॥ १ ॥அதா²த꞉ கதிதா⁴புருஷீயம்ʼ ஶாரீரம்ʼ வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉|| 1 ||
அத்தியாயம் 1
कतिधापुरुषीयं शारीरम्
இந்த நூலின் தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு தயாராகிக்கொண்டிருக்கிறது. இப்போதைக்கு மூலமும் அதன் தமிழ் எழுத்துப்பெயர்ப்பும் காட்டப்படுகின்றன. இந்தி மொழிபெயர்ப்புடன் படியுங்கள்
இந்த அத்தியாயத்தில் (அத்தியாயத்தின் சொந்தச் சுருக்கம், ஸ்லோகம் 156)
तत्र श्लोकः-प्रश्नाः पुरुषमाश्रित्य त्रयोविंशतिरुत्तमाः।कतिधापुरुषीयेऽस्मिन्निर्णीतास्तत्त्वदर्शिना॥
ஸ்லோகம் 156 →மூலத்தின் எந்தச் சொல்லையும் தொடுங்கள் - அதன் பொருள் தோன்றும்.
॥ २ ॥இதி ஹ ஸ்மாஹ ப⁴க³வாநாத்ர்ய꞉|| 2 ||
! ।கதிதா⁴ புருஷோ தீ⁴மந் ! தா⁴துபே⁴தே³ந பி⁴த்³யதே| , ॥ ३ ॥புருஷ꞉ காரணம்ʼ கஸ்மாத், ப்ரப⁴வ꞉ புருஷஸ்ய க꞉|| 3 ||
, ।கிமஜ்ஞோ ஜ்ஞ꞉, ஸ நித்ய꞉ கிம்ʼ கிமநித்யோ நித³ர்ஶித꞉| , , ॥ ४ ॥ப்ரக்ருʼதி꞉ கா, விகாரா꞉ கே, கிம்ʼ லிங்க³ம்ʼ புருஷஸ்ய ச|| 4 ||
।நிஷ்க்ரியம்ʼ ச ஸ்வதந்த்ரம்ʼ ச வஶிநம்ʼ ஸர்வக³ம்ʼ விபு⁴ம்| ॥ ५ ॥வத³ந்த்யாத்மாநமாத்மஜ்ஞா꞉ க்ஷேத்ரஜ்ஞம்ʼ ஸாக்ஷிணம்ʼ ததா²|| 5 ||
! ।நிஷ்க்ரியஸ்ய க்ரியா தஸ்ய ப⁴க³வந் ! வித்³யதே கத²ம்| ॥ ६ ॥ஸ்வதந்த்ரஶ்சேத³நிஷ்டாஸு கத²ம்ʼ யோநிஷு ஜாயதே|| 6 ||
।வஶீ யத்³யஸுகை²꞉ கஸ்மாத்³பா⁴வைராக்ரம்யதே ப³லாத்| ॥ ७ ॥ஸர்வா꞉ ஸர்வக³தத்வாச்ச வேத³நா꞉ கிம்ʼ ந வேத்தி ஸ꞉|| 7 ||
।ந பஶ்யதி விபு⁴꞉ கஸ்மாச்சை²லகுட்³யதிரஸ்க்ருʼதம்| ॥ ८ ॥க்ஷேத்ரஜ்ஞ꞉ க்ஷேத்ரமத²வா கிம்ʼ பூர்வமிதி ஸம்ʼஶய꞉|| 8 ||
।ஜ்ஞேயம்ʼ க்ஷேத்ரம்ʼ விநா பூர்வம்ʼ க்ஷேத்ரஜ்ஞ꞉ ஹி ந யுஜ்யதே| ॥ ९ ॥க்ஷேத்ரம்ʼ ச யதி³ பூர்வம்ʼ ஸ்யாத் க்ஷேத்ரஜ்ஞ꞉ ஸ்யாத³ஶாஶ்வத꞉|| 9 ||
।ஸாக்ஷிபூ⁴தஶ்ச கஸ்யாயம்ʼ கர்தா ஹ்யந்யோ ந வித்³யதே| ॥ १० ॥ஸ்யாத் கத²ம்ʼ சாவிகாரஸ்ய விஶேஷோ வேத³நாக்ருʼத꞉|| 10 ||
।அத² சார்தஸ்ய ப⁴க³வம்ʼஸ்திஸ்ருʼணாம்ʼ காம்ʼ சிகித்ஸதி| ॥ ११ ॥அதீதாம்ʼ வேத³நாம்ʼ வைத்³யோ வர்தமாநாம்ʼ ப⁴விஷ்யதீம்|| 11 ||
।ப⁴விஷ்யந்த்யா அஸம்ʼப்ராப்திரதீதாயா அநாக³ம꞉| ॥ १२ ॥ஸாம்ʼப்ரதிக்யா அபி ஸ்தா²நம்ʼ நாஸ்த்யர்தே꞉ ஸம்ʼஶயோ ஹ்யத꞉|| 12 ||
।காரணம்ʼ வேத³நாநாம்ʼ கிம்ʼ,கிமதி⁴ஷ்டா²நமுச்யதே| ॥ १३ ॥க்வ சைதா வேத³நா꞉ ஸர்வா நிவ்ருʼத்திம்ʼ யாந்த்யஶேஷத꞉|| 13 ||
।ஸர்வவித் ஸர்வஸம்ʼந்யாஸீ ஸர்வஸம்ʼயோக³நி꞉ஸ்ருʼத꞉| ॥ १४ ॥ஏக꞉ ப்ரஶாந்தோ பூ⁴தாத்மா கைர்லிங்கை³ருபலப்⁴யதே|| 14 ||
।இத்யக்³நிவேஶஸ்ய வச꞉ ஶ்ருத்வா மதிமதாம்ʼ வர꞉| ॥ १५ ॥ஸர்வம்ʼ யதா²வத் ப்ரோவாச ப்ரஶாந்தாத்மா புநர்வஸு꞉|| 15 ||
।கா²த³யஶ்சேதநாஷஷ்டா தா⁴தவ꞉ புருஷ꞉ ஸ்ம்ருʼத꞉| ॥ १६ ॥சேதநாதா⁴துரப்யேக꞉ ஸ்ம்ருʼத꞉ புருஷஸம்ʼஜ்ஞக꞉|| 16 ||
।புநஶ்ச தா⁴துபே⁴தே³ந சதுர்விம்ʼஶதிக꞉ ஸ்ம்ருʼத꞉| ॥ १७ ॥மநோ த³ஶேந்த்³ரியாண்யர்தா²꞉ ப்ரக்ருʼதிஶ்சாஷ்டதா⁴துகீ|| 17 ||
