஶிஷ்டலிங்கோ³பக்ரமஸமுத்தா²நத்வாத்³விஶிஷ்டோ வேதி³தவ்ய꞉, கர்மணா ஸாதா⁴ரணேந சோபசர்யதே| ॥ ३१ ॥இத்யஷ்டவிதா⁴ ஜ்வரப்ரக்ருʼதிருக்தா|| 31 ||

ச. நி. 1/32

।ஜ்வரஸ்த்வேக ஏவ ஸம்ʼதாபலக்ஷண꞉|, ।தமேவாபி⁴ப்ராயவிஶேஷாத்³த்³விவித⁴மாசக்ஷதே, நிஜாக³ந்துவிஶேஷாச்ச| ॥ ३२ ॥தத்ர நிஜம்ʼ த்³விவித⁴ம்ʼ த்ரிவித⁴ம்ʼ சதுர்வித⁴ம்ʼ ஸப்தவித⁴ம்ʼ சாஹுர்பி⁴ஷஜோ வாதாதி³விகல்பாத்|| 32 ||

ச. நி. 1/33

; , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ; ॥ ३३ ॥தஸ்யேமாநி பூர்வரூபாணி ப⁴வந்தி; தத்³யதா²-முக²வைரஸ்யம்ʼ, கு³ருகா³த்ரத்வம், அநந்நாபி⁴லாஷ꞉, சக்ஷுஷோராகுலத்வம், அஶ்ர்வாக³மநம்ʼ, நித்³ராதி⁴க்யம், அரதி꞉,ஜ்ருʼம்பா⁴, விநாம꞉, வேபது²꞉, ஶ்ரமப்⁴ரமப்ரலாபஜாக³ரணரோமஹர்ஷத³ந்தஹர்ஷா꞉, ஶப்³த³ஶீதவாதாதபஸஹத்வாஸஹத்வம், அரோசகாவிபாகௌ, தௌ³ர்ப³ல்யம், அங்க³மர்த³꞉, ஸத³நம், அல்பப்ராணதா, தீ³ர்க⁴ஸூத்ரதா, ஆலஸ்யம், உசிதஸ்ய கர்மணோ ஹாநி꞉, ப்ரதீபதா ஸ்வகார்யேஷு, கு³ரூணாம்ʼ வாக்யேஷ்வப்⁴யஸூயா, பா³லேப்⁴ய꞉ ப்ரத்³வேஷ꞉, ஸ்வத⁴ர்மேஷ்வசிந்தா, மால்யாநுலேபநபோ⁴ஜநபரிக்லேஶநம்ʼ, மது⁴ரேப்⁴யஶ்ச ப⁴க்ஷேப்⁴ய꞉ ப்ரத்³வேஷ꞉, அம்லலவணகடுகப்ரியதா ச, இதி ஜ்வரஸ்ய பூர்வரூபாணி ப⁴வந்தி ப்ராக்ஸம்ʼதாபாத்; அபி சைநம்ʼ ஸம்ʼதாபார்தமநுப³த்⁴நந்தி|| 33 ||

ச. நி. 1/34

॥ ३४ ॥இத்யேதாந்யேகைகஶோ ஜ்வரலிங்கா³நி வ்யாக்²யாதாநி ப⁴வந்தி விஸ்தரஸமாஸாப்⁴யாம்|| 34 ||

ச. நி. 1/35

, , , , ; , ।ஜ்வரஸ்து க²லு மஹேஶ்வரகோபப்ரப⁴வ꞉, ஸர்வப்ராணப்⁴ருʼதாம்ʼ ப்ராணஹரோ, தே³ஹேந்த்³ரியமநஸ்தாபகர꞉, ப்ரஜ்ஞாப³லவர்ணஹர்ஷோத்ஸாஹஹ்ராஸகர꞉, ஶ்ரமக்லமமோஹாஹாரோபரோத⁴ஸம்ʼஜநந꞉; ஜ்வரயதி ஶரீராணீதி ஜ்வர꞉, நாந்யே வ்யாத⁴யஸ்ததா² தா³ருணா ப³ஹூபத்³ரவா து³ஶ்சிகித்ஸ்யாஶ்ச யதா²(அ)யம்| , ।ஸ ஸர்வரோகா³தி⁴பதி꞉, நாநாதிர்யக்³யோநிஷு ச ப³ஹுவிதை⁴꞉ ஶப்³தை³ரபி⁴தீ⁴யதே| ; , , ॥ ३५ ॥ஸர்வே ப்ராணப்⁴ருʼத꞉ ஸஜ்வரா ஏவ ஜாயந்தே ஸஜ்வரா ஏவ ம்ரியந்தே ச; ஸ மஹாமோஹ꞉, தேநாபி⁴பூ⁴தா꞉ ப்ராக்³தை³ஹிகம்ʼ தே³ஹிந꞉ கர்ம கிம்ʼசித³பி ந ஸ்மரந்தி, ஸர்வப்ராணப்⁴ருʼதாம்ʼ ச ஜ்வர ஏவாந்தே ப்ராணாநாத³த்தே|| 35 ||

