॥ १ ॥அதா²தோ யஜ்ஜ꞉புருஷீயமத்⁴யாயம்ʼ வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉ || 1 ||
அத்தியாயம் 25
यज्जःपुरुषीयोऽध्यायः
இந்த நூலின் தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு தயாராகிக்கொண்டிருக்கிறது. இப்போதைக்கு மூலமும் அதன் தமிழ் எழுத்துப்பெயர்ப்பும் காட்டப்படுகின்றன. இந்தி மொழிபெயர்ப்புடன் படியுங்கள்
இந்த அத்தியாயத்தில் (அத்தியாயத்தின் சொந்தச் சுருக்கம், ஸ்லோகம் 51)
तत्र श्लोकःशरीररोगप्रकृतौ मतानि तत्त्वेन चाहारविनिश्चयं च ।उवाच यज्जःपुरुषादिकेऽस्मिन् मुनिस्तथाऽग्र्याणि वरासवांश्च ॥
ஸ்லோகம் 51 →மூலத்தின் எந்தச் சொல்லையும் தொடுங்கள் - அதன் பொருள் தோன்றும்.
॥ २ ॥இதி ஹ ஸ்மாஹ ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉ || 2 ||
।புரா ப்ரத்யக்ஷத⁴ர்மாணாம்ʼ ப⁴க³வந்தம்ʼ புநரவஸும் | ॥ ३ ॥ஸமேதாநாம்ʼ மஹர்ஷீணாம்ʼ ப்ராது³ராஸீதி³யம்ʼ கதா² || 3 ||
।ஆத்மேந்த்³ரியமநோர்தா²நாம்ʼ யோ(அ)யம்ʼ புருஷஸம்ʼஜ்ஞக꞉ | ॥ ४ ॥ராஶிரஸ்யாமயாநாம்ʼ ச ப்ராகு³த்பத்திவிந்ஶ்சயே || 4 ||
।தத³ந்தரம்ʼ காஶிபதிர்வாமகோ வாக்யமர்த²வித் | ॥ ५ ॥வ்யாஜஹாரர்ஷிஸமிதிமுபஸ்ருʼத்யாபி⁴வாத்³ய ச || 5 ||
।கிந்நு போ⁴꞉ புருஷோ யஜ்ஜஸ்தஜ்ஜாஸ்தஸ்யாமயா꞉ ஸ்ம்ருʼதா꞉ | ॥ ६ ॥ந வேத்யுக்தே நரேந்த்³ரேண ப்ரோவாசர்ஷீந் புநர்வஸு꞉ || 6 ||
।ஸர்வ ஏவாமிதஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநச்சி²ந்நஸம்ʼஶயா꞉ | ॥ ७ ॥ப⁴வந்தச்சே²த்துமர்ஹந்தி காஶிராஜஸ்ய ஸம்ʼஶயம் || 7 ||
।பாரீக்ஷிஸ்தத்பரீக்ஷ்யாக்³ரே மௌத்³க³ல்யோ வாக்யமப்³ரவீத் | ॥ ८ ॥ஆத்மஜ꞉ புருஷோ ரோகா³ஶ்சாத்மஜா꞉ காரணம்ʼ ஹி ஸ꞉ || 8 ||
।ஸ சிநோத்யுபபு⁴ங்க்தே ச கர்ம கர்மப²லாநி ச | ॥ ९ ॥நஹ்ய்ருʼதே சேதநாதா⁴தோ꞉ ப்ரவ்ருʼத்தி꞉ ஸுக²து³꞉க²யோ꞉ || 9 ||
।ஶரலோமா து நேத்யாஹ ந ஹ்யாத்மா(அ)(அ)த்மாநமாத்மநா | ॥ १० ॥யோஜயேத்³வ்யாதி⁴பி⁴ர்து³꞉கை²ர்து³꞉க²த்³வேஷீ கதா³சந || 10 ||
।ரஜஸ்தமோப்⁴யாம்ʼ து மந꞉ பரீதம்ʼ ஸத்த்வஸம்ʼஜ்ஞகம் | ॥ ११ ॥ஶரீரஸ்ய ஸமுத்பத்தௌ விகாராணாம்ʼ ச காரணம் || 11 ||
।வார்யோவித³ஸ்து நேத்யாஹ ந ஹ்யேகம்ʼ காரணம்ʼ மந꞉ | ॥ १२ ॥நர்தே ஶரீராச்சா²ரீரரோகா³ ந மநஸ꞉ ஸ்தி²தி꞉ || 12 ||
।ரஸஜாநி து பூ⁴தாநி வ்யாத⁴யஶ்ச ப்ருʼத²க்³விதா⁴꞉ | ॥ १३ ॥ஆபோ ஹி ரஸவத்யஸ்தா꞉ ஸ்ம்ருʼதா நிர்வித்திஹேதவ꞉ || 13 ||
।ஹிரண்யாக்ஷஸ்து நேத்யாஹ ந ஹ்யாத்மா ரஸஜ꞉ ஸ்ம்ருʼத꞉ | ॥ १४ ॥நாதீந்த்³ரியம்ʼ மந꞉ ஸந்தி ரோகா³꞉ ஶப்³தா³தி³ஜாஸ்ததா² || 14 ||
।ஷட்தா⁴துஜஸ்து புருஷோ ரோகா³꞉ ஷட்தா⁴துஜாஸ்ததா² | ॥ १५ ॥ராஶி꞉ ஷட்³தா⁴துஜோ ஹ்யேஷ ஸாம்ʼக்²யைராத்³யை꞉ ப்ரகீர்தித꞉ || 15 ||
।ததா² ப்³ருவாணம்ʼ குஶிகமாஹ தந்நேதி கௌஷிக꞉ | ॥ १६ ॥கஸமாந்மாதாபித்ருʼப்⁴யாம்ʼ ஹி விநா ஷட்³தா⁴துஜோ ப⁴வேத் || 16 ||
।புருஷ꞉ புருஷாத்³கௌ³ர்கோ³ரஶ்வாத³ஶ்வ꞉ ப்ரஜாயதே | ॥ १७ ॥பித்ர்யா மேஹாத³யஶ்சோக்தா ரோகா³ஸ்தாவத்ர காரணம் || 17 ||
।ப⁴த்³ரகாப்யஸ்து நேத்யாஹ நஹ்யந்தோ⁴(அ)ந்தா⁴த் ப்ரஜாயதே | ।மாதாபித்ரோரபி ச தே ப்ராகு³த்பத்திர்ந யுஜ்யதே |
।கர்மஜஸ்து மதோ ஜந்து꞉ கர்மஜாஸ்தஸ்ய சாமயா꞉ | ॥ १९ ॥நஹ்ருʼதே கர்மணோ ஜந்ம ரோகா³ணாம்ʼ புருஷஸ்ய வா || 19 ||
।ப⁴ரத்³வாஜஸ்து நேத்யாஹ கர்தா பூர்வம்ʼ ஹி கர்மண꞉ | ॥ २० ॥த்³ருʼஷ்தம்ʼ ந சாக்ருʼதம்ʼ கர்ம யஸ்ய ஸ்யாத் புருஷ꞉ ப²லம் || 20 ||
।பா⁴வஹேது꞉ ஸ்வபா⁴வஸ்து வ்யாதீ⁴நாம்ʼ புருஷஸ்ய ச | ॥ २१ ॥க²ரத்³ரவசலோஷ்ணத்வம்ʼ தேஜோந்தாநாம் யதை²வ ஹி || 21 ||
।காங்காயநஸ்து நேத்யாஹ ந ஹ்யாரம்ப⁴ப²லம்ʼ ப⁴வேத் | ॥ २२ ॥ப⁴வேத் ஸ்வபா⁴வாத்³பா⁴வாநாமஸித்³தி⁴꞉ ஸித்³தி⁴ரேவ சா || 22 ||
।ஸ்ரஷ்டா த்வமிதஸங்கல்போ ப்³ரஹ்மாபத்யம்ʼ ப்ரஜாபதி꞉ | ॥ २३ ॥சேதநாசேதநஸ்யாஸ்ய ஜக³த꞉ ஸுக²து³꞉க²யோ꞉ || 23 ||
।தந்நேதி பி⁴க்ஷுராத்ரேயோ ந ஹ்யபத்யம்ʼ ப்ரஜாபதி꞉ | ॥ २४ ॥ப்ரஜாஹிதைஷீ ஸததம்ʼ து³꞉கை²ர்யுங்ஜ்யாத³ஸாது⁴வத் || 24 ||
।காலஜஸ்த்வேவ புருஷ꞉ காலஜாஸ்தஸ்ய சாமயா꞉ | ॥ २५ ॥ஜக³த் காலவஶம்ʼ ஸர்வம்ʼ கால꞉ ஸர்வத்ர காரணம் || 25 ||
।தத²ர்ஸீணாம்ʼ விவத³தாமுவாசேத³ம்ʼ புநர்வஸு꞉ | ॥ २६ ॥மைவம்ʼ வோசத தத்த்வம்ʼ ஹி து³ஷ்ப்ராபம்ʼ பக்ஷஸம்ʼஶ்ரயாத் || 26 ||
।வாதா³ந் ஸப்ரதிவாதா³ந் ஹி வத³ந்தோ நிஶ்சிதாநிவ | ॥ २७ ॥பக்ஷாந்தம்ʼ நைவ க³ச்ச²ந்தி திலபீட³கவத்³க³தௌ || 27 ||
।முக்த்வைவம்ʼ வாத³ஸங்க⁴ட்டமத்⁴யாத்மமநுசிந்த்யதாம் | ॥ २८ ॥நாவிதூ⁴தே தம꞉ஸ்கந்தே⁴ ஜ்ஞேயே ஜ்ஞாநம்ʼ ப்ரவர்ததே || 28 ||
।யேஷாமேவ ஹி பா⁴வாநாம்ʼ ஸம்ʼபத் ஸம்ʼஜநயேந்நரம் | ॥ २९ ॥தேஷாமேவ விபத்³வ்யாதீ⁴ந்விவிதா⁴ந்ஸமுதீ³ரயேத் || 29 ||
॥ ३० ॥அதா²த்ரேயஸ்ய ப⁴வக³தோ வசநமநுநிஶம்ய புநரேவ வாமக꞉ காஶிபதிருவாச ப⁴க³வந்தமாத்ரேயம்ʼ ப⁴க³வந் ஸம்ʼபந்நிமித்தஜஸ்ய புருஷஸ்ய விபந்நிமித்தஜாநாம்ʼ ச ரோகா³ணம்ʼ கிமபி⁴வ்ருʼத்³தி⁴காரணமிதி || 30 ||
॥ ३१ ॥தமுவாச ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉ ஹிதாஹாரோபயோக³ ஏக ஏவ புருஷவ்ருʼத்³தி⁴கரோ ப⁴வதி அஹிதாஹாரோபயோக³꞉ புநர்வ்யாதி⁴நிமித்தமிதி || 31 ||
॥ ३२ ॥ஏவம்ʼவாதி³நம்ʼ ப⁴க³வந்தமாத்ரேயமக்³நிவேஶ உவாச கத²மிஹ ப⁴க³வந் ஹிதாஹாநாமாஹாரஜாதாநாம்ʼ லக்ஷணமநபவாத³மபி⁴ஜாநீமஹே ஹிதஸமாக்²யாதாநாமாஹாரஜாதாநாமஹிதஸமாக்²யாதாநாம்ʼ ச மாத்ராகாலக்ரியாபூ⁴மிதே³ஹதோ³ஷபுருஷாவஸ்தா²ந்தரேஷு விபரீதகாரித்வமுபலபா⁴மஹ இதி || 32 ||
॥ ३३ ॥தமுவாச ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉ யதா³ஹாரஜாதமக்³நிவேஶ ஸமாம்ʼஶ்சைவ ஶரீரதா⁴தூந் ப்ரக்ருʼதௌ ஸ்தா²பயதி விஷமாம்ʼஶ்ச ஸமீகரோதீத்யேதத்³தி⁴தம்ʼ வித்³தி⁴ விபரீதம்ʼ த்வஹிதமிதி இத்யேதத்³தி⁴தாஹிதலக்ஷணமநபவாத³ம்ʼ ப⁴வதி || 33 ||
॥ ३४ ॥ஏவம்ʼவாதி³நம்ʼ ச ப⁴க³வந்தமாத்ரேயமக்³நிவேஶ உவாச ப⁴க³வ ந த்வேததே³வமுபதி³ஷ்டம்ʼ பூ⁴யிஷ்ட²கல்பா꞉ ஸர்வபி⁴ஷஜோ விஜ்ஞாஸ்யந்தி || 34 ||
।தமுவாச ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉ யேஷாம்ʼ ஹி விதி³தமாஹாரதத்த்வமக்³நிவேஶ கு³ணதோ த்³ரவ்யத꞉ கர்ம்த꞉ ஸர்வாவயவஶஶ்ச மாத்ராத³யோ பா⁴வா꞉ த ஏததே³வமுபதி³ஷ்டம்ʼ விஜ்ஞாதுமுத்ஸஹந்தே | ।யதா² து க²ல்வேதது³பதி³ஷ்டம்ʼ பூ⁴யிஷ்ட²கல்பா꞉ ஸர்வபி⁴ஷஜோ விஜ்ஞாஸ்யந்தி ததை²தது³பதே³க்ஷ்யாமோ மாத்ராதீ³ந் பா⁴வாநநுதா³ஹரந்த꞉ தேஷாம்ʼ ஹி ப³ஹுவித⁴விகல்பா ப⁴வந்தி | ॥ ३५ ॥ஆஹாரவிதி⁴விஶேஷாம்ʼஸ்து க²லு லக்ஷணதஶ்சாவயவதஶ்சாநுவ்யாக்²யாஸ்யாம꞉ || 35 ||
॥ ३६ ॥தத்³யதா² ஆஹாரத்வமாஹாரஸ்யைகவித⁴மர்தா²பே⁴தா³த் ஸ புநர்த்³வியோநி꞉ ஸ்தா²வரஜங்க³மாத்மகத்வாத் த்³விவித⁴ப்ரபா⁴வ꞉ ஹிதாஹிதோத³ர்கவிஶேஷாத் சதுர்விதோ⁴பயோக³꞉ பாநாஶநப⁴க்ஷ்யலேஹ்யோபயோகா³த் ஷடா³ஸ்வாத³꞉ ரஸபே⁴த³த꞉ ஷட்³வித⁴த்வாத் விம்ʼஶதிகு³ண꞉ கு³ருலகு⁴ஷீதோஷ்ணஸ்நிக்³த⁴ரூக்ஷமந்த³தீக்ஷ்ணஸ்தி²ரஸரம்ருʼது³கடி²நவிஶத³பிச்சி²லஶ்லக்ஷ்ணக²ரஸூக்ஷ்மஸ்தூ²லஸாந்த்³ரத்³ரவாநுக³மாத் அபரிஸம்ʼக்²யேயவிகல்ப꞉ த்³ரவ்யஸம்ʼயோக³கரணபா³ஹுல்யாத் || 36 ||
॥ ३७ ॥தஸ்ய க²லு யே யே விகாராவயவா பூ⁴யிஷ்ட²முபயுஜ்யந்தே பூ⁴யிஷ்ட²கல்பாநாம்ʼ ச மநுஷ்யாணாம்ʼ ப்ரக்ருʼத்யைவ ஹிததமாஶ்சாஹிததமாஶ்ச தாம்ʼஸ்தாந் யதா²வது³பதே³க்ஷ்யாம꞉ || 37 ||
, ॥ ३८ ॥தத்³யதா² லோஹிதஶாலய꞉ ஶூகதா⁴ந்யாநாம்ʼ பத்²யதமத்வே ஶ்ரேஷ்ட²தமா ப⁴வந்தி முத்³கா³꞉ ஶமீதா⁴ந்யாநாம் ஆந்தரிக்ஷமுத³காநாம்ʼ ஸைந்த⁴வம்ʼ லவணாநாம்ʼ ஜீவந்தீஶாகம்ʼ ஶாகாநாம் ஐணேயம்ʼ ம்ருʼக³மாம்ʼஸாநாம்ʼ லாவ꞉ பக்ஷிணாம்ʼ கோ³தா⁴ பி³லேஶயாநாம்ʼ ரோஹிதோ மத்ஸ்யாநாம்ʼ க³வ்யம்ʼ ஸர்பி꞉ அர்பிஷாம்ʼ கோ³க்ஷீரம்ʼ க்ஷீராணாம்ʼ திலதைலம்ʼ ஸ்தா²வரஜாதாநாம்ʼ ஸ்நேஹாநாம்ʼ வராஹவஸா ஆநூபம்ருʼக³வஸாநாம்ʼ சுலுகீவஸா மத்ஸ்யவஸாநாம்ʼ பாகஹம்ʼஸவஸா ஜலசரவிஹங்க³வஸாநாம்ʼ குக்குடவஸா விஷ்கிரஶகுநிவஸாநாம்ʼ அஜமேத³꞉ ஶாகா²த³மேத³ஸாம்ʼ ஶ்ருʼங்க³வேரம்ʼ கந்தா³நாம்ʼ ம்ருʼத்³வீகா ப²லாநாம்ʼ ஶர்கரேக்ஷுவிகாராணாம், இதி ப்ரக்ருʼத்யைவ ஹிததமாநாமாஹாரவிகாராம்ʼ ப்ராதா⁴ந்யதோ த்³ரவ்யாணி வ்யாக்²யாதாநி ப⁴வந்தி || 38 ||
; () ॥ ३९ ॥அஹிததமாநப்யுபதே³க்ஷ்யாம꞉ யவகா꞉ ஶூகதா⁴ந்யாநாமபத்²யதமத்வேந ப்ரக்ருʼஷ்டதமா ப⁴வந்தி மாஷா꞉ ஶமீதா⁴ந்யாநாம்ʼ வர்ஷாநாதே³யமுத³காநாம் ஊஷரம்ʼ லவணாநாம்ʼ ஸர்ஷபஶாகம்ʼ ஶாகாநாம்ʼ கோ³மாம்ʼஸம்ʼ ம்ருʼக³மாம்ʼஸாநாம்ʼ காணகபோத꞉ பக்ஷிணாம்ʼ பே⁴கோ பி³லேஶயாநாம்ʼ சிலிசிமோ மத்ஸ்யாநாம் அவிகம்ʼ ஸர்பி꞉ ஸர்பிஷாம் அவிக்ஷீரம்ʼ க்ஷீராணாம்ʼ குஸ்கும்ப⁴ஸ்நேஹ꞉ ஸ்தா²வரஸ்நேஹாநாம்ʼ மஹிஷவஸா ஆநூபம்ருʼக³வஸாநாம்ʼ கும்பீ⁴ரவஸா மத்ஸ்யவஸாநாம்ʼ காகமத்³கு³வஸா ஜலசரவிஹங்க³வஸாநாம்ʼ சடகவஸா விஷ்கிரஶகுநிவஸாநாம்ʼ ஹஸ்திமேத³꞉ ஶாகா²த³மேத³ஸாம்ʼ நிகுசம்ʼ ப²லாநாம் ஆலுகம்ʼ கந்தா³நாம்ʼ பா²ணிதமிக்ஷுவிகாராணாம் இதி ப்ரக்ருʼதயிவாஹிததமாநாமாஹாரவிகாராணாம்ʼ ப்ரக்ருʼஷ்டதமாநி த்³ரவ்யாணி வ்யாக்²யாதாநி ப⁴வந்தி; (இதி) ஹிதாஹிதாவயவோ வ்யாக்²யாத ஆஹாரவிகாராணாம் || 39 ||
।அதோ பூ⁴ய꞉ கர்மௌஷதா⁴நாம்ʼ ச ப்ராதா⁴ந்யத꞉ ஸாநுப³ந்தா⁴நி த்³ரவ்யாண்யநுவ்யாக்²யாஸ்யாம꞉ | ( ) () , , , , , , , , , ॥ ४० ॥தத்³யதா² அந்நம்ʼ வ்ருʼத்திகராணாம்ʼ ஶ்ரேஷ்ட²ம் உத³கமாஶ்வாஸகராணாம்ʼ (ஸுரா ஶ்ரமஹராணாம்ʼ) க்ஷீரம்ʼ ஜீவநீயாநாம்ʼ மாம்ʼஸம்ʼ ப்³ருʼம்ʼஹணீயாநாம்ʼ ரஸஸ்தர்பணீயாநாம்ʼ லவணமந்நத்³ரவ்யரூசிகராணாம் அம்லம்ʼ ஹ்ருʼத்³யாநாம்ʼ குக்குடோ ப³ல்யாநாம்ʼ நக்ரரேதோ வ்ருʼஷ்யாணாம்ʼ மது⁴ ஶ்லேஷ்மபித்தப்ரஶமநாநாம்ʼ ஸர்பிர்வாதபித்தப்ரஶமநாநாம்ʼ தைலம்ʼ வாதஶ்லேஷ்மப்ரஶமநாநாம்ʼ வமநம்ʼ ஶ்லேஷ்மஹராணாம்ʼ விரேசநம்ʼ பித்தஹராணாம்ʼ ப³ஸ்திர்வாதஹராணாம்ʼ ஸ்வேதோ³ மார்த³வகராணாம்ʼ வ்யாயாம꞉ ஸ்தை²ர்யகராணாம்ʼ க்ஷார꞉ பும்ʼஸ்த்வோபகா⁴திநாம்ʼ (திந்து³கமநந்நத்³ரவ்யருசிகராணாம்) ஆமம்ʼ கபித்த²முகண்ட்²யாநாம், ஆவிகம்ʼ ஸர்பிரஹ்ருʼத்³யாநாம் அஜாக்ஷீரம்ʼ ஶோஷக்⁴நஸ்தந்யஸாத்ம்யரக்தஸாம்ʼக்³ராஹிகரக்தபித்தப்ரப்ரஶமநாநாம் அவிக்ஷீரம்ʼ ஶ்லேஷ்மபித்தஜநநாநாம்ʼ மஹிஷீக்ஷீரம்ʼ ஸ்வப்நஜநநாநாம்ʼ மந்த³கம்ʼ த³த்⁴யபி⁴ஷ்யந்த³கராணாம்ʼ க³வேது⁴காந்நம்ʼ கர்ஶநீயாநாம் உத்³தா³லகாந்நம்ʼ விரூக்ஷணீயாநாம் இக்ஷுர்மூத்ரஜநநாநாம்ʼ யவா꞉ புரூஷஜநநாநாம்ʼ ஜாம்ப³வம்ʼ வாதஜநநாநாம்ʼ ஶஷ்குல்ய꞉ ஶ்லேஷ்மபித்தஜநநாநாம்ʼ குலத்தா² அம்லபித்தஜநநாநாம்ʼ மாஷா꞉ ஶ்லேஷ்மபித்தஜநநாநாம்ʼ மத³நப²லம்ʼ வமநாஸ்தா²பநாநுவாஸநோபயோகி³நாம்ʼ த்ரிவ்ருʼத் ஸுக்²விரேசநாநாம்ʼ சதுரங்கு³லோ ம்ருʼது³விரேசநாநாம்ʼ ஸ்நுக்பயஸ்தீக்ஷ்ணாவிரேசநநாம்ʼ, ப்ரத்யக்புஷ்பா ஶிரோவிரேசநாநாம்ʼ விட³ங்க³ம்ʼ க்ரிமிக்⁴நாநாம்ʼ ஶ்ருʼஷோ விஷக்⁴நாநாம்ʼ க²தி³ர꞉ குஷ்ட²க்⁴நாநாம்ʼ ராஸ்நா வாதஹராணாம் ஆமலகம்ʼ வய꞉ஸ்தா²பநாநாம்ʼ ஹரீதகீ பத்²யாநாம் ஏரண்ட³மூலம்ʼ வ்ருʼஷ்யவாதஹராணாம்ʼ பிப்பலீமூலம்ʼ தீ³பநீயபாசநீயகு³த³ஶோதா²ர்ஶ꞉ஶூலஹராணாம்ʼ புஷ்கரமூலம்ʼ ஹிக்காஶ்வாஸகாஸபார்ஶ்வஶூலஹராணாம்ʼ முஸ்தம்ʼ ஸாம்ʼக்³ராஹிகதீ³பநீயபாசநீயாநாம் உதீ³ச்யம்ʼ நிர்வபணதீ³பநீயபாசநீயச்ச²ர்த்³யதீஸாரஹராணாம்ʼ கட்வங்க³ம்ʼ ஸாம்ʼக்³ராஹிகரக்தபித்தப்ரஶமநாநாம் அம்ருʼதா ஸாம்ʼக்³ராஹிகவாதஹரதீ³பநீயஶ்லேஷம்ஶோணிதவிப³ந்த⁴ப்ரஶமநாநாம்ʼ, அதிவிஷா தீ³பநீயபாசநீயஸாம்ʼக்³ராஹிகஸர்வதோ³ஷஹராணாம் உத்பலகுமுத³பத்³மகிஞ்ஜல்க꞉ ஸாம்ʼக்³ராஹிகரக்தபித்தப்ரஶமநாநாம்ʼ து³ராலபா⁴ பித்தஶ்லேஷ்மப்ரஶமநாநாம்ʼ க³ந்த⁴ப்ரியங்கு³꞉ ஶோணிதபித்தாதியோக³ப்ரஶமநாநாம்ʼ குடஜத்வக் ஶ்லேஷ்மபித்தரக்தஸாம்ʼக்³ராஹிகோபஶோஷணாநாம்ʼ காஶ்மர்யப²லம்ʼ ரக்தஸாம்ʼக்³ராஹிகரக்தபித்தப்ரஶமநாநாம்ʼ ப்ருʼஶ்நிபர்ணீ ஸாம்ʼக்³ராஹிகவாதஹரதீ³பநீயவ்ருʼஷ்யாணாம்ʼ விதா³ரிக³ந்தா⁴ வ்ருʼஸ்யஸர்வதோ³ஷஹராணாம்ʼ ப³லா ஸாம்ʼக்³ராஹிகப³ல்யவாதஹராணாம்ʼ கோ³க்ஷுரகோ மூத்ரக்ருʼச்ச்²ராநிலஹராணாம்ʼ ஹிங்கு³நிர்யாஸஶ்சே²த³நீயதீ³பநீயாநுலோமிகவாதகப²ப்ரஶமநாநாம், அம்லவேதஸோ பே⁴த³நீயதீ³பநீயாநுலோமிகவாதஶ்லேஷ்மஹராணாம்ʼ யாவஶூக꞉ ஸ்ரம்ʼஸநீயபாசநீயார்ஶோக்⁴நாநாம்ʼ தக்ராப்⁴யாஸோ க்³ரஹணீதோ³ஷஶோபா²ர்ஶோக்⁴ருʼதவ்யாபத்ப்ரஶமநாநாம்ʼ க்ரவ்யாந்மாம்ʼஸரஸாப்⁴யாஸோ க்³ரஹணீதோ³ஷஶோஷார்ஶோக்⁴நாநாம்ʼ க்ஷீரக்⁴ருʼதாப்⁴யாஸோ ரஸாயநாநாம்ʼ ஸமக்⁴ருʼதஸக்துப்ராஶாப்⁴யாஸோ வ்ருʼஸ்யோதா³வர்தஹராநாம்ʼ தைலக³ண்டூ³ஷாப்⁴யாஸோ த³ந்தப³லருசிகராணாம்ʼ சந்த³நம்ʼ து³ர்க³ந்த⁴ஹரதா³ஹநிர்வாபணலேபநாநாம்ʼ ராஸ்நாகு³ருணீ ஶீதாபநயநப்ரலேபநாநாம்ʼ லாமஜ்ஜகோஶீரம்ʼ தா³ஹத்வக்³தோ³ஷஸ்வேதா³பநயநப்ரலேபநாநாம்ʼ குஷ்ட²ம்ʼ வாதஹராப்⁴யங்கோ³பநாஹோபயோகி³நாம்ʼ, மது⁴கம்ʼ சக்ஷுஷ்யவ்ருʼஸ்யகேஶ்யகண்ட்²யவர்ண்யவிரஜநீயரோபணீயாநாம்ʼ வாயு꞉ ப்ராணஸம்ʼஜ்ஞாப்ரதா³நஹேதூநாம் அக்³நிராமஸ்தம்ப⁴ஶீதஶோத்³வேபநப்ரஶமநாநாம்ʼ ஜலம்ʼ ஸ்தம்ப⁴நீயாநாம்ʼ ம்ருʼத்³ப்⁴ருʼஷ்டலோஷ்ட்ரிநிர்வாபிதமுத³கம்ʼ த்ருʼஷ்ணாச்ச²ர்த்³யதியோக³ப்ரஶமநாநாம் அதிமாத்ராஶநமாமப்ரதோ³ஷஹேதூநாம்ʼ யதா²க்³ந்யப்⁴யவஹாரோ(அ)க்³நிஸந்து⁴க்ஷணாநாம்ʼ யதா²ஸாத்ம்யம்ʼ சேஷ்டாப்⁴யவஹாரௌ ஸேவ்யாநாம்ʼ காலபோ⁴ஜநமாரோக்³யகராணாம்ʼ த்ருʼப்திராஹாரகு³ணாநாம்ʼ வேக³ஸந்தா⁴ரணமநாரோக்³யகராணாம்ʼ மத்³யம்ʼ ஸௌமநஸ்யஜநநாநாம் மத்³யாக்ஷேபோ தீ⁴க்⁴ருʼதிஸ்ம்ருʼதிஹராணாம்ʼ கு³ருபோ⁴ஜநம்ʼ து³ர்விபாககராணாம், ஏகாஶநபோ⁴ஜநம்ʼ ஸுக²பரிணாமகராணாம்ʼ ஸ்த்ரீஷ்வதிப்ரஸங்க³꞉ ஶோஷகராணாம்ʼ ஶுக்ரவேக³நிக்³ரஹ꞉ ஷாண்ட்³யகராணாம்ʼ பராகா⁴தநமந்நாஶ்ரத்³தா⁴ஜநநாநாம் அநஶநமாயுஷோ ஹ்ராஸகராணாம்ʼ ப்ரமிதாஶநம்ʼ கர்ஶநீயாநாம் அஜீர்ணாத்⁴யஶநம்ʼ க்³ரஹணீதூ³ஷணாநாம்ʼ விஷமாஶநமக்³நிவைஷம்யகராணாம்ʼ விருத்³த⁴வீர்யாஶநம்ʼ நிந்தி³தவ்யாதி⁴கராணாம்ʼ ப்ரஶம꞉ ப்ரத்²யாநாம்ʼ ஆயாஸ꞉ ஸர்வாபத்²யாநாம்ʼ மித்²யாயோகோ³ வ்யாதி⁴கராணாம்ʼ ரஜஸ்வலாபி⁴க³மநமலக்ஷ்மீமுகா²நாம்ʼ ப்³ரஹ்மசர்யமாயுஷ்யாணாம்ʼ பரதா³ராபி⁴க³மநமநாயுஷ்யாணாம்ʼ ஸங்கல்போ வ்ருʼஷ்யாணாம்ʼ தௌ³மநஸ்யமவ்ர்ஷ்யாணாம் அயதா²ப³லமாரம்ப⁴꞉ ப்ராணோபரோதி⁴நாம்ʼ, விஷாதோ³ ரோக³வர்த⁴நாநாம்ʼ ஸ்நாநம்ʼ ஶ்ரமஹராணாம்ʼ ஹர்ஷ꞉ ப்ரீணநாநாம்ʼ ஶோக꞉ ஶோஷணாநாம்ʼ நிவ்ருʼத்தி꞉ புஷ்டிகராணாம்ʼ புஷ்டி꞉ ஸ்வப்நகராணாம் அதிஸ்வப்நஸ்தந்த்³ராகராணாம்ʼ ஸர்வரஸாப்⁴யாஸோ ப³லகராணாம் ஏகரஸாப்⁴யாஸோ தௌ³ர்ப³ல்யகராணாம்ʼ க³ர்ப⁴ஶல்யமாஹார்யாணாம் அஜீர்ணமுத்³தா⁴ர்யாணாம்ʼ பா³லோ ம்ருʼது³பே⁴ஷஜீயாநாம்ʼ வ்ருʼத்³தோ⁴ யாப்யாநாம்ʼ க³ர்பி⁴நீ தீக்ஷ்ணௌஷத⁴வ்யவாயவ்யாயாமவர்ஜநீயாநாம்ʼ ஸௌமநஸ்யம்ʼ க³ர்ப⁴தா⁴ரணாநாம்ʼ ஸந்நிபாதோ து³ஶ்சிகித்ஸ்யாநாம் ஆமோ விஷமசிகித்ஸ்யாநாம்ʼ ஜ்வரோ ரோகா³ணாம்ʼ குஷ்ட²ம்ʼ தீ³ர்க⁴ரோகா³ணாம்ʼ ராஜயக்ஷ்மா ரோக³ஸமூஹாநாம்ʼ ப்ரமேஹோ(அ)நுஷங்கி³ணாம்ʼ ஜலௌகஸோ(அ)நுஶஸ்த்ராணாம்ʼ ப³ஸ்திஸ்தந்த்ராணாம்ʼ, ஹிமவாநௌஷதி⁴பூ⁴மீநாம்ʼ ஸோம ஓஷதீ⁴நாம்ʼ மருபூ⁴மிராரோக்³யதே³ஶாநாம் அநூபோ(அ)ஹிததே³ஶாநாம் நிர்தே³ஶகாரித்வமாதுரகு³ணாநாம்ʼ பி⁴ஷக் சிகித்ஸாங்கா³நாம்ʼ நாஸ்திகோ வர்ஜ்யாநாம்ʼ லௌல்யம்ʼ க்லேஶகராணாம் அநிர்தே³ஶகாரித்வமரிஷ்டாநாம்ʼ அநிர்வேதோ³ வார்தலக்ஷணாநாம்ʼ வைத்³யஸமூஹோ நி꞉ஶம்ʼஶயகராணாம்ʼ யோகோ³ வைத்³யகு³ணாநாம்ʼ வைத்³யஸமூஹோ விஜ்ஞாநமௌஷதீ⁴நாம்ʼ ஶாஸ்த்ரஸஹிதஸ்தர்க꞉ ஸாத⁴நாநாம்ʼ ஸம்ʼப்ரதிபத்தி꞉ காலஜ்ஞாநப்ரயோஜநாநாம் அவ்யவஸாய꞉ காலாதிபத்திஹேதூநாம்ʼ த்³ருʼஷ்டகர்மதா நி꞉ஸம்ʼஶயகராணாம் அஸமர்த²தா ப⁴யகராணாம்ʼ தத்³வித்³யஸம்ʼபா⁴ஷா பு³த்³தி⁴வர்த⁴நாநாம், ஆசார்ய꞉ ஶாஸ்த்ராதி⁴க³மஹேதூநாம் ஆயுர்வேதோ³(அ)ம்ருʼதாநாம்ʼ ஸத்³வசநமநுஷ்டே²யாநாம் அஸத்³க்³ரஹணம்ʼ ஸர்வாஹிதாநாம்ʼ ஸர்வஸந்ந்யாஸ꞉ ஸுகா²நாமிதி || 40 ||
ப⁴வந்தி சாத்ர ।அக்³ர்யாணாம்ʼ ஶதமுத்³தி³ஷ்டம்ʼ யத்³த்³விபஞ்சாஶது³த்தரம் | ॥ ४१ ॥அலமேதத்³விகாராணாம்ʼ விகா⁴தாயோபதி³ஶ்யதே || 41 ||
।ஸமாநகாரிணோ யே(அ)ர்தா²ஸ்தேஷாம்ʼ ஶ்ரேஷ்ட²ஸ்ய லக்ஷணம் | ॥ ४२ ॥ஜ்யாயஸ்த்வம்ʼ கார்யகர்த்ருʼத்வே வரத்வம்ʼ சாப்யுதா³ஹ்ருʼதம் || 42 ||
।வாதபித்தகபா²நாம்ʼ ச யத்³யத் ப்ரஶமநே ஹிதம் | ॥ ४३ ॥ப்ராதா⁴ந்யதஶ்ச நிர்தி³ஷ்டம்ʼ யத்³வ்யாதி⁴ஹரமுத்தமம் || 43 ||
।ஏதந்நிஶம்ய நிபுணம்ʼ சிகித்ஸாம்ʼ ஸம்ʼப்ரயோஜயேத் | ॥ ४४ ॥ஏவம்ʼ குர்வந் ஸதா³ வைத்³யோ த⁴ர்மகாமௌ ஸமஶ்நுதே || 44 ||
।பத்²யம்ʼ பதோ²(அ)நபேதம்ʼ யத்³யச்சோக்தம்ʼ மநஸ꞉ ப்ரியம் | ॥ ४५ ॥யச்சாப்ரியமபத்²யம்ʼ ச நியதம்ʼ தந்ந லக்ஷயேத் || 45 ||
।மாத்ராகாலக்ரியாபூ⁴மிதே³ஹதோ³ஷகு³ணாந்தரம் | ॥ ४६ ॥ப்ராப்ய தத்தத்³தி⁴ த்³ருʼஶ்யந்தே தே தே பா⁴வாஸ்ததா² ததா² || 46 ||
।தஸ்மாத் ஸ்வபா⁴வோ நிர்தி³ஷ்டஸ்ததா² மாத்ராதி³ராஶ்ரய꞉ | ॥ ४७ ॥தத³பேக்ஷ்யோப⁴யம்ʼ கர்ம ப்ரயோஜ்யம்ʼ ஸித்³தி⁴மிச்ச²தா || 47 ||
।ததா³த்ரேயஸ்ய ப⁴க³வதோ வசநமநுநிஶம்ய புநரபி ப⁴க³வந்தமாத்ரேயமக்³நிவேஶ உவாச யதோ²த்³தே³ஶமபி⁴நிர்தி³ஷ்ட꞉ கேவலோ(அ)யமர்தோ² ப⁴க³வதா ஶுர்தஶ்சாஸ்மாபி⁴꞉ | ॥ ४८ ॥ஆஸவத்³ரவ்யாணாமிதா³நீமநபவாத³ம்ʼ லக்ஷணமநதிஸம்ʼக்ஷேபேணோபதி³ஶ்யமாநம்ʼ ஶுஶ்ரூஷாமஹ இதி || 48 ||
।தமுவாச ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉ தா⁴ந்யப²லமூலஸாரபுஷ்பகாண்தா³பத்ரத்வசோ ப⁴வந்த்யாஸவயோநயோ(அ)க்³நிவேஶ ஸம்ʼக்³ரஹேணாஷ்டௌ ஶர்கராநவமீகா꞉ | ।தாஸ்வேவ த்³ரவ்யஸம்ʼயோக³கரணதோ(அ)பரிஸம்ʼக்²யேயாஸு யதா²பத்²யதமாநாமாஸவநாம்ʼ சதுரஶீர்திம்ʼ நிபோ³த⁴ | , , , , , , , , ।தத்³யதா² ஸுராஸௌவீரதுஷோத³கமைரேயமேத³கதா⁴ந்யாம்லா꞉ ஷட்³ தா⁴ந்யாஸவா ப⁴வந்தி, ம்ருʼத்³வீகாக²ர்ஜூரகாஶ்மர்யத⁴ந்வநராஜாத³நத்ருʼணஶூந்யபரூஷகாப⁴யாமலகம்ருʼக³லிண்டி³காஜாம்ப³வகபித்த²குவலப³த³ரகர்கந்தூ⁴பீலுப்ரியாலபநஸந்யக்³ரோதா⁴ஶ்வத்த²ப்லக்ஷகபீதநோது³ம்ப³ராஜமோத³ஶ்ருʼங்கா³டகஶங்கி²நீப²லாஸவா꞉ ஷட்³விம்ʼஶதிர்ப⁴வந்தி, விதா³ரிக³ந்தா⁴ஶ்வக³ந்தா⁴க்ருʼஷ்ணக³ந்தா⁴ஶதாவரீஶ்யாமாத்ரிவ்ருʼத்³த³ந்தீத்³ரவந்தீபி³ல்வோருபூ³கசித்ரகமூலைரேகாத³ஶ மூலாஸவா ப⁴வந்தி, ஶாலப்ரியகாஶ்வகர்ணசந்த³நஸ்யந்த³நக²தி³ரகத³ரஸப்தபர்ணார்ஜுநாஸநாரிமேத³திந்து³ககிணிஹீஶமீஶுக்திஶிம்ʼஶபாஶிரீஷவஞ்ஜலத⁴ந்வநமதூ⁴கை꞉ ஸாராஸவா விம்ʼஶதிர்ப⁴வந்தி, பத்³மோத்பலநலிகுமுத³ஸௌக³ந்தி⁴கபுண்ட்³ருʼகஶதபத்ரமதூ⁴கப்ரியங்கு³தா⁴தகீபுஷ்பைர்த³ஶ புஷ்பாஸவா ப⁴வந்தி, இக்ஷுகாண்டே³க்ஷ்விக்ஷுவாலிகாபுண்ட்³ரகசதுர்தா²꞉ காண்டா³ஸவா ப⁴வந்தி, படோலதாட³கபத்ராஸவௌ த்³வௌ ப⁴வத꞉, தில்வகலோத்⁴ரைலவாலுகக்ரமுகசதுர்தா²ஸ்த்வகா³ஸவா ப⁴வந்தி, ஶர்கராஶவ ஏக ஏவேதி | ।ஏவமேஷாமாஸவாநாம்ʼ சதுரஶீதி꞉ பரஸ்பரேணாஸம்ʼஸ்ருʼஷ்டாநாமாஸவத்³ரவ்யாணாமுபநிர்தி³ஷ்டா ப⁴வதி | ।ஏஷாமாஸவாநாமாஸுதத்வாதா³ஸவஸம்ʼஜ்ஞா | ।த்³ரவ்யஸம்ʼயோக³விபா⁴க³விஸ்தாரஸ்த்வேஷாம்ʼ ப³ஹுவித⁴கல்ப꞉ ஸம்ʼஸ்காரஶ்ச | ।யதா²ஸ்வம்ʼ ஸம்ʼயோக³ஸம்ʼஸ்காரஸம்ʼஸ்க்ருʼதா ஹ்யாஸவா꞉ ஸ்வம்ʼ கர்ம குர்வந்தி | ॥ ४९ ॥ஸம்ʼயோக³ஸம்ʼஸ்க்ராரதே³ஶகாலமாத்ராத³யஶ்ச பா⁴வாஸ்தேஷாம்ʼ தேஷாமாஸவாநாம்ʼ தே தே ஸமுபதி³ஶ்யந்தே தத்தத்கார்யமபி⁴ஸமீக்ஷ்யேதி || 49 ||
ப⁴வதி சாத்ர ।மந꞉ஶரீராக்³நிப³லப்ரதா³நாமஸ்வப்நஶோகாருசிநாஶநாநாம் | ॥ ५० ॥ஸம்ʼஹர்ஷணாநாம்ʼ ப்ரவராஸவாநாமஶீதிருக்தா சதுருத்தரைஷா || 50 ||
தத்ர ஶ்லோக꞉ ।ஶரீரரோக³ப்ரக்ருʼதௌ மதாநி தத்த்வேந சாஹாரவிநிஶ்சயம்ʼ ச | ॥ ५१ ॥உவாச யஜ்ஜ꞉புருஷாதி³கே(அ)ஸ்மிந் முநிஸ்ததா²(அ)க்³ர்யாணி வராஸவாம்ʼஶ்ச || 51 ||
॥இத்யக்³நிவேஶக்ருʼதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸம்ʼஸ்க்ருʼதே ஶ்லோகஸ்தா²நே யஜ்ஜ꞉புருஷீயோ நாம பஞ்சவிம்ʼஶோ(அ)த்⁴யாய꞉ ||