।லக்ஷணம்ʼ மநஸோ ஜ்ஞாநஸ்யாபா⁴வோ பா⁴வ ஏவ ச| ॥ १८ ॥ஸதி ஹ்யாத்மேந்த்³ரியார்தா²நாம்ʼ ஸந்நிகர்ஷே ந வர்ததே|| 18 ||
।வைவ்ருʼத்த்யாந்மநஸோ ஜ்ஞாநம்ʼ ஸாந்நித்⁴யாத்தச்ச வர்ததே| ॥ १९ ॥அணுத்வமத² சைகத்வம்ʼ த்³வௌ கு³ணௌ மநஸ꞉ ஸ்ம்ருʼதௌ|| 19 ||
।சிந்த்யம்ʼ விசார்யமூஹ்யம்ʼ ச த்⁴யேயம்ʼ ஸம்ʼகல்ப்யமேவ ச| ॥ २० ॥யத்கிம்ʼசிந்மநஸோ ஜ்ஞேயம்ʼ தத் ஸர்வம்ʼ ஹ்யர்த²ஸம்ʼஜ்ஞகம்|| 20 ||
।இந்த்³ரியாபி⁴க்³ரஹ꞉ கர்ம மநஸ꞉ ஸ்வஸ்ய நிக்³ரஹ꞉| ॥ २१ ॥ஊஹோ விசாரஶ்ச,தத꞉ பரம்ʼ பு³த்³தி⁴꞉ ப்ரவர்ததே|| 21 ||
।இந்த்³ரியேணேந்த்³ரியார்தோ² ஹி ஸமநஸ்கேந க்³ருʼஹ்யதே| ॥ २२ ॥கல்ப்யதே மநஸா தூர்த்⁴வம்ʼ கு³ணதோ தோ³ஷதோ(அ)த²வா|| 22 ||
।ஜாயதே விஷயே தத்ர யா பு³த்³தி⁴ர்நிஶ்சயாத்மிகா| ॥ २३ ॥வ்யவஸ்யதி தயா வக்தும்ʼ கர்தும்ʼ வா பு³த்³தி⁴பூர்வகம்|| 23 ||
।ஏகைகாதி⁴கயுக்தாநி கா²தீ³நாமிந்த்³ரியாணி து| ॥ २४ ॥பஞ்ச கர்மாநுமேயாநி யேப்⁴யோ பு³த்³தி⁴꞉ ப்ரவர்ததே|| 24 ||
।ஹஸ்தௌ பாதௌ³ கு³தோ³பஸ்த²ம்ʼ வாகி³ந்த்³ரியமதா²பி ச| ॥ २५ ॥கர்மேந்த்³ரியாணி பஞ்சைவ பாதௌ³ க³மநகர்மணி|| 25 ||
।பாயூபஸ்த²ம்ʼ விஸர்கா³ர்த²ம்ʼ ஹஸ்தௌ க்³ரஹணதா⁴ரணே| वागिन्द्रियं ॥ २६ ॥ஜிஹ்வா வாகி³ந்த்³ரியம்ʼ வாக் ச ஸத்யா ஜ்யோதிஸ்தமோ(அ)ந்ருʼதா|| 26 ||
।மஹாபூ⁴தாநி க²ம்ʼ வாயுரக்³நிராப꞉ க்ஷிதிஸ்ததா²| ॥ २७ ॥ஶப்³த³꞉ ஸ்பர்ஶஶ்ச ரூபம்ʼ ச ரஸோ க³ந்த⁴ஶ்ச தத்³கு³ணா꞉|| 27 ||
।தேஷாமேககு³ண꞉ பூர்வோ கு³ணவ்ருʼத்³தி⁴꞉ பரே பரே| ॥ २८ ॥பூர்வ꞉ பூர்வகு³ணஶ்சைவ க்ரமஶோ கு³ணிஷு ஸ்ம்ருʼத꞉|| 28 ||
।க²ரத்³ரவசலோஷ்ணத்வம்ʼ பூ⁴ஜலாநிலதேஜஸாம்| ॥ २९ ॥ஆகாஶஸ்யாப்ரதீகா⁴தோ த்³ருʼஷ்டம்ʼ லிங்க³ம்ʼ யதா²க்ரமம்|| 29 ||
।லக்ஷணம்ʼ ஸர்வமேவைதத் ஸ்பர்ஶநேந்த்³ரியகோ³சரம்| ॥ ३० ॥ஸ்பர்ஶநேந்த்³ரியவிஜ்ஞேய꞉ ஸ்பர்ஶோ ஹி ஸவிபர்யய꞉|| 30 ||
।கு³ணா꞉ ஶரீரே கு³ணிநாம்ʼ நிர்தி³ஷ்டாஶ்சிஹ்நமேவ ச | ॥ ३१ ॥அர்தா²꞉ ஶப்³தா³த³யோ ஜ்ஞேயா கோ³சரா விஷயா கு³ணா꞉|| 31 ||
।யா யதி³ந்த்³ரியமாஶ்ரித்ய ஜந்தோர்பு³த்³தி⁴꞉ ப்ரவர்ததே | ॥ ३२ ॥யாதி ஸா தேந நிர்தே³ஶம்ʼ மநஸா ச மநோப⁴வா|| 32 ||
कार्येन्द्रियार्थानां ।பே⁴தா³த் கார்யேந்த்³ரியார்தா²நாம்ʼ ப³ஹ்வ்யோ வை பு³த்³த⁴ய꞉ ஸ்ம்ருʼதா꞉| ॥ ३३ ॥ஆத்மேந்த்³ரியமநோர்தா²நாமேகைகா ஸந்நிகர்ஷஜா|| 33 ||
।அங்கு³ல்யங்கு³ஷ்ட²தலஜஸ்தந்த்ரீவீணாநகோ²த்³ப⁴வ꞉| ॥ ३४ ॥த்³ருʼஷ்ட꞉ ஶப்³தோ³ யதா² பு³த்³தி⁴ர்த்³ருʼஷ்டா ஸம்ʼயோக³ஜா ததா²|| 34 ||
।பு³த்³தீ⁴ந்த்³ரியமநோர்தா²நாம்ʼ வித்³யாத்³யோக³த⁴ரம்ʼ பரம்| ॥ ३५ ॥சதுர்விம்ʼஶதிகோ ஹ்யேஷ ராஶி꞉ புருஷஸம்ʼஜ்ஞக꞉|| 35 ||
।ரஜஸ்தமோப்⁴யாம்ʼ யுக்தஸ்ய ஸம்ʼயோகோ³(அ)யமநந்தவாந்| ॥ ३६ ॥தாப்⁴யாம்ʼ நிராக்ருʼதாப்⁴யாம்ʼ து ஸத்த்வவ்ருʼத்³த்⁴யா நிர்வர்ததே|| 36 ||
।அத்ர கர்ம ப²லம்ʼ சாத்ர ஜ்ஞாநம்ʼ சாத்ர ப்ரதிஷ்டி²தம்| ॥ ३७ ॥அத்ர மோஹ꞉ ஸுக²ம்ʼ து³꞉க²ம்ʼ ஜீவிதம்ʼ மரணம்ʼ ஸ்வதா|| 37 ||
।ஏவம்ʼ யோ வேத³ தத்த்வேந ஸ வேத³ ப்ரலயோத³யௌ| ॥ ३८ ॥பாரம்ʼபர்யம்ʼ சிகித்ஸாம்ʼ ச ஜ்ஞாதவ்யம்ʼ யச்ச கிம்ʼசந|| 38 ||
।பா⁴ஸ்தம꞉ ஸத்யமந்ருʼதம்ʼ வேதா³꞉ கர்ம ஶுபா⁴ஶுப⁴ம்| ॥ ३९ ॥ந ஸ்யு꞉ கர்தா ச போ³த்³தா⁴ ச புருஷோ ந ப⁴வேத்³யதி³|| 39 ||
।நாஶ்ரயோ ந ஸுக²ம்ʼ நார்திர்ந க³திர்நாக³திர்ந வாக்| ॥ ४० ॥ந விஜ்ஞாநம்ʼ ந ஶாஸ்த்ராணி ந ஜந்ம மரணம்ʼ ந ச|| 40 ||
।ந ப³ந்தோ⁴ ந ச மோக்ஷ꞉ ஸ்யாத் புருஷோ ந ப⁴வேத்³யதி³| ॥ ४१ ॥காரணம்ʼ புருஷஸ்தஸ்மாத் காரணஜ்ஞைருதா³ஹ்ருʼத꞉|| 41 ||
कारणमात्मा ।ந சேத் காரணமாத்மா ஸ்யாத்³பா⁴த³ய꞉ ஸ்யுரஹேதுகா꞉| ज्ञानं प्रयोजनम्॥ ४२ ॥ந சைஷு ஸம்ʼப⁴வேஜ் ஜ்ஞாநம்ʼ ந ச தை꞉ ஸ்யாத் ப்ரயோஜநம்|| 42 ||
।க்ருʼதம்ʼ ம்ருʼத்³த³ண்ட³சக்ரைஶ்ச கும்ப⁴காராத்³ருʼதே க⁴டம்| ॥ ४३ ॥க்ருʼதம்ʼ ம்ருʼத்த்ருʼணகாஷ்டை²ஶ்ச க்³ருʼஹகாராத்³விநா க்³ருʼஹம்|| 43 ||
।யோ வதே³த் ஸ வதே³த்³தே³ஹம்ʼ ஸம்ʼபூ⁴ய கரணை꞉ க்ருʼதம்| ॥ ४४ ॥விநா கர்தாரமஜ்ஞாநாத்³யுக்த்யாக³மப³ஹிஷ்க்ருʼத꞉|| 44 ||
॥காரணம்ʼ புருஷ꞉ ஸர்வை꞉ ப்ரமாணைருபலப்⁴யதே|| ॥ ४५ ॥யேப்⁴ய꞉ ப்ரமேயம்ʼ ஸர்வேப்⁴ய ஆக³மேப்⁴ய꞉ ப்ரமீயதே|| 45 ||
।ந தே தத்ஸத்³ருʼஶாஸ்த்வந்யே பாரம்ʼபர்யஸமுத்தி²தா꞉| ॥ ४६ ॥ஸாரூப்யாத்³யே த ஏவேதி நிர்தி³ஶ்யந்தே நவா நவா꞉|| 46 ||
।பா⁴வாஸ்தேஷாம்ʼ ஸமுத³யோ நிரீஶ꞉ ஸத்த்வஸம்ʼஜ்ஞக꞉| ॥ ४७ ॥கர்தா போ⁴க்தா ந ஸ புமாநிதி கேசித்³வ்யவஸ்தி²தா꞉|| 47 ||
।தேஷாமந்யை꞉ க்ருʼதஸ்யாந்யே பா⁴வா பா⁴வைர்நவா꞉ ப²லம்| ॥ ४८ ॥பு⁴ஞ்ஜதே ஸத்³ருʼஶா꞉ ப்ராப்தம்ʼ யைராத்மா நோபதி³ஶ்யதே|| 48 ||
।கரணாந்யாந்யதா த்³ருʼஷ்டா கர்து꞉ கர்தா ஸ ஏவ து| ॥ ४९ ॥கர்தா ஹி கரணைர்யுக்த꞉ காரணம்ʼ ஸர்வகர்மணாம்|| 49 ||
।நிமேஷகாலாத்³பா⁴வாநாம்ʼ கால꞉ ஶீக்⁴ரதரோ(அ)த்யயே| ॥ ५० ॥ப⁴க்³நாநாம்ʼ ந புநர்பா⁴வ꞉ க்ருʼதம்ʼ நாந்யமுபைதி ச|| 50 ||
।மதம்ʼ தத்த்வவிதா³மேதத்³யஸ்மாத்தஸ்மாத் ஸ காரணம்| ॥ ५१ ॥க்ரியோபபோ⁴கே³ பூ⁴தாநாம்ʼ நித்ய꞉ புருஷஸம்ʼஜ்ஞக꞉|| 51 ||
।அஹங்கார꞉ ப²லம்ʼ கர்ம தே³ஹாந்தரக³தி꞉ ஸ்ம்ருʼதி꞉| ॥ ५२ ॥வித்³யதே ஸதி பூ⁴தாநாம்ʼ காரணே தே³ஹமந்தரா|| 52 ||
।ப்ரப⁴வோ ந ஹ்யநாதி³த்வாத்³வித்³யதே பரமாத்மந꞉| ॥ ५३ ॥புருஷோ ராஶிஸம்ʼஜ்ஞஸ்து மோஹேச்சா²த்³வேஷகர்மஜ꞉|| 53 ||
ज्ञानं ।ஆத்மா ஜ்ஞ꞉ கரணைர்யோகா³ஜ் ஜ்ஞாநம்ʼ த்வஸ்ய ப்ரவர்ததே| ॥ ५४ ॥கரணாநாமவைமல்யாத³யோகா³த்³வா ந வர்ததே|| 54 ||
।பஶ்யதோ(அ)பி யதா²(அ)(அ)த³ர்ஶே ஸம்ʼக்லிஷ்டே நாஸ்தி த³ர்ஶநம்| ॥ ५५ ॥தத்த்வம்ʼ ஜலே வா கலுஷே சேதஸ்யுபஹதே ததா²|| 55 ||
।கரணாநி மநோ பு³த்³தி⁴ர்பு³த்³தி⁴கர்மேந்த்³ரியாணி ச| ॥ ५६ ॥கர்து꞉ ஸம்ʼயோக³ஜம்ʼ கர்ம வேத³நா பு³த்³தி⁴ரேவ ச|| 56 ||
।நைக꞉ ப்ரவர்ததே கர்தும்ʼ பூ⁴தாத்மா நாஶ்நுதே ப²லம்| ॥ ५७ ॥ஸம்ʼயோகா³த்³வர்ததே ஸர்வம்ʼ தம்ருʼதே நாஸ்தி கிஞ்சந|| 57 ||
।ந ஹ்யேகோ வர்ததே பா⁴வோ வர்ததே நாப்யஹேதுக꞉| ॥ ५८ ॥ஶீக்⁴ரக³த்வாத்ஸ்வபா⁴வாத்த்வபா⁴வோ ந வ்யதிவர்ததே|| 58 ||
।அநாதி³꞉ புருஷோ நித்யோ விபரீதஸ்து ஹேதுஜ꞉| ॥ ५९ ॥ஸத³காரணவந்நித்யம்ʼ த்³ருʼஷ்டம்ʼ ஹேதுஜமந்யதா²|| 59 ||
।ததே³வ பா⁴வாத³க்³ராஹ்யம்ʼ நித்யத்வ ந குதஶ்சந| ॥ ६० ॥பா⁴வாஜ்ஜ்ஞேயம்ʼ தத³வ்யக்தமசிந்த்யம்ʼ வ்யக்தமந்யதா²|| 60 ||
।அவ்யக்தமாத்மா க்ஷேத்ரஜ்ஞ꞉ ஶாஶ்வதோ விபு⁴ரவ்யய꞉|, ॥ ६१ ॥தஸ்மாத்³யத³ந்யத்தத்³வ்யக்தம்ʼ, வக்ஷ்யதே சாபரம்ʼ த்³வயம்|| 61 ||
।வ்யக்தமைந்த்³ரியகம்ʼ சைவ க்³ருʼஹ்யதே தத்³யதி³ந்த்³ரியை꞉| पुनरव्यक्तं ॥ ६२ ॥அதோ(அ)ந்யத் புநரவ்யக்தம்ʼ லிங்க³க்³ராஹ்யமதீந்த்³ரியம்|| 62 ||
।கா²தீ³நி பு³த்³தி⁴ரவ்யக்தமஹங்காரஸ்ததா²(அ)ஷ்டம꞉| ॥ ६३ ॥பூ⁴தப்ரக்ருʼதிருத்³தி³ஷ்டா விகாராஶ்சைவ ஷோட³ஶ|| 63 ||
।பு³த்³தீ⁴ந்த்³ரியாணி பஞ்சைவ பஞ்ச கர்மேந்த்³ரியாணி ச| ॥ ६४ ॥ஸமநஸ்காஶ்ச பஞ்சார்தா² விகாரா இதி ஸம்ʼஜ்ஞிதா꞉|| 64 ||
।இதி க்ஷேத்ரம்ʼ ஸமுத்³தி³ஷ்டம்ʼ ஸர்வமவ்யக்தவர்ஜிதம்| ॥ ६५ ॥அவ்யக்தமஸ்ய க்ஷேத்ரஸ்ய க்ஷேத்ரஜ்ஞம்ருʼஷயோ விது³꞉|| 65 ||
।ஜாயதே பு³த்³தி⁴ரவ்யக்தாத்³பு³த்³த்⁴யா(அ)ஹமிதி மந்யதே| ॥ ६६ ॥பரம்ʼ கா²தீ³ந்யஹங்காராது³த்பத்³யந்தே யதா²க்ரமம்|| 66 ||
।தத꞉ ஸம்ʼபூர்ணஸர்வாங்கோ³ ஜாதோ(அ)ப்⁴யுதி³த உச்யதே| ॥ ६७ ॥புருஷ꞉ ப்ரலயே சேஷ்டை꞉ புநர்பா⁴வைர்வியுஜ்யதே|| 67 ||
।அவ்யக்தாத்³வ்யக்ததாம்ʼ யாதி வ்யக்தாத³வ்யக்ததாம்ʼ புந꞉| ॥ ६८ ॥ரஜஸ்தமோப்⁴யாமாவிஷ்டஶ்சக்ரவத் பரிவர்ததே|| 68 ||
।யேஷாம்ʼ த்³வந்த்³வே பரா ஸக்திரஹங்காரபராஶ்ச யே| ॥ ६९ ॥உத³யப்ரலயௌ தேஷாம்ʼ ந தேஷாம்ʼ யே த்வதோ(அ)ந்யதா²|| 69 ||
।ப்ராணாபாநௌ நிமேஷாத்³யா ஜீவநம்ʼ மநஸோ க³தி꞉| ॥ ७० ॥இந்த்³ரியாந்தரஸம்ʼசார꞉ ப்ரேரணம்ʼ தா⁴ரணம்ʼ ச யத்|| 70 ||
।தே³ஶாந்தரக³தி꞉ ஸ்வப்நே பஞ்சத்வக்³ரஹணம்ʼ ததா²| ॥ ७१ ॥த்³ருʼஷ்டஸ்ய த³க்ஷிணேநாக்ஷ்ணா ஸவ்யேநாவக³மஸ்ததா²|| 71 ||
।இச்சா² த்³வேஷ꞉ ஸுக²ம்ʼ து³꞉க²ம்ʼ ப்ரயத்நஶ்சேதநா த்⁴ருʼதி꞉| ॥ ७२ ॥பு³த்³தி⁴꞉ ஸ்ம்ருʼதிரஹங்காரோ லிங்கா³நி பரமாத்மந꞉|| 72 ||
।யஸ்மாத் ஸமுபலப்⁴யந்தே லிங்கா³ந்யேதாநி ஜீவத꞉| ॥ ७३ ॥ந ம்ருʼதஸ்யாத்மலிங்கா³நி தஸ்மாதா³ஹுர்மஹர்ஷய꞉|| 73 ||
शून्यागारमचेतनम्।ஶரீரம்ʼ ஹி க³தே தஸ்மிஞ் ஶூந்யாகா³ரமசேதநம்| ॥ ७४ ॥பஞ்சபூ⁴தாவஶேஷத்வாத் பஞ்சத்வம்ʼக³தமுச்யதே|| 74 ||
।அசேதநம்ʼ க்ரியாவச்ச மநஶ்சேதயிதா பர꞉| ॥ ७५ ॥யுக்தஸ்ய மநஸா தஸ்ய நிர்தி³ஶ்யந்தே விபோ⁴꞉ க்ரியா꞉|| 75 ||
।சேதநாவாந் யதஶ்சாத்மா தத꞉ கர்தா நிருச்யதே| ॥ ७६ ॥அசேதநத்வாச்ச மந꞉ க்ரியாவத³பி நோச்யதே|| 76 ||
।யதா²ஸ்வேநாத்மநா(அ)(அ)த்மாநம்ʼ ஸர்வ꞉ ஸர்வாஸு யோநிஷு| ॥ ७७ ॥ப்ராணைஸ்தந்த்ரயதே ப்ராணீ நஹ்யந்யோ(அ)ஸ்த்யஸ்ய தந்த்ரக꞉|| 77 ||
कुरुते कृत्वा ।வஶீ தத் குருதே கர்ம யத் க்ருʼத்வா ப²லமஶ்நுதே| ॥ ७८ ॥வஶீ சேத꞉ ஸமாத⁴த்தே வஶீ ஸர்வம்ʼ நிரஸ்யதி|| 78 ||
।தே³ஹீ ஸர்வக³தோ(அ)ப்யாத்மா ஸ்வே ஸ்வே ஸம்ʼஸ்பர்ஶநேந்த்³ரியே| ॥ ७९ ॥ஸர்வா꞉ ஸர்வாஶ்ரயஸ்தா²ஸ்து நாத்மா(அ)தோ வேத்தி வேத³நா꞉|| 79 ||
।விபு⁴த்வமத ஏவாஸ்ய யஸ்மாத் ஸர்வக³தோ மஹாந்| ॥ ८० ॥மநஸஶ்ச ஸமாதா⁴நாத் பஶ்யத்யாத்மா திரஸ்க்ருʼதம்|| 80 ||
।நித்யாநுப³ந்த⁴ம்ʼ மநஸா தே³ஹகர்மாநுபாதிநா| ॥ ८१ ॥ஸர்வயோநிக³தம்ʼ வித்³யாதே³கயோநாவபி ஸ்தி²தம்|| 81 ||
।ஆதி³ர்நாஸ்த்யாத்மந꞉ க்ஷேத்ரபாரம்ʼபர்யமநாதி³கம்| ॥ ८२ ॥அதஸ்தயோரநாதி³த்வாத் கிம்ʼ பூர்வமிதி நோச்யதே|| 82 ||
।ஜ்ஞ꞉ ஸாக்ஷீத்யுச்யதே நாஜ்ஞ꞉ ஸாக்ஷீ த்வாத்மா யத꞉ ஸ்ம்ருʼத꞉| ॥ ८३ ॥ஸர்வே பா⁴வா ஹி ஸர்வேஷாம்ʼ பூ⁴தாநாமாத்மஸாக்ஷிகா꞉|| 83 ||
।நைக꞉ கதா³சித்³பூ⁴தாத்மா லக்ஷணைருபலப்⁴யதே| ॥ ८४ ॥விஶேஷோ(அ)நுபலப்⁴யஸ்ய தஸ்ய நைகஸ்ய வித்³யதே|| 84 ||
।ஸம்ʼயோக³புருஷஸ்யேஷ்டோ விஶேஷோ வேத³நாக்ருʼத꞉| ॥ ८५ ॥வேத³நா யத்ர நியதா விஶேஷஸ்தத்ர தத்க்ருʼத꞉|| 85 ||
।சிகித்ஸதி பி⁴ஷக் ஸர்வாஸ்த்ரிகாலா வேத³நா இதி| ॥ ८६ ॥யயா யுக்த்யா வத³ந்த்யேகே ஸா யுக்திருபதா⁴ர்யதாம்|| 86 ||
।புநஸ்தச்சி²ரஸ꞉ ஶூலம்ʼ ஜ்வர꞉ ஸ புநராக³த꞉| ॥ ८७ ॥புந꞉ ஸ காஸோ ப³லவாம்ʼஶ்ச²ர்தி³꞉ ஸா புநராக³தா|| 87 ||
।ஏபி⁴꞉ ப்ரஸித்³த⁴வசநைரதீதாக³மநம்ʼ மதம்| ॥ ८८ ॥காலஶ்சாயமதீதாநாமர்தீநாம்ʼ புநராக³த꞉|| 88 ||
।தமர்திகாலமுத்³தி³ஶ்ய பே⁴ஷஜம்ʼ யத் ப்ரயுஜ்யதே| ॥ ८९ ॥அதீதாநாம்ʼ ப்ரஶமநம்ʼ வேத³நாநாம்ʼ தது³ச்யதே|| 89 ||
।ஆபஸ்தா꞉ புநராகு³ர்மா யாபி⁴꞉ ஶஸ்யம்ʼ புரா ஹதம்| ॥ ९० ॥யதா² ப்ரக்ரியதே ஸேது꞉ ப்ரதிகர்ம ததா²(அ)(அ)ஶ்ரயே|| 90 ||
।பூர்வரூபம்ʼ விகாராணாம்ʼ த்³ருʼஷ்ட்வா ப்ராது³ர்ப⁴விஷ்யதாம்| யா க்ரியா க்ரியதே ஸா ச வேத³நாம்ʼ ஹந்த்யநாக³தாம்
।பாரம்ʼபர்யாநுப³ந்த⁴ஸ்து து³꞉கா²நாம்ʼ விநிவர்ததே| ॥ ९२ ॥ஸுக²ஹேதூபசாரேண ஸுக²ம்ʼ சாபி ப்ரவர்ததே|| 92 ||
।ந ஸமா யாந்தி வைஷம்யம்ʼ விஷமா꞉ ஸமதாம்ʼ ந ச | ॥ ९३ ॥ஹேதுபி⁴꞉ ஸத்³ருʼஶா நித்யம்ʼ ஜாயந்தே தே³ஹதா⁴தவ꞉|| 93 ||
।யுக்திமேதாம்ʼ புரஸ்க்ருʼத்ய த்ரிகாலாம்ʼ வேத³நாம்ʼ பி⁴ஷக்| ஹந்தீத்யுக்தம்ʼ சிகித்ஸா து நைஷ்டி²கீ யா விநோபதா⁴ம்
।உபதா⁴ ஹி பரோ ஹேதுர்து³꞉க²து³꞉கா²ஶ்ரயப்ரத³꞉| ॥ ९५ ॥த்யாக³꞉ ஸர்வோபதா⁴நாம்ʼ ச ஸர்வது³꞉க²வ்யபோஹக꞉|| 95 ||
।கோஷகாரோ யதா² ஹ்யம்ʼஶூநுபாத³த்தே வத⁴ப்ரதா³ந்| ॥ ९६ ॥உபாத³த்தே ததா²(அ)ர்தே²ப்⁴யஸ்த்ருʼஷ்ணாமஜ்ஞ꞉ ஸதா³(அ)(அ)துர꞉|| 96 ||
।யஸ்த்வக்³நிகல்பாநர்தா²ஞ் ஜ்ஞோ ஜ்ஞாத்வா தேப்⁴யோ நிவர்ததே| ॥ ९७ ॥அநாரம்பா⁴த³ஸம்ʼயோகா³த்தம்ʼ து³꞉க²ம்ʼ நோபதிஷ்ட²தே|| 97 ||
।தீ⁴த்⁴ருʼதிஸ்ம்ருʼதிவிப்⁴ரம்ʼஶ꞉ ஸம்ʼப்ராப்தி꞉ காலகர்மணாம்| ॥ ९८ ॥அஸாத்ம்யார்தா²க³மஶ்சேதி ஜ்ஞாதவ்யா து³꞉க²ஹேதவ꞉|| 98 ||
।விஷமாபி⁴நிவேஶோ யோ நித்யாநித்யே ஹிதாஹிதே| ॥ ९९ ॥ஜ்ஞேய꞉ ஸ பு³த்³தி⁴விப்⁴ரம்ʼஶ꞉ ஸமம்ʼ பு³த்³தி⁴ர்ஹி பஶ்யதி|| 99 ||
।விஷயப்ரவணம்ʼ ஸத்த்வம்ʼ த்⁴ருʼதிப்⁴ரம்ʼஶாந்ந ஶக்யதே| ॥ १०० ॥நியந்துமஹிதாத³ர்தா²த்³த்⁴ருʼதிர்ஹி நியமாத்மிகா|| 100 ||
।தத்த்வஜ்ஞாநே ஸ்ம்ருʼதிர்யஸ்ய ரஜோமோஹாவ்ருʼதாத்மந꞉| ப்⁴ரஶ்யதே ஸ ஸ்ம்ருʼதிப்⁴ரம்ʼஶ꞉ ஸ்மர்தவ்யம்ʼ ஹி ஸ்ம்ருʼதௌ ஸ்தி²தம்
कुरुतेऽशुभम्।தீ⁴த்⁴ருʼதிஸ்ம்ருʼதிவிப்⁴ரஷ்ட꞉ கர்ம யத் குருதே(அ)ஶுப⁴ம்| सर्वदोषप्रकोपणम्॥ १०२ ॥ப்ரஜ்ஞாபராத⁴ம்ʼ தம்ʼ வித்³யாத் ஸர்வதோ³ஷப்ரகோபணம்|| 102 ||
।உதீ³ரணம்ʼ க³திமதாமுதீ³ர்ணாநாம்ʼ ச நிக்³ரஹ꞉| ॥ १०३ ॥ஸேவநம்ʼ ஸாஹஸாநாம்ʼ ச நாரீணாம்ʼ சாதிஸேவநம்|| 103 ||
।கர்மகாலாதிபாதஶ்ச மித்²யாரம்ப⁴ஶ்ச கர்மணாம்| ॥ १०४ ॥விநயாசாரலோபஶ்ச பூஜ்யாநாம்ʼ சாபி⁴த⁴ர்ஷணம்|| 104 ||
।ஜ்ஞாதாநாம்ʼ ஸ்வயமர்தா²நாமஹிதாநாம்ʼ நிஷேவணம்| ॥ १०५ ॥பரமௌந்மாதி³காநாம்ʼ ச ப்ரத்யயாநாம்ʼ நிஷேவணம்|| 105 ||
।அகாலாதே³ஶஸம்ʼசாரௌ மைத்ரீ ஸம்ʼக்லிஷ்டகர்மபி⁴꞉| ॥ १०६ ॥இந்த்³ரியோபக்ரமோக்தஸ்ய ஸத்³வ்ருʼத்தஸ்ய ச வர்ஜநம்|| 106 ||
।ஈர்ஷ்யாமாநப⁴யக்ரோத⁴லோப⁴மோஹமத³ப்⁴ரமா꞉| क्लिष्टं ॥ १०७ ॥தஜ்ஜம்ʼ வா கர்ம யத் க்லிஷ்டம்ʼ க்லிஷ்டம்ʼ யத்³தே³ஹகர்ம ச|| 107 ||
।யச்சாந்யதீ³த்³ருʼஶம்ʼ கர்ம ரஜோமோஹஸமுத்தி²தம்| ॥ १०८ ॥ப்ரஜ்ஞாபராத⁴ம்ʼ தம்ʼ ஶிஷ்டா ப்³ருவதே வ்யாதி⁴காரணம்|| 108 ||
।பு³த்³த்⁴யா விஷமவிஜ்ஞாநம்ʼ விஷமம்ʼ ச ப்ரவர்தநம்| ॥ १०९ ॥ப்ரஜ்ஞாபராத⁴ம்ʼ ஜாநீயாந்மநஸோ கோ³சரம்ʼ ஹி தத்|| 109 ||
।நிர்தி³ஷ்டா காலஸம்ʼப்ராப்திர்வ்யாதீ⁴நாம்ʼ வ்யாதி⁴ஸம்ʼக்³ரஹே| ॥ ११० ॥சயப்ரகோபப்ரஶமா꞉ பித்தாதீ³நாம்ʼ யதா² புரா|| 110 ||
।மித்²யாதிஹீநலிங்கா³ஶ்ச வர்ஷாந்தா ரோக³ஹேதவ꞉| ॥ १११ ॥ஜீர்ணபு⁴க்தப்ரஜீர்ணாந்நகாலாகாலஸ்தி²திஶ்ச யா|| 111 ||
।பூர்வமத்⁴யாபராஹ்ணாஶ்ச ராத்ர்யா யாமாஸ்த்ரயஶ்ச யே| ॥ ११२ ॥ஏஷு காலேஷு நியதா யே ரோகா³ஸ்தே ச காலஜா꞉|| 112 ||
।அந்யேத்³யுஷ்கோ த்³வ்யஹக்³ராஹீ த்ருʼதீயகசதுர்த²கௌ| ॥ ११३ ॥ஸ்வே ஸ்வே காலே ப்ரவர்தந்தே காலே ஹ்யேஷாம்ʼ ப³லாக³ம꞉|| 113 ||
।ஏதே சாந்யே ச யே கேசித் காலஜா விவிதா⁴ க³தா³꞉| ॥ ११४ ॥அநாக³தே சிகித்ஸ்யாஸ்தே ப³லகாலௌ விஜாநதா|| 114 ||
।காலஸ்ய பரிணாமேந ஜராம்ருʼத்யுநிமித்தஜா꞉| ரோகா³꞉ ஸ்வாபா⁴விகா த்³ருʼஷ்டா꞉ ஸ்வபா⁴வோ நிஷ்ப்ரதிக்ரிய꞉
।நிர்தி³ஷ்டம்ʼ தை³வஶப்³தே³ந கர்ம யத் பௌர்வதே³ஹிகம்| ॥ ११६ ॥ஹேதுஸ்தத³பி காலேந ரோகா³ணாமுபலப்⁴யதே|| 116 ||
किञ्चित् ।ந ஹி கர்ம மஹத் கிஞ்சித் ப²லம்ʼ யஸ்ய ந பு⁴ஜ்யதே| க்ரியாக்⁴நா꞉ கர்மஜா ரோகா³꞉ ப்ரஶமம்ʼ யாந்தி தத்க்ஷயாத்
।அத்யுக்³ரஶப்³த³ஶ்ரவணாச்ச்²ரவணாத் ஸர்வஶோ ந ச | ॥ ११८ ॥ஶப்³தா³நாம்ʼ சாதிஹீநாநாம்ʼ ப⁴வந்தி ஶ்ரவணாஜ்ஜடா³꞉|| 118 ||
।பருஷோத்³பீ⁴ஷணாஶஸ்தாப்ரியவ்யஸநஸூசகை꞉| ॥ ११९ ॥ஶப்³தை³꞉ ஶ்ரவணஸம்ʼயோகோ³ மித்²யாஸம்ʼயோக³ உச்யதே|| 119 ||
।அஸம்ʼஸ்பர்ஶோ(அ)திஸம்ʼஸ்பர்ஶோ ஹீநஸம்ʼஸ்பர்ஶ ஏவ ச | ॥ १२० ॥ஸ்ப்ருʼஶ்யாநாம்ʼ ஸம்ʼக்³ரஹேணோக்த꞉ ஸ்பர்ஶநேந்த்³ரியபா³த⁴க꞉|| 120 ||
।யோ பூ⁴தவிஷவாதாநாமகாலேநாக³தஶ்ச ய꞉| ஸ்நேஹஶீதோஷ்ணஸம்ʼஸ்பர்ஶோ மித்²யாயோக³꞉ ஸ உச்யதே
।ரூபாணாம்ʼ பா⁴ஸ்வதாம்ʼ த்³ருʼஷ்டிர்விநஶ்யத்யதித³ர்ஶநாத்| ॥ १२२ ॥த³ர்ஶநாச்சாதிஸூக்ஷ்மாணாம்ʼ ஸர்வஶஶ்சாப்யத³ர்ஶநாத்|| 122 ||
।த்³விஷ்டபை⁴ரவபீ³ப⁴த்ஸதூ³ராதிஶ்லிஷ்டத³ர்ஶநாத்| தாமஸாநாம்ʼ ச ரூபாணாம்ʼ மித்²யாஸம்ʼயோக³ உச்யதே
।அத்யாதா³நமநாதா³நமோகஸாத்ம்யாதி³பி⁴ஶ்ச யத்| ॥ १२४ ॥ரஸாநாம்ʼ விஷமாதா³நமல்பாதா³நம்ʼ ச தூ³ஷணம்|| 124 ||
।அதிம்ருʼத்³வதிதீக்ஷ்ணாநாம்ʼ க³ந்தா⁴நாமுபஸேவநம்| ॥ १२५ ॥அஸேவநம்ʼ ஸர்வஶஶ்ச க்⁴ராணேந்த்³ரியவிநாஶநம்|| 125 ||
।பூதிபூ⁴தவிஷத்³விஷ்டா க³ந்தா⁴ யே சாப்யநார்தவா꞉| ॥ १२६ ॥தைர்க³ந்தை⁴ர்க்⁴ராணஸம்ʼயோகோ³ மித்²யாயோக³꞉ ஸ உச்யதே|| 126 ||
।இத்யஸாத்ம்யார்த²ஸம்ʼயோக³ஸ்த்ரிவிதோ⁴ தோ³ஷகோபந꞉| அஸாத்ம்யமிதி தத்³வித்³யாத்³யந்ந யாதி ஸஹாத்மதாம்
।மித்²யாதிஹீநயோகே³ப்⁴யோ யோ வ்யாதி⁴ருபஜாயதே| ॥ १२८ ॥ஶப்³தா³தீ³நாம்ʼ ஸ விஜ்ஞேயோ வ்யாதி⁴ரைந்த்³ரியகோ பு³தை⁴꞉|| 128 ||
।வேத³நாநாமஶாந்தாநாமித்யேதே ஹேதவ꞉ ஸ்ம்ருʼதா꞉| ॥ १२९ ॥ஸுக²ஹேது꞉ ஸமஸ்த்வேக꞉ ஸமயோக³꞉ ஸுது³ர்லப⁴꞉|| 129 ||
।நேந்த்³ரியாணி ந சைவார்தா²꞉ ஸுக²து³꞉க²ஸ்ய ஹேதவ꞉| ॥ १३० ॥ஹேதுஸ்து ஸுக²து³꞉க²ஸ்ய யோகோ³ த்³ருʼஷ்டஶ்சதுர்வித⁴꞉|| 130 ||
।ஸந்தீந்த்³ரியாணி ஸந்த்யர்தா² யோகோ³ ந ச ந சாஸ்தி ருக்| , ॥ १३१ ॥ந ஸுக²ம்ʼ, காரணம்ʼ தஸ்மாத்³யோக³ ஏவ சதுர்வித⁴꞉|| 131 ||
।நாத்மேந்த்³ரியம்ʼ மநோ பு³த்³தி⁴ம்ʼ கோ³சரம்ʼ கர்ம வா விநா|, ॥ १३२ ॥ஸுக²து³꞉க²ம்ʼ, யதா² யச்ச போ³த்³த⁴வ்யம்ʼ தத்ததோ²ச்யதே|| 132 ||
।ஸ்பர்ஶநேந்த்³ரியஸம்ʼஸ்பர்ஶ꞉ ஸ்பர்ஶோ மாநஸ ஏவ ச | ॥ १३३ ॥த்³விவித⁴꞉ ஸுக²து³꞉கா²நாம்ʼ வேத³நாநாம்ʼ ப்ரவர்தக꞉|| 133 ||
प्रवर्तते।இச்சா²த்³வேஷாத்மிகா த்ருʼஷ்ணா ஸுக²து³꞉கா²த் ப்ரவர்ததே| ॥ १३४ ॥த்ருʼஷ்ணா ச ஸுக²து³꞉கா²நாம்ʼ காரணம்ʼ புநருச்யதே|| 134 ||
।உபாத³த்தே ஹி ஸா பா⁴வாந் வேத³நாஶ்ரயஸம்ʼஜ்ஞகாந்| ॥ १३५ ॥ஸ்ப்ருʼஶ்யதே நாநுபாதா³நே நாஸ்ப்ருʼஷ்டோ வேத்தி வேத³நா꞉|| 135 ||
।வேத³நாநாமதி⁴ஷ்டா²நம்ʼ மநோ தே³ஹஶ்ச ஸேந்த்³ரிய꞉|॥ १३६ ॥கேஶலோமநகா²க்³ராந்நமலத்³ரவகு³ணைர்விநா|| 136 ||
।யோகே³ மோக்ஷே ச ஸர்வாஸாம்ʼ வேத³நாநாமவர்தநம்| ॥ १३७ ॥மோக்ஷே நிவ்ருʼத்திர்நி꞉ஶேஷா யோகோ³ மோக்ஷப்ரவர்தக꞉|| 137 ||
प्रवर्तते।ஆத்மேந்த்³ரியமநோர்தா²நாம்ʼ ஸந்நிகர்ஷாத் ப்ரவர்ததே| ॥ १३८ ॥ஸுக²து³꞉க²மநாரம்பா⁴தா³த்மஸ்தே² மநஸி ஸ்தி²ரே|| 138 ||
।நிவர்ததே தது³ப⁴யம்ʼ வஶித்வம்ʼ சோபஜாயதே| ॥ १३९ ॥ஸஶரீரஸ்ய யோக³ஜ்ஞாஸ்தம்ʼ யோக³ம்ருʼஷயோ விது³꞉|| 139 ||
।ஆவேஶஶ்சேதஸோ ஜ்ஞாநமர்தா²நாம்ʼ ச²ந்த³த꞉ க்ரியா| ॥ १४० ॥த்³ருʼஷ்டி꞉ ஶ்ரோத்ரம்ʼ ஸ்ம்ருʼதி꞉ காந்திரிஷ்டதஶ்சாப்யத³ர்ஶநம்|| 140 ||
।இத்யஷ்டவித⁴மாக்²யாதம்ʼ யோகி³நாம்ʼ ப³லமைஶ்வரம்| ॥ १४१ ॥ஶுத்³த⁴ஸத்த்வஸமாதா⁴நாத்தத் ஸர்வமுபஜாயதே|| 141 ||
।மோக்ஷோ ரஜஸ்தமோ(அ)பா⁴வாத் ப³லவத்கர்மஸம்ʼக்ஷயாத்| ॥ १४२ ॥வியோக³꞉ ஸர்வஸம்ʼயோகை³ரபுநர்ப⁴வ உச்யதே|| 142 ||
।ஸதாமுபாஸநம்ʼ ஸம்யக³ஸதாம்ʼ பரிவர்ஜநம்| ॥ १४३ ॥வ்ரதசர்யோபவாஸௌ ச நியமாஶ்ச ப்ருʼத²க்³விதா⁴꞉|| 143 ||
।தா⁴ரணம்ʼ த³ர்மஶாஸ்த்ராணாம்ʼ விஜ்ஞாநம்ʼ விஜநே ரதி꞉| ॥ १४४ ॥விஷயேஷ்வரதிர்மோக்ஷே வ்யவஸாய꞉ பரா த்⁴ருʼதி꞉|| 144 ||
।கர்மணாமஸமாரம்ப⁴꞉ க்ருʼதாநாம்ʼ ச பரிக்ஷய꞉| ॥ १४५ ॥நைஷ்க்ரம்யமநஹங்கார꞉ ஸம்ʼயோகே³ ப⁴யத³ர்ஶநம்|| 145 ||
।மநோபு³த்³தி⁴ஸமாதா⁴நமர்த²தத்த்வபரீக்ஷணம்| ॥ १४६ ॥தத்த்வஸ்ம்ருʼதேருபஸ்தா²நாத் ஸர்வமேதத் ப்ரவர்ததே|| 146 ||
।ஸ்ம்ருʼதி꞉ ஸத்ஸேவநாத்³யைஶ்ச த்⁴ருʼத்யந்தைருபஜாயதே| ஸ்ம்ருʼத்வா ஸ்வபா⁴வம்ʼ பா⁴வாநாம்ʼ ஸ்மரந் து³꞉கா²த் ப்ரமுச்யதே
।வக்ஷ்யந்தே காரணாந்யஷ்டௌ ஸ்ம்ருʼதிர்யைருபஜாயதே| ॥ १४८ ॥நிமித்தரூபக்³ரஹணாத் ஸாத்³ருʼஶ்யாத் ஸவிபர்யயாத்|| 148 ||
।ஸத்த்வாநுப³ந்தா⁴த³ப்⁴யாஸாஜ்ஜ்ஞாநயோகா³த் புந꞉ ஶ்ருதாத்| स्मृतिरुच्यते॥ १४९ ॥த்³ருʼஷ்டஶ்ருதாநுபூ⁴தாநாம்ʼ ஸ்மரணாத் ஸ்ம்ருʼதிருச்யதே|| 149 ||
।ஏதத்ததே³கமயநம்ʼ முக்தைர்மோக்ஷஸ்ய த³ர்ஶிதம்|, ॥ १५० ॥தத்த்வஸ்ம்ருʼதிப³லம்ʼ, யேந க³தா ந புநராக³தா꞉|| 150 ||
।அயநம்ʼ புநராக்²யாதமேதத்³யோக³ஸ்ய யோகி³பி⁴꞉| ॥ १५१ ॥ஸம்ʼக்²யாதத⁴ர்மை꞉ ஸாம்ʼக்²யைஶ்ச முக்தைர்மோக்ஷஸ்ய சாயநம்|| 151 ||
।ஸர்வம்ʼ காரணவத்³து³꞉க²மஸ்வம்ʼ சாநித்யமேவ ச| ॥ १५२ ॥ந சாத்மக்ருʼதகம்ʼ தத்³தி⁴ தத்ர சோத்பத்³யதே ஸ்வதா|| 152 ||
।யாவந்நோத்பத்³யதே ஸத்யா பு³த்³தி⁴ர்நைதத³ஹம்ʼ யயா| ॥ १५३ ॥நைதந்மமேதி விஜ்ஞாய ஜ்ஞ꞉ ஸர்வமதிவர்ததே|| 153 ||
।தஸ்மிம்ʼஶ்சரமஸம்ʼந்யாஸே ஸமூலா꞉ ஸர்வவேத³நா꞉| ॥ १५४ ॥ஸஸம்ʼஜ்ஞாஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநா நிவ்ருʼத்திம்ʼ யாந்த்யஶேஷத꞉|| 154 ||
।அத꞉ பரம்ʼ ப்³ரஹ்மபூ⁴தோ பூ⁴தாத்மா நோபலப்⁴யதே| ॥நி꞉ஸ்ருʼத꞉ ஸர்வபா⁴வேப்⁴யஶ்சிஹ்நம்ʼ யஸ்ய ந வித்³யதே||। ( ।)।| (க³திர்ப்³ரஹ்மவிதா³ம்ʼ ப்³ரஹ்ம தச்சாக்ஷரமலக்ஷணம்)(ப்³ய் க³ங்கா³த⁴ர ஏத்³|)| ॥ १५५ ॥ஜ்ஞாநம்ʼ ப்³ரஹ்மவிதா³ம்ʼ சாத்ர நாஜ்ஞஸ்தஜ்ஜ்ஞாதுமர்ஹதி|| 155 ||
-தத்ர ஶ்லோக꞉- ।ப்ரஶ்நா꞉ புருஷமாஶ்ரித்ய த்ரயோவிம்ʼஶதிருத்தமா꞉|॥ १५६ ॥கதிதா⁴புருஷீயே(அ)ஸ்மிந்நிர்ணீதாஸ்தத்த்வத³ர்ஶிநா|| 156 ||
॥॥இத்யக்³நிவேஶக்ருʼதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸம்ʼஸ்க்ருʼதே ஶாரீரஸ்தா²நே கதிதா⁴புருஷீயம்ʼ ஶாரீரம்ʼ நாம ப்ரத²மோ(அ)த்⁴யாய꞉||1||