ச. நி. 1/36

, ; ॥ ३६ ॥தத்ர பூர்வரூபத³ர்ஶநே ஜ்வராதௌ³ வா ஹிதம்ʼ லக்⁴வஶநமபதர்பணம்ʼ வா, ஜ்வரஸ்யாமாஶயஸமுத்த²த்வாத்; தத꞉ கஷாயபாநாப்⁴யங்க³ஸ்நேஹஸ்வேத³ப்ரதே³ஹபரிஷேகாநுலேபநவமநவிரேசநாஸ்தா²பநாநுவாஸநோபஶமநநஸ்த꞉கர்மதூ⁴பதூ⁴மபாநாஞ்ஜநக்ஷீரபோ⁴ஜநவிதா⁴நம்ʼ ச யதா²ஸ்வம்ʼ யுக்த்யா ப்ரயோஜ்யம்|| 36 ||

ச. நி. 1/37

; , , पित्तमूष्माणं ; ॥ ३७ ॥ஜீர்ணஜ்வரேஷு து ஸர்வேஷ்வேவ ஸர்பிஷ꞉ பாநம்ʼ ப்ரஶஸ்யதே யதா²ஸ்வௌஷத⁴ஸித்³த⁴ஸ்ய; ஸர்பிர்ஹி ஸ்நேஹாத்³வாதம்ʼ ஶமயதி, ஸம்ʼஸ்காராத் கப²ம்ʼ, ஶைத்யாத் பித்தமூஷ்மாணம்ʼ ச; தஸ்மாஜ்ஜீர்ணஜ்வரேஷு ஸர்வேஷ்வேவ ஸர்பிர்ஹிதமுத³கமிவாக்³நிப்லுஷ்டேஷு த்³ரவ்யேஷ்விதி|| 37 ||

ச. நி. 1/38

-ப⁴வந்தி சாத்ர- ।யதா² ப்ரஜ்வலிதம்ʼ வேஶ்ம பரிஷிஞ்சந்தி வாரிணா| ॥ ३८ ॥நரா꞉ ஶாந்திமபி⁴ப்ரேத்ய ததா² ஜீர்ணஜ்வரே க்⁴ருʼதம்|| 38 ||

ச. நி. 1/39

, ।ஸ்நேஹாத்³வாதம்ʼ ஶமயதி, ஶைத்யாத் பித்தம்ʼ நியச்ச²தி| ॥ ३९ ॥க்⁴ருʼதம்ʼ துல்யகு³ணம்ʼ தோ³ஷம்ʼ ஸம்ʼஸ்காராத்து ஜயேத் கப²ம்|| 39 ||

ச. நி. 1/40

।நாந்ய꞉ ஸ்நேஹஸ்ததா² கஶ்சித் ஸம்ʼஸ்காரமநுவர்ததே| ॥ ४० ॥யதா² ஸர்பிரத꞉ ஸர்பி꞉ ஸர்வஸ்நேஹோத்தமம்ʼ மதம்|| 40 ||

ச. நி. 1/41

।க³த்³யோக்தோ ய꞉ புந꞉ ஶ்லோகைரர்த²꞉ ஸமநுகீ³யதே| ॥ ४१ ॥தத்³வ்யக்திவ்யவஸாயார்த²ம்ʼ த்³விருக்தம்ʼ தந்ந க³ர்ஹ்யதே|| 41 ||

ச. நி. 1/42

-தத்ர ஶ்லோகா꞉- ।த்ரிவித⁴ம்ʼ நாமபர்யாயைர்ஹேதும்ʼ பஞ்சவித⁴ம்ʼ க³த³ம்| ॥ ४२ ॥க³த³லக்ஷணபர்யாயாந் வ்யாதே⁴꞉ பஞ்சவித⁴ம்ʼ க்³ரஹம்|| 42 ||

ச. நி. 1/43

।ஜ்வரமஷ்டவித⁴ம்ʼ தஸ்ய ப்ரக்ருʼஷ்டாஸந்நகாரணம்| ॥ ४३ ॥பூர்வரூபம்ʼ ச ரூபம்ʼ ச பே⁴ஷஜம்ʼ ஸம்ʼக்³ரஹேண ச|| 43 ||

ச. நி. 1/44

।வ்யாஜஹார ஜ்வரஸ்யாக்³ரே நிதா³நே விக³தஜ்வர꞉| ॥ ४४ ॥ப⁴க³வாநக்³நேவேஶாய ப்ரணதாய புநர்வஸு꞉|| 44 ||

ச. நி. 1

॥॥இத்யக்³நிவேஶக்ருʼதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸம்ʼஸ்க்ருʼதே நிதா³நஸ்தா²நே ஜ்வரநிதா³நம்ʼ நாம ப்ரத²மோ(அ)த்⁴யாய꞉||1||