॥ १ ॥அதா²தோ விவிதா⁴ஶிதபீதீயமத்⁴யாயம்ʼ வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉ || 1 ||
அத்தியாயம் 28
विविधाशितपीतीयोऽध्यायः
இந்த நூலின் தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு தயாராகிக்கொண்டிருக்கிறது. இப்போதைக்கு மூலமும் அதன் தமிழ் எழுத்துப்பெயர்ப்பும் காட்டப்படுகின்றன. இந்தி மொழிபெயர்ப்புடன் படியுங்கள்
இந்த அத்தியாயத்தில் (அத்தியாயத்தின் சொந்தச் சுருக்கம், ஸ்லோகங்கள் 45-48)
तत्र श्लोकाःआहारसंभवः वस्तु रोगाश्चाहारसंभवाः ।हिताहितविशेषाच्च विशेषः सुखदुःखयोः ॥
ஸ்லோகம் 45 →सहत्वे चासहत्वे च दुःखानाम्ं देहसत्त्वयोः ।विशेषो रोगसङ्घाश्च्च धातुजा ये पृथक्पृथक् ॥
ஸ்லோகம் 46 →तेषां चैव प्रशमनं कोष्ठाच्छाखा उपेत्य च ।दोषा यथा प्रकुप्यन्ति शाखाभ्यः कोष्ठमेत्य च ॥
ஸ்லோகம் 47 →प्राज्ञाज्ञयोर्विशेषश्च स्वस्थातुरहितं च यत् ।विविधाशितपीतीये तत् सर्वं संप्रकाशितम् ॥
ஸ்லோகம் 48 →மூலத்தின் எந்தச் சொல்லையும் தொடுங்கள் - அதன் பொருள் தோன்றும்.
॥ २ ॥இதி ஹ ஸ்மாஹ ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉ || 2 ||
।விவித⁴மஶிதம்ʼ பீதம்ʼ லீட⁴ம்ʼ கா²தி³தம்ʼ ஜந்தோர்ஹிதமந்தரக்³நிஸந்து⁴க்ஷிதப³லேந யதா²ஸ்வேநோஷ்மணா ஸம்யக்³விபச்யமாநம்ʼ காலவத³நவஸ்தி²தஸர்வதா⁴துபகமநுபஹதஸர்வதா⁴தூண்ஸ்மமாருதஸ்ரோத꞉ கேவலம்ʼ ஶ்ரீரமுபசயப³லவர்ணஸுகா²யுஷா யோஜயதி ஶரீரதா⁴தூநூர்ஜயதி ச | ॥ ३ ॥தா⁴தவோ ஹி தா⁴த்வாஹாரா꞉ ப்ரக்ருʼதிமநுவர்தந்தே || 3 ||
।தத்ராஹாரப்ரஸாதா³க்²யோ ரஸ꞉ கிட்டம்ʼ ச மலாக்²யமபி⁴நிர்வர்ததே | ।கிட்டாத் ஸ்வேத³மூத்ரபுரீஷவாதபித்தஶ்லேஷ்மாண꞉ கர்ணாக்ஷிநாஸிகாஸ்யலோமகூபப்ரஜநநமலா꞉ கேஶஶ்மஶ்ருலோமநகா²த³யஶ்சாவயவா꞉ புஷ்யந்தி | ।புஷ்யந்தி த்வாஹாரரஸாத்³ரஸருதி⁴ரமாம்ʼஸமேதோ³ஸ்தி²மஜ்ஜஶுக்ரௌஜாம்ʼஸி பஞ்சேந்த்³ரியத்³ரவ்யாணி தா⁴துப்ரஸாத³ஸம்ʼஜ்ஞகாநி ஶரீரஸந்தி⁴ப³ந்த⁴பிச்சா²த³யஶ்சாவயவா꞉ | ।தே ஸர்வ ஏவ தா⁴தவோ மலாக்²யா꞉ ப்ரஸாதா³க்²யாஶ்ச ரஸமலாப்⁴யாம்ʼ புஷ்யந்த꞉ ஸ்வம்ʼ மாநமநுவர்தந்தே யதா²வய꞉ஶரீரம் | ।ஏவம்ʼ ரஸமலௌ ஸ்வப்ரமாணாவஸ்தி²தாவாஶ்ரயஸ்ய ஸமதா⁴தோர்தா⁴துஸாம்யமநுவர்தயத꞉ | ।நிமித்ததஸ்து க்ஷீணவ்ருʼத்³தா⁴நாம்ʼ ப்ரஸாதா³க்²யாநாம்ʼ தா⁴தூநாம்ʼ வ்ருʼத்³தி⁴க்ஷயாப்⁴யாமாஹாரமூலாப்⁴யாம்ʼ ரஸ꞉ ஸாம்யமுத்பாத³யத்யாரோக்³யாய கிட்டம்ʼ ச மலாநாமேவமேவ | ॥ ४ ॥ஸ்வமாநாதிரிக்தா꞉ புநருதஸர்கி³ண꞉ ஶீதோஷ்ணபர்யாயகு³ணைஶ்சோபசர்யமாணா மலா꞉ ஶரீரதா⁴துஸாம்யகரா꞉ ஸமுபலப்⁴யந்தே || 4 ||
।தேஷாம்ʼ து மலப்ரஸாதா³க்²யாநாம்ʼ தா⁴தூநாம்ʼ ஸ்ரோதாம்ʼஸ்யயநமுகா²நி | ।தாநி யதா²விபா⁴கே³ந யதா²ஸ்வம்ʼ தா⁴தூநாபூரயந்தி | ।ஏவமித³ம்ʼ ஶரீரமஶிதபீதலீட⁴கா²தி³தப்ரப⁴வம் | शरीरे ।அஶிதபீதலீட⁴கா²தி³தப்ரப⁴வாஶ்சாஸ்மிஞ் ஶரீரே வ்யாத⁴யோ ப⁴வந்தி | ॥ ५ ॥ஹிதாஹிதோபயோக³விஶேஷாஸ்த்வத்ர ஶுபா⁴ஶுப⁴விஶேஷகரா ப⁴வந்தீதி || 5 ||
॥ ६ ॥ஏவம்ʼவாதி³நம்ʼ ப⁴க³வந்தமாத்ரேயமக்³நிவேஶ உவாச த்³ருʼஶ்யந்தே ஹி ப⁴க³வந் ஹிதஸமாக்²யாதமப்யாஹாரமுபயுஞ்ஜாநா வ்யாதி⁴மந்தஶ்சாக³தா³ஶ்ச ததை²வாஹிதஸமாக்²யாதம் ஏவம்ʼ த்³ருʼஷ்டே கத²ம்ʼ ஹிதாஹிதோபயோக³விஶேஷாத்மகம்ʼ ஶுபா⁴ஶுப⁴விஶேஷமுபலபா⁴மஹ இதி || 6 ||
।தமுவாச ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉ ந ஹிதாஹாரோபயோகி³நாமக்³நிவேஶ தந்நிமித்தா வ்யாத⁴யோ ஜாயந்தே ந ச கேவலம்ʼ ஹிதாஹாரோபயோகா³தே³வ ஸர்வவ்யாதி⁴ப⁴யமதிக்ராந்தம்ʼ ப⁴வதி ஸந்தி ஹ்ய்ருʼதே(அ)ப்யஹிதாஹாரோபயோகா³த³ந்தாரோக³ப்ரக்ருʼதய꞉ தத்³யதா² காலவிபர்யய꞉ ப்ரஜ்ஞாபராத⁴꞉ ஶப்³த³ஸ்பர்ஶரூபரஸக³ந்தா⁴ஶ்சாஸாத்ம்யா இதி | ।தாஶ்ச ரோக³ப்ரக்ருʼதயோ ரஸாந் ஸம்யகு³பயுஞ்ஜாநமபி புருஷமஶுபே⁴நோபபாத³யந்தி தஸ்மாத்³தி⁴தாஹாரோபயோகி³நோ(அ)பி த்³ருʼஶ்யந்தே வ்யாதி⁴மந்த꞉ | ।அஹிதாஹாரோபயோகி³நாம்ʼ புந꞉ காரணதோ ந ஸத்³யோ தோ³ஷவாந் ப⁴வத்யபசார꞉ | ।ந ஹி ஸர்வாண்யபத்²யாநி துல்யதோ³ஷாணி ந ச ஸர்வே தோ³ஷாஸ்துல்யப³லா꞉ ந ச ஸர்வாணி ஶரீராணி வ்யாதி⁴க்ஷமத்வே ஸமர்தா²நி ப⁴வந்தி | ।ததே³வ ஹ்யபத்²யம்ʼ தே³ஶகாலஸம்ʼயோக³வீர்யப்ரமாணாதியோகா³த்³பூ⁴யஸ்தரமபத²ய்ம்ʼ ஸம்ʼபத்³யதே | ।ஸ ஏவ தோ³ஷ꞉ ஸம்ʼஸ்ருʼஷ்டயோநிர்விருத்³தோ⁴பக்ரமோ க³ம்பீ⁴ராநுக³தஶ்சிரஸ்தி²த꞉ ப்ராணாயதநஸமுத்தோ² மர்மோபகா⁴தீ கஷ்டதம꞉ க்ஷிப்ரகாரிதமஶ்ச ஸம்ʼபத்³யதே | ।ஶரீராணி சாதிஸ்தூ²லாந்யதிக்ருʼஶாந்யநிவிஷ்டமாம்ʼஸஶோணிதாஸ்தீ²நி து³ர்ப³லாந்யஸாத்ம்யாஹாரோபசிதாந்யல்பாஹாராண்யல்பஸத்த்வாநி ச ப⁴வந்த்யவ்யாதி⁴ஸஹாநி விபரீதாநி புநர்வ்யாதி⁴ஸஹாநி | ।ஏப்⁴யஶ்சைவாபத்²யாஹாரதோ³ஷஶரீரவிஶேஷேப்⁴யோ வ்யாத⁴யோ ம்ருʼத³வோ தா³ருணா꞉ க்ஷிப்ரஸமுத்தா²ஶ்சிரகாரிணஶ்ச ப⁴வந்தி | ॥ ७ ॥த ஏவ வாதபித்தஶ்லேஷ்மாண꞉ ஸ்தா²நவிஶேஷே ப்ரகுபிதா வ்யாதி⁴விஶேஷாநபி⁴நிர்வர்தயந்த்யக்³நிவேஶ || 7 ||
॥ ८ ॥தத்ர ரஸாதி³ஷு ஸ்தா²நேஷு ப்ரகுபிதாநாம்ʼ தோ³ஷாணாம்ʼ யஸ்மிந் ஸ்தா²நே யே யே வ்யாத⁴ய꞉ ஸம்ʼப⁴வந்தி தாம்ʼஸ்தாந் யதா²வத³நுவ்யாக்²யாஸ்யாம꞉ || 8 ||
।அஶ்ரத்³தா⁴ சாருசிஶ்சாஸ்யவைரஸ்யமரஸஜ்ஞதா | ॥ ९ ॥ஹ்ருʼல்லாஸோ கௌ³ரவம்ʼ தந்த்³ரா ஸாங்க³மர்தோ³ ஜ்வரஸ்தம꞉ || 9 ||
।பாண்டு³த்வம்ʼ ஸ்ரோதஸாம்ʼ ரோத⁴꞉ க்லைப்³யம்ʼ ஸாத³꞉ க்ருʼஶாங்க³தா | ॥ १० ॥நாஶோ(அ)க்³நேரயதா²காலா வலய꞉ பலிதாநி ச || 10 ||
।ரஸப்ரதோ³ஷஜா ரோகா³ வக்ஷ்யந்தே ரக்ததோ³ஷஜா꞉ | ।குஷ்ட²வீஸர்பபிட³கா ரக்தபித்தமஸ்ருʼக்³த³ர꞉ |
॥கு³த³மேட்⁴ராஸ்யபாகஶ்ச ப்லீஹா கு³ல்மோ(அ)த² வித்³ரதி⁴꞉ || ॥ १२ ॥நீலிகா காமலா வ்யங்க³꞉ பிப்ப்லவஸ்திலகாலகா꞉ || 12 ||
।த³த்³ருஶ்சர்மத³லா ஶ்வித்ரம்ʼ பாமா கோடா²ஸ்ரமண்ட³லம் | ॥ १३ ॥ரக்தப்ரதோ³ஷாஜ்ஜாயந்தே ஶ்ருʼணு மாம்ʼஸப்ரதோ³ஷஜாந் || 13 ||
।அதி⁴மாம்ʼஸார்பு³த³ம்ʼ கீலம்ʼ க³லஶாலூகஶுண்டி³கே | ॥ १४ ॥பூதிமாம்ʼஸாலஜீக³ண்ட³க³ண்ட³மாலோபஜிஹ்விகா꞉ || 14 ||
।வித்³யாந்மாம்ʼஸாஶ்ரயாந் மேத³꞉ஸம்ʼஶ்ரயாம்ʼஸ்து ப்ரசக்ஷ்மஹே | ॥ १५ ॥நிந்தி³தாநி ப்ரமேஹாணாம்ʼ பூர்வரூபாணி யாநி ச || 15 ||
।அத்⁴யஸ்தி²த³ந்தௌ த³ந்தாஸ்தி²மேத³ஶூலம்ʼ விவர்ணதா | ॥ १६ ॥கேஶலோமநக²ஶ்மஶ்ருதோ³ஷாஶ்சாஸ்தி²ப்ரதோ³ஷஜா꞉ || 16 ||
।ரூக் பர்வணாம்ʼ ப்⁴ரமோ மூர்ச்சா² த³ர்ஶநம்ʼ தமஸஸ்ததா² | ॥ १७ ॥அருஷாம்ʼ ஸ்தூ²லமூலாநாம்ʼ பர்வஜாநாம்ʼ ச த³ர்ஶநம் || 17 ||
।மஜ்ஜப்ரதோ³ஷாத் ஶுக்ரஸ்ய தோ³ஷாத் க்லைப்³யமஹர்ஷணம் | ॥ १८ ॥ரோகி³ வா க்லீப³மல்பாயுர்விரூபம்ʼ வா ப்ரஜாயதே || 18 ||
।ந சாஸ்ய ஜாயதே க³ர்ப⁴꞉ பததி ப்ரஸ்ரவத்யபி | ॥ १९ ॥ஶுக்ரம்ʼ ஹி து³ஷ்டம்ʼ ஸாபத்யம்ʼ ஸதா³ரம்ʼ பா³த⁴தே நரம் || 19 ||
।இந்த்³ரியாணி ஸமாஶ்ரித்ய ப்ரகுப்யந்தி யதா³ மலா꞉ | ॥ २० ॥உபகா⁴தோபதாபாப்⁴யாம்ʼ யோஜயந்தீந்த்³ரியாணி தே || 20 ||
।ஸ்நாயௌ ஸிராகண்ட³ராப்⁴யோ து³ஷ்டா꞉ க்லிஶ்நந்தி மாநவம் | ॥ २१ ॥ஸ்தம்ப⁴ஸம்ʼகோசக²ல்லீபி⁴ர்க்³ரந்தி²ஸ்பு²ரணஸுப்திபி⁴꞉ || 21 ||
।மலாநாஶ்ரித்ய குபிதா பே⁴த³ஶோஷப்ரதூ³ஷணம் | ॥ २२ ॥தோ³ஷா மலாநாம்ʼ குர்வந்தி ஸங்கோ³த்ஸர்கா³வதீவ ச || 22 ||
।விவிதா⁴த³ஶிதாத் பீதாத³ஹிதால்லீட⁴கா²தி³தாத் | ॥ २३ ॥ப⁴வந்த்யேதே மநுஷ்யாணாம்ʼ விகாரா ய உதா³ஹ்ருʼதா꞉ || 23 ||
।தேஷாமிச்ச²ந்நநுத்பத்திம்ʼ ஸேவேத மதிமாந் ஸதா³ | ॥ २४ ॥ஹிதாந்யேவாஶிதாதீ³நி ந ஸ்யுஸ்தஜ்ஜாஸ்ததா²(அ)(அ)மயா꞉ || 24 ||
।ரஸஜாநாம்ʼ விகாராணாம்ʼ ஸர்வம்ʼ லங்க⁴நமௌஷத⁴ம் | ॥ २५ ॥விதி⁴ஶோணிதிகே(அ)த்⁴யாயே ரக்தஜாநாம்ʼ பி⁴ஷக்³ஜிதம் || 25 ||
।மாம்ʼஸஜாநாம்ʼ து ஸம்ʼஶுத்³தி⁴꞉ ஶஸ்த்ரக்ஷாராக்³நிகர்ம ச | ॥ २६ ॥அஷ்டௌநிந்தி³திகே(அ)த்⁴யாயே மேதோ³ஜாநாம்ʼ சிகித்ஸிதம் || 26 ||
।அஸ்த்²யாஶ்ரயாணாம்ʼ வ்யாதீ⁴நாம்ʼ பஞ்சகர்மாணி பே⁴ஷஜம் | ॥ २७ ॥ப³ஸ்தய꞉ க்ஷீரஸர்பீம்ʼஷி திக்தகோபஹிதாநி ச || 27 ||
।மஜ்ஜஶுக்ரஸமுத்தா²நாமௌஷத⁴ம்ʼ ஸ்வாது³திக்தகம் | ॥ २८ ॥அந்நம்ʼ வ்யவாயவ்யாயாமௌ ஶுத்³தி⁴꞉ காலே ச மாத்ரயா || 28 ||
।ஶாந்திரிந்த்³ரியஜாநாம்ʼ து த்ரிமர்மீயே ப்ரவக்ஷ்யதே | ॥ २९ ॥ஸ்நாய்வாதி³ஜாநாம்ʼ ப்ரஶமோ வக்ஷ்யதே வாதரோகி³கே || 29 ||
।நவேகா³ந்தா⁴ரணே(அ)த்⁴யாயே சிகித்ஸாஸம்ʼக்³ரஹ꞉ க்ருʼத꞉ | ॥ ३० ॥மலஜாநாம்ʼ விகாராணாம்ʼ ஸித்³தி⁴ஶ்சோக்தா க்வசித்க்வசித் || 30 ||
।வ்யாயாமாதூ³ஷ்மணஸ்தைக்ஷ்ண்யாத்³தி⁴தஸ்யாநவசாரணாத் | ॥ ३१ ॥கோஷ்டா²ச்சா²கா² மலா யாந்தி த்³ருதத்வாந்மாருதஸ்ய ச || 31 ||
।தத்ரஸ்தா²ஶ்ச விலம்ப³ந்தே கதா³சிந்ந ஸமீரிதா꞉ | ॥ ३२ ॥நாதே³ஶகாலே குப்யந்தி பூ⁴யோ ஹேதுப்ரதீக்ஷிண꞉ || 32 ||
।வ்ருʼத்³த்⁴யா விஷ்யந்தா³நாத் பாகாத் ஸ்ரோதோமுக²விஶோத²நாத் | ।ஶாகா² முக்த்வா மலா꞉ கோஷ்ட²ம்ʼ யந்தி வாயோஶ்ச நிக்³ரஹாத் |
।அஜாதாநாமநுத்பத்தௌ ஜாதாநாம்ʼ விநிவ்ருʼத்தயே | ॥ ३४ ॥ரோகா³ணாம்ʼ யோ விதி⁴ர்த்³ருʼஷ்ட꞉ ஸுகா²ர்தீ² தம்ʼ ஸமாசரேத் || 34 ||
।ஸுகா²ர்தா² ஸர்வபூ⁴தாநாம்ʼ மதா꞉ ஸர்வா꞉ ப்ரவ்ருʼத்தய꞉ | ॥ ३५ ॥ஜ்ஞாநாஜ்ஞாநவிஶேஷாத்து மார்கா³மார்க³ப்ரவ்ருʼத்தய꞉ || 35 ||
।ஹிதமேவாநுருத்⁴யந்தே ப்ரபரீக்ஷ்ய பரீக்ஷகா꞉ | ॥ ३६ ॥ரஜோமோஹாவ்ருʼதாத்மாந꞉ ப்ரியமேவ து லௌகிகா꞉ || 36 ||
।ஶ்ருதம்ʼ பு³த்³தி⁴꞉ ஸ்ம்ருʼதிர்தா³க்ஷ்யம்ʼ த்⁴ருʼதிர்ஹிதநிஷேவணம் | ॥ ३७ ॥வாக்³விஶுத்³தி⁴꞉ ஶமோ தை⁴ர்யமாஶ்ரயந்தி பரீக்ஷகம் || 37 ||
।லௌகிகம்ʼ நாஶ்ரயந்த்யேதே கு³ணா மோஹரஜ꞉ஶ்ரிதம் | ॥ ३८ ॥தந்மூலா ப³ஹவோ யந்தி ரோகா³꞉ ஶாரீரமாநஸா꞉ || 38 ||
।ப்ரஜ்ஞாபராதா⁴த்³த்⁴யஹிதாநர்தா²ந் பஞ்ச நிஷேவதே | ॥ ३९ ॥ஸம்ʼதா⁴ரயதி வேகா³ம்ʼஶ்ச ஸேவதே ஸாஹஸாநி ச || 39 ||
।ததா³த்வஸுக²ஸம்ʼஜ்ஞேஷு பா⁴வேஷ்வஜ்ஞோ(அ)நுரஜ்யதே | ॥ ४० ॥ரஜ்யதே ந து விஜ்ஞாதா விஜ்ஞாநே ஹ்யமலீக்ருʼதே || 40 ||
।ந அராகா³ந்நாப்யவிஜ்ஞாநாதா³ஹாராநுபயோஜயேத் | ॥ ४१ ॥பரீக்ஷ்ய ஹிதமஶ்நீயாத்³தே³ஹோ ஹ்யாஹாரஸம்ʼப⁴வ꞉ || 41 ||
।ஆ꞉ரஸ்ய விதா⁴வஷ்டௌ விஶேஷா ஹேதுஸாஜ்ஞகா꞉ | ॥ ४२ ॥ஶுபா⁴ஶுப⁴ஸமுத்பத்தௌ தாந் பரீக்ஷ்ய் அப்ரயோஜயேத் || 42 ||
।பரிஹார்யாண்யபத்²யாநி ஸதா³ பரிஹரந்நர꞉ | ॥ ४३ ॥ப⁴வத்யந்ருʼணதாம்ʼ ப்ராப்த꞉ ஸாதூ⁴நாமிஹ பண்டி³த꞉ || 43 ||
।யத்து ரோக³ஸமுத்தா²நமஶக்யமிஹ கேநசித் | प्राप्य ॥ ४४ ॥பரிஹர்தும்ʼ ந தத் ப்ராப்ய ஶோசிதவ்யம்ʼ மநீஷிபி⁴꞉ || 44 ||
தத்ர ஶ்லோகா꞉ ।ஆஹாரஸம்ʼப⁴வ꞉ வஸ்து ரோகா³ஶ்சாஹாரஸம்ʼப⁴வா꞉ | ॥ ४५ ॥ஹிதாஹிதவிஶேஷாச்ச விஶேஷ꞉ ஸுக²து³꞉க²யோ꞉ || 45 ||
।ஸஹத்வே சாஸஹத்வே ச து³꞉கா²நாம்ம்ʼ தே³ஹஸத்த்வயோ꞉ | ॥ ४६ ॥விஶேஷோ ரோக³ஸங்கா⁴ஶ்ச்ச தா⁴துஜா யே ப்ருʼத²க்ப்ருʼத²க் || 46 ||
।தேஷாம்ʼ சைவ ப்ரஶமநம்ʼ கோஷ்டா²ச்சா²கா² உபேத்ய ச | ॥ ४७ ॥தோ³ஷா யதா² ப்ரகுப்யந்தி ஶாகா²ப்⁴ய꞉ கோஷ்ட²மேத்ய ச || 47 ||
।ப்ராஜ்ஞாஜ்ஞயோர்விஶேஷஶ்ச ஸ்வஸ்தா²துரஹிதம்ʼ ச யத் | ॥ ४८ ॥விவிதா⁴ஶிதபீதீயே தத் ஸர்வம்ʼ ஸம்ʼப்ரகாஶிதம் || 48 ||
॥இத்யக்³நிவேஶக்ருʼதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸம்ʼஸ்க்ருʼதே ஸூத்ரஸ்தா²நே விவிதா⁴ஶிதபீதீயோ நாமாஷ்டாவிம்ʼஶோ(அ)த்⁴யாய꞉ ||