॥ १ ॥அதா²தோ த³ஶப்ராணாயதநீயமத்⁴யாயம்ʼ வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉ || 1 ||
அத்தியாயம் 29
दशप्राणायतनीयोऽध्यायः
இந்த நூலின் தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு தயாராகிக்கொண்டிருக்கிறது. இப்போதைக்கு மூலமும் அதன் தமிழ் எழுத்துப்பெயர்ப்பும் காட்டப்படுகின்றன. இந்தி மொழிபெயர்ப்புடன் படியுங்கள்
இந்த அத்தியாயத்தில் (அத்தியாயத்தின் சொந்தச் சுருக்கம், ஸ்லோகம் 14)
तत्र श्लोकःदशप्राणायतनिके श्लोकस्थानार्थसंग्रहः ।द्विविधा भिषजश्चोक्ताः प्राणस्यायतनानि च ॥
ஸ்லோகம் 14 →மூலத்தின் எந்தச் சொல்லையும் தொடுங்கள் - அதன் பொருள் தோன்றும்.
॥ २ ॥இதி ஹ ஸ்மாஹ ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉ || 2 ||
।த³ஶைவாயதநாந்யாஹு꞉ ப்ராணா யேஷு ப்ரதிஷ்டி²தா꞉ | ॥ ३ ॥ஶங்கௌ² மர்மத்ரயம்ʼ கண்டோ² ரக்தம்ʼ ஶுக்ரௌஜஸீ கு³த³ம் || 3 ||
।தாநீந்த்³ரியாணி விஜ்ஞாநம்ʼ சேதநாஹேதுமாமயாந் | ॥ ४ ॥ஜாநீயே ய꞉ ஸ வை வித்³வாந் ப்ராணாபி⁴ஸர உச்யதே || 4 ||
॥ ५ ॥த்³விவித⁴ஷ்து க²லு பி⁴ஷஜோ ப⁴வந்த்யக்³நிவேஶ ப்ராணாநாமேகே(அ)பி⁴ஸரா ஹந்தாரோ ரோகா³ணாம்ʼ ரோகா³ணாமேகே(அ)பி⁴ஸரா ஹதார꞉ ப்ராணாநாமிதி || 5 ||
॥ ६ ॥ஏவம்ʼவாதி³நம்ʼ ப⁴க³வந்தமாத்ரேயமக்³நிவேஶ உவாச ப⁴க³வம்ʼஸ்தே கத²மஸ்மாபி⁴ர்வேதி³தவ்யா ப⁴வேயுரிதி || 6 ||
, , , , ॥ ७ ॥ப⁴க³வாநுவாச ய இமே குலீநா꞉ பர்யவதா³தஶ்ருதா꞉ பரித்³ருʼஷ்டகர்மாணோ த³க்ஷா꞉ ஶுசயோ ஜிதஹஸ்தா ஜிதாத்மாந꞉ ஸர்வோபகரணவந்த꞉ ஸர்வேந்த்³ரியோபபந்நா꞉ ப்ரக்ருʼதிஜ்ஞா꞉ ப்ரதிபத்திஜ்ஞாஶ்ச தே ஜ்ஞேயா꞉ ப்ராணாநாமபி⁴ஸரா ஹந்தாரோ ரோகா³ணாம்ʼ ததா²விதா⁴ ஹி கேலவே ஶரீரஜ்ஞாநே ஶரீராபி⁴நிர்வ்ருʼத்திஜ்ஞாநே ப்ரக்ருʼதிவிகாரஜ்ஞாநே ச நி꞉ஸம்ʼஶயா꞉ ஸுக²ஸாத்⁴யக்ருʼச்ச்²ரஸாத்⁴யயாப்யப்ரத்யாக்²யேயாநாம்ʼ ச ரோகா³ணாம்ʼ ஸமுத்தா²நபூர்வரூபலிங்க³வேத³நோபஶயவிஶேஷஜ்ஞாநே வ்யபக³தஸம்ʼதே³ஹா꞉, த்ரிவித⁴ஸ்யாயுர்வேத³ஸூத்ரஸ்ய ஸஸம்ʼக்³ரஹவ்யாகரணஸ்ய ஸத்ரிவிதௌ⁴ஷத⁴க்³ராமஸ்ய ப்ரவக்தார꞉ பஞ்சத்ரிம்ʼஶதோ மூலப²லாநாம்ʼ சதுர்ணாம்ʼ ச ஸ்நேஹாநாம்ʼ பஞ்சாநாம்ʼ ச லவணாநாமஷ்டாநாம்ʼ ச மூத்ராணாமஷ்டாணாம்ʼ ச க்ஷீராணாம்ʼ க்ஷீரத்வக்³வ்ருʼக்ஷாணாம்ʼ ச ஷண்ணாம்ʼ ஶிரோவிரேசநாதே³ஶ்ச பஞ்சகர்மாஶ்ரயஸ்யௌஷத⁴க³ணஸ்யாஷ்டாவிம்ʼஶதேஶ்ச யவாகூ³நாம்ʼ த்³வாத்ரிம்ʼஶதஶ்சூர்ணப்ரதே³ஹாநாம்ʼ ஷண்ணாம்ʼ ச விரேசநஶதாநாம்ʼ பஞ்சாநாம்ʼ ச கஷாயஶதாநாம்ʼ ப்ரயோக்தார꞉, ஸ்வஸ்த²வ்ருʼத்தவிஹிதபோ⁴ஜநபாநநியமