॥ १ ॥அதா²த꞉ புருஷவிசயம்ʼ ஶாரீரம்ʼ வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉|| 1 ||
அத்தியாயம் 5
पुरुषविचयशारीरम्
இந்த நூலின் தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு தயாராகிக்கொண்டிருக்கிறது. இப்போதைக்கு மூலமும் அதன் தமிழ் எழுத்துப்பெயர்ப்பும் காட்டப்படுகின்றன. இந்தி மொழிபெயர்ப்புடன் படியுங்கள்
இந்த அத்தியாயத்தில் (அத்தியாயத்தின் சொந்தச் சுருக்கம், ஸ்லோகங்கள் 25-26)
तत्र श्लोकौ-सप्रयोजनमुद्दिष्टं लोकस्य लुरुषस्य च ।सामान्यं मूलमुत्लत्तौ निवृत्तौ मार्ग एव च ॥
ஸ்லோகம் 25 →शुद्धसत्त्वसमाधानं सत्या बुद्धिश्च नैष्ठिकी।विचये लुरुषस्योक्ता निष्ठा च लरमर्षिणा॥
ஸ்லோகம் 26 →மூலத்தின் எந்தச் சொல்லையும் தொடுங்கள் - அதன் பொருள் தோன்றும்.
॥ २ ॥இதி ஹ ஸ்மாஹ ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉|| 2 ||
।(அ)புருஷோ(அ)யம்ʼ லோகஸம்ʼநித꞉(அ)இத்யுவாச ப⁴க³வாந் புநர்வஸுராத்ரேய꞉| ( ) , ; , ॥ ३ ॥யாவந்தோ ஹி லோகே (பூ⁴ர்திமந்தோ ) பா⁴வவிஶேஷாஸ்தாவந்த꞉ புருஷே, யாவந்த꞉ புருஷே தாவந்தோ லோகே; இத்யேவம்ʼவாதி³நம்ʼ ப⁴க³வந்தமாத்ரேயமக்³நிவேஶ உவாச-நேதாவதா வாக்யேநோக்தம்ʼ வாக்யார்த²மவகா³ஹாமஹே, ப⁴க³வதா பு³த்³த்⁴யா பூ⁴யஸ்தரமதோ(அ)நுவ்யாக்²யாயமாநம்ʼ ஶுஶ்ரூஷாமஹ இதி|| 3 ||
, ; , ! ।தமுவாச ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉-அபரிஸம்ʼக்²யேயா லோகாவயவவிஶேஷா꞉, புருஷாவயவவிஶேஷா அப்யபரிஸம்ʼக்²யேயா꞉; தேஷாம்ʼ யதா²ஸ்தூ²லம்ʼ கதிசித்³பா⁴வாந் ஸாமாந்யமபி⁴ப்ரேத்யோதா³ஹரிஷ்யாம꞉, தாநேகமநா நிபோ³த⁴ ஸம்யகு³பவர்ண்யமாநாநக்³நிவேஶ! | ; , ॥ ४ ॥ஷட்³தா⁴தவ꞉ ஸமுதி³தா꞉ (அ)புருஷ(அ)இதி ஶப்³த³ம்ʼ லப⁴ந்தே; தத்³யதா²-ப்ருʼதி²வ்யாபஸ்தேஜோ வாயுராகாஶம்ʼ ப்³ரஹ்ம சாவ்யக்தமிதி, ஏத ஏவ ச ஷட்³தா⁴தவ꞉ ஸமுதி³தா꞉ (அ)புருஷ(அ) இதி ஶப்³த³ம்ʼ லப⁴ந்தே|| 4 ||
, , , , , ।தஸ்ய புருஷஸ்ய ப்ருʼதி²வீ மூர்தி꞉, ஆப꞉ க்லேத³꞉, தேஜோ(அ)பி⁴ஸந்தாப꞉, வாயு꞉ ப்ராண꞉, வியத் ஸுஷிராணி, ப்³ரஹ்ம அந்தராத்மா| , , , , , , , , , , , , , , , , , ।யதா² க²லு ப்³ராஹ்மீ விபூ⁴திர்லோகே ததா² புருஷே(அ)ப்யாந்தராத்மிகீ விபூ⁴தி꞉, ப்³ரஹ்மணோ விபூ⁴திர்லோகே ப்ரஜாபதிரந்தராத்மநோ விபூ⁴தி꞉ புருஷே ஸத்த்வம்ʼ, யஸ்த்விந்த்³ரோ லோகே ஸ புருஷே(அ)ஹங்கார꞉, ஆதி³த்யஸ்த்வாதா³நம்ʼ, ருத்³ரோ ரோஷ꞉, ஸோம꞉ ப்ரஸாத³꞉, வஸவ꞉ ஸுக²ம், அஶ்விநௌ காந்தி꞉, மருது³த்ஸாஹ꞉, விஶ்வேதே³வா꞉ ஸர்வேந்த்³ரியாணி ஸஏவேந்த்³ரியார்தா²ஶ்ச, தமோ மோஹ꞉, ஜ்யோதிர்ஜ்ஞாநம்ʼ, யதா² லோகஸ்ய ஸர்கா³தி³ஸ்ததா² புருஷஸ்ய க³ர்பா⁴தா⁴நம்ʼ, யதா² க்ருʼதயுக³மேவம்ʼ பா³ல்யம்ʼ, யதா² த்ரேதா ததா² யௌவநம்ʼ, யதா² த்³வாபரஸ்ததா² ஸ்தா²விர்யம்ʼ, யதா² கலிரேவமாதுர்யம்ʼ, யதா² யுகா³ந்தஸ்ததா² மரணமிதி| ! ॥ ५ ॥ஏவமேதேநாநுமாநேநாநுக்தாநாமபி லோகபுருஷயோரவயவவிஶேஷாணாமக்³நிவேஶ! ஸாமாந்யம்ʼ வித்³யாதி³தி|| 5 ||
।ஏவம்ʼவாதி³நம்ʼ ப⁴க³வந்தமாத்ரேயமக்³நிவேஶ உவாச-ஏவமேதத் ஸர்வமநபவாத³ம்ʼ யதோ²க்தம்ʼ ப⁴க³வதா லோகபுருஷயோ꞉ ஸாமாந்யம்| ॥ ६ ॥கிந்ந்வஸ்ய ஸாமாந்யோபதே³ஶஸ்ய ப்ரயோஜநமிதி|| 6 ||
! ।ப⁴க³வாநுவாச-ஶ்ருʼண்வக்³நிவேஶ! ஸர்வலோகமாத்மந்யாத்மாநம்ʼ ச ஸர்வலோகே ஸமமநுபஶ்யத꞉ ஸத்யா பு³த்³தி⁴꞉ ஸமுத்பத்³யதே| ।ஸர்வலோகம்ʼ ஹ்யாத்மநி பஶ்யதோ ப⁴வத்யாத்மைவ ஸுக²து³꞉க²யோ꞉ கர்தா நாந்ய இதி| ।கர்மாத்மகத்வாச்ச ஹேத்வாதி³பி⁴ர்யுக்த꞉ ஸர்வலோகோ(அ)ஹமிதி விதி³த்வா ஜ்ஞாநம்ʼ பூர்வமுத்தா²ப்யதே(அ)பவர்கா³யேதி| ।தத்ர ஸம்ʼயோகா³பேக்ஷீ லோகஶப்³த³꞉| ॥ ७ ॥ஷட்³தா⁴துஸமுதா³யோ ஹி ஸாமாந்யத꞉ ஸர்வலோக꞉|| 7 ||
, , , , ।தஸ்ய ஹேது꞉, உத்பத்தி꞉, வ்ருʼத்³தி⁴꞉, உபப்லவ꞉, வியோக³ஶ்ச | , , , , । , ।தத்ர ஹேதுருத்பத்திகாரணம்ʼ, உத்பத்திர்ஜந்ம, வ்ருʼத்³தி⁴ராப்யாயநம், உபப்லவோ து³꞉கா²க³ம꞉, ஷட்³தா⁴துவிபா⁴கோ³ வியோக³꞉ ஸஜீவாபக³ம꞉ ஸ ப்ராணநிரோத⁴꞉ ஸ ப⁴ங்க³꞉ ஸ லோகஸ்வபா⁴வ꞉| தஸ்ய மூலம்ʼ ஸர்வோபப்லவாநாம்ʼ ச ப்ரவ்ருʼத்தி꞉, நிவ்ருʼத்திருபரம꞉|, ।ப்ரவ்ருʼத்திர்து³꞉க²ம்ʼ, நிவ்ருʼத்தி꞉ ஸுக²மிதி யஜ் ஜ்ஞாநமுத்பத்³யதே தத் ஸத்யம்| ।தஸ்ய ஹேது꞉ ஸர்வலோகஸாமாந்யஜ்ஞாநம்| ॥ ८ ॥ஏதத்ப்ரயோஜநம்ʼ ஸாமாந்யோபதே³ஶஸ்யேதி|| 8 ||
! , ॥ ९ ॥அதா²க்³நிவேஶ உவாச-கிம்ʼமூலா ப⁴க³வந்! ப்ரவ்ருʼத்தி꞉, நிவ்ருʼத்தௌ ச க உபாய இதி|| 9 ||
।ப⁴க³வாநுவாச-மோஹேச்சா²த்³வேஷகர்மமூலா ப்ரவ்ருʼத்தி꞉| ; ।தஜ்ஜா ஹ்யஹங்காரஸங்க³ஸம்ʼஶயாபி⁴ஸம்ʼப்லவாப்⁴யவபாதவிப்ரத்யயாவிஶேஷாநுபாயாஸ்தருணமிவ த்³ருமமதிவிபுலஶாகா²ஸ்தரவோ(அ)பி⁴பூ⁴ய புருஷமவதத்யைவோத்திஷ்ட²ந்தே; யைரபி⁴பூ⁴தோ ந ஸத்தாமதிவர்ததே |, , , , , , , ।தத்ரைவம்ʼஜாதிரூபவித்தவ்ருʼத்தபு³த்³தி⁴ஶீலவித்³யாபி⁴ஜநவயோவீர்யப்ரபா⁴வஸம்ʼபந்நோ(அ)ஹமித்யஹங்கார꞉, யந்மநோவாக்காயகர்ம நாபவர்கா³ய ஸ ஸங்க³꞉, கர்மப²லமோக்ஷபுருஷப்ரேத்யபா⁴வாத³ய꞉ ஸந்தி வா நேதி ஸம்ʼஶய꞉, ஸர்வாவஸ்தா²ஸ்வநந்யோ(அ)ஹமஹம்ʼ ஸ்ரஷ்டா ஸ்வபா⁴வஸம்ʼஸித்³தோ⁴(அ)ஹமஹம்ʼ ஶரீரேந்த்³ரியபு³த்³தி⁴ஸ்ம்ருʼதிவிஶேஷராஶிரிதி க்³ரஹணமபி⁴ஸம்ʼப்லவ꞉, மம மாத்ருʼபித்ருʼப்⁴ராத்ருʼதா³ராபத்யப³ந்து⁴மித்ரப்⁴ருʼத்யக³ணோ க³ணஸ்ய சாஹமித்யப்⁴யவபாத꞉, கார்யாகார்யஹிதாஹிதஶுபா⁴ஶுபே⁴ஷு விபரீதாபி⁴நிவேஶோ விப்ரத்யய꞉, ஜ்ஞாஜ்ஞயோ꞉ ப்ரக்ருʼதிவிகாரயோ꞉ ப்ரவ்ருʼத்திநிவ்ருʼத்த்யோஶ்ச ஸாமாந்யத³ர்ஶநமவிஶேஷ꞉, ப்ரோக்ஷணாநஶநாக்³நிஹோத்ரத்ரிஷவணாப்⁴யுக்ஷணாவாஹநயாஜநயஜநயாசநஸலிலஹுதாஶநப்ரவேஶாத³ய꞉ ஸமாரம்பா⁴꞉ ப்ரோச்யந்தே ஹ்யநுபாயா꞉| ।ஏவமயமதீ⁴த்⁴ருʼதிஸ்ம்ருʼதிரஹங்காராபி⁴நிவிஷ்ட꞉ ஸக்த꞉ ஸஸம்ʼஶயோ(அ)பி⁴ஸம்ʼப்லுதபு³த்³தி⁴ரப்⁴யவபதிதோ(அ)ந்யதா²த்³ருʼஷ்டிரவிஶேஷக்³ராஹீ விமார்க³க³திர்நிவாஸவ்ருʼக்ஷ꞉ ஸத்த்வஶரீரதோ³ஷமூலாநாம்ʼ ஸர்வது³꞉கா²நாம்ʼ ப⁴வதி| , ॥ १० ॥ஏவமஹங்காராதி³பி⁴ர்தோ³ஷைர்ப்⁴ராம்யமாணோ நாதிவர்ததே ப்ரவ்ருʼத்திம்ʼ, ஸா ச மூலமக⁴ஸ்ய|| 10 ||
; ॥ ११ ॥நிவ்ருʼத்திரபவர்க³꞉; தத் பரம்ʼ ப்ரஶாந்தம்ʼ தத்தத³க்ஷரம்ʼ தத்³ப்³ரஹ்ம ஸ மோக்ஷ꞉|| 11 ||
।தத்ர முமுக்ஷூணாமுத³யநாநி வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉| , , , , , , , , , , , , , , , , , तोर्जलकुण्डिका, , , , , , , , , , , , , , , , , ; , , ; , , , ; , ; ॥ १२ ॥தத்ர லோகதோ³ஷத³ர்ஶிநோ முமுக்ஷோராதி³த ஏவாசார்யாபி⁴க³மநம்ʼ, தஸ்யோபதே³ஶாநுஷ்டா²நம், அக்³நேரேவோபசர்யா, த⁴ர்மஶாஸ்த்ராநுக³மநம்ʼ, ததா³ர்தா²வபோ³த⁴꞉, தேநாவஷ்டம்ப⁴꞉, தத்ர யதோ²க்தா꞉ க்ரியா꞉, ஸதாமுபாஸநம், அஸதாம்ʼ பரிவர்ஜநம், அஸங்க³திர்ஜநேந, ஸத்யம்ʼ ஸர்வபூ⁴தஹிதமபருஷமநதிகாலே பரீக்ஷ்ய வசநம்ʼ, ஸர்வப்ராணிஷு சாத்மநீவாவேக்ஷா, ஸர்வாஸாமஸ்மரணமஸங்கல்பநமப்ரார் த²நமநபி⁴பா⁴ஷணம்ʼ ச ஸ்த்ரீணாம்ʼ, ஸர்வபரிக்³ரஹத்யாக³꞉, கௌபீநம்ʼ ப்ரச்சா²த³நார்த²ம்ʼ, தா⁴துராக³நிவஸநம்ʼ, கந்தா²ஸீவநஹேதோ꞉ ஸூசீபிப்பலகம்ʼ, ஶௌசாதா⁴நஹே தோர்ஜலகுண்டி³கா, த³ண்ட³தா⁴ரணம்ʼ, பை⁴க்ஷசர்யார்த²ம்ʼ பாத்ரம்ʼ, ப்ராணதா⁴ரணார்த²மேககாலமக்³ராம்யோ யதோ²பபந்நோ(அ)ப்⁴யவஹார꞉, ஶ்ரமாபநயநார்த²ம்ʼ ஶீர்ணஶுஷ்கபர்ணத்ருʼணாஸ்தரணோபதா⁴நம்ʼ, த்⁴யாநஹேதோ꞉ காயநிப³ந்த⁴நம்ʼ, வநேஷ்வநிகேதவாஸ꞉, தந்த்³ராநித்³ராலஸ்யாதி³கர்மவர்ஜநம்ʼ, இந்த்³ரியார்தே²ஷ்வநுராகோ³பதாபநிக்³ரஹ꞉, ஸுப்தஸ்தி²தக³தப்ரேக்ஷிதாஹாரவிஹாரப்ரத்யங்க³சேஷ்டாதி³கேஷ்வாரம்பே⁴ஷு ஸ்ம்ருʼதிபூர்விகா ப்ரவ்ருʼத்தி꞉, ஸத்காரஸ்துதிக³ர்ஹாவமாநக்ஷமத்வம்ʼ, க்ஷுத்பிபாஸாயாஸஶ்ரமஶீதோஷ்ணவாதவர்ஷாஸுக²து³꞉க²ஸம்ʼஸ்பர்ஶஸஹத்வம்ʼ,ஶோகதை³ந்யமாநோத்³வேக³மத³லோப⁴ராகே³ர்ஷ்யாப⁴யக்ரோதா⁴தி³பி⁴ரஸம்ʼசலநம், அஹங்காராதி³ஷூபஸர்க³ஸம்ʼஜ்ஞா, லோகபுருஷயோ꞉ ஸர்கா³தி³ஸாமாந்யாவேக்ஷணம்ʼ, கார்யகாலாத்யயப⁴யம்ʼ, யோகா³ரம்பே⁴ ஸததமநிர்வேத³꞉, ஸத்த்வோத்ஸாஹ꞉, அபவர்கா³ய தீ⁴த்⁴ருʼதிஸ்ம்ருʼதிப³லாதா⁴நம்ʼ; நியமநமிந்த்³ரியாணாம்ʼ சேதஸி, சேதஸ ஆத்மநி, ஆத்மநஶ்ச; தா⁴துபே⁴தே³ந ஶரீராவயவஸம்ʼக்²யாநமபீ⁴க்ஷ்ணம்ʼ, ஸர்வம்ʼ காரணவத்³து³꞉க²மஸ்வமநித்யமித்யப்⁴யுபக³ம꞉, ஸர்வப்ரவ்ருʼத்திஷ்வக⁴ஸம்ʼஜ்ஞா, ஸர்வஸம்ʼந்யாஸே ஸுக²மித்யபி⁴நிவேஶ꞉; ஏஷ மார்கோ³(அ)பவர்கா³ய, அதோ(அ)ந்யதா² ப³த்⁴யதே; இத்யுத³யநாநி வ்யாக்²யாதாநி|| 12 ||
-ப⁴வந்தி சாத்ர- ।ஏதைரவிமலம்ʼ ஸத்த்வம்ʼ ஶுத்³த்⁴யுலாயைர்விஶுத்⁴யதி| ॥ १३ ॥ம்ருʼஜ்யமாந இவாத³ர்ஶஸ்தைலசேலகசாதி³பி⁴꞉|| 13 ||
।க்³ரஹாம்பு³த³ரஜோதூ⁴மநீஹாரைரஸமாவ்ருʼதம்| ॥ १४ ॥யதா²(அ)ர்கமண்ட³லம்ʼ பா⁴தி பா⁴தி ஸத்த்வம்ʼ ததா²(அ)மலம்|| 14 ||
।ஜ்நலத்யாத்மநி ஸம்ʼருத்³த⁴ம்ʼ தத் ஸத்த்வம்ʼ ஸம்ʼவ்ருʼதாயநே| ॥ १५ ॥ஶுத்³த⁴꞉ ஸ்தி²ர꞉ ப்ரஸந்நார்சிர்தீ³லோ தீ³லாஶயே யதா²|| 15 ||
।ஶுத்³த⁴ஸத்த்வஸ்ய யா ஶுத்³தா⁴ ஸத்யா பு³த்³தி⁴꞉ ப்ரவர்ததே| ॥ १६ ॥யயா பி⁴நத்த்யதிப³லம்ʼ மஹாமோஹமயம்ʼ தம꞉|| 16 ||
।ஸர்வபா⁴வஸ்வபா⁴வஜ்ஞோ யயா ப⁴வதி நி꞉ஸ்ப்ருʼஹ꞉| ॥ १७ ॥யோக³ம்ʼ யயா ஸாத⁴யதே ஸாம்ʼக்²ய꞉ ஸம்ʼபத்³யதே யயா|| 17 ||
।யயா நோலைத்யஹங்காரம்ʼ நோலாஸ்தே காரணம்ʼ யயா| ॥ १८ ॥யயா நாலம்ப³தே கிம்ʼசித் ஸர்வம்ʼ ஸம்ʼந்யஸ்யதே யயா|| 18 ||
।யாதி ப்³ரஹ்ம யயா நித்யமஜரம்ʼ ஶாந்தமவ்யயம் | ॥ १९ ॥வித்³யா ஸித்³தி⁴ர்மதிர்மேதா⁴ ப்ரஜ்ஞா ஜ்ஞாநம்ʼ ச ஸா மதா|| 19 ||
।லோகே விததமாத்மாநம்ʼ லோகம்ʼ சாத்மநி லஶ்யத꞉| ॥ २० ॥லராவரத்³ருʼஶ꞉ ஶாந்திர்ஜ்ஞநமூலா ந நஶ்யதி|| 20 ||
।லஶ்யத꞉ ஸர்வபா⁴வாந் ஹி ஸர்வாவஸ்தா²ஸு ஸர்வதா³| ॥ २१ ॥ப்³ரஹ்மபூ⁴தஸ்ய ஸம்ʼயோகோ³ ந ஶுத்³த⁴ஸ்யோலலத்³யதே|| 21 ||
।நாதமந꞉ கரணாபா⁴வால்லிங்க³மல்யுலலப்⁴யதே| ॥ २२ ॥ஸ ஸர்வகரணாயோகா³ந்முக்த இத்யபி⁴தீ⁴யதே || 22 ||
।விலாலம்ʼ விரஜ꞉ ஶாந்தம்ʼ லரமக்ஷரமவ்யயம்| ॥ २३ ॥அம்ருʼதம்ʼ ப்³ரஹ்ம நிர்வாணம்ʼ லர்யாயை꞉ ஶாந்திருச்யதே|| 23 ||
! ।ஏதத்தத் ஸௌம்ய! விஜ்ஞாநம்ʼ யஜ்ஜ்ஞாத்வா முக்தஸம்ʼஶயா꞉| ॥ २४ ॥முநய꞉ ப்ரஶமம்ʼ ஜக்³முர்வீதமோஹரஜ꞉ஸ்ப்ருʼஹா꞉|| 24 ||
-தத்ர ஶ்லோகௌ- ।ஸப்ரயோஜநமுத்³தி³ஷ்டம்ʼ லோகஸ்ய லுருஷஸ்ய ச | ॥ २५ ॥ஸாமாந்யம்ʼ மூலமுத்லத்தௌ நிவ்ருʼத்தௌ மார்க³ ஏவ ச || 25 ||
।ஶுத்³த⁴ஸத்த்வஸமாதா⁴நம்ʼ ஸத்யா பு³த்³தி⁴ஶ்ச நைஷ்டி²கீ| ॥ २६ ॥விசயே லுருஷஸ்யோக்தா நிஷ்டா² ச லரமர்ஷிணா|| 26 ||
॥॥இத்யக்³நிவேஶக்ருʼதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸம்ʼஸ்க்ருʼதே ஶாரீரஸ்தா²நே புருஷவிசயஶாரீரம்ʼ நாம பஞ்சமோ(அ)த்⁴யாய꞉||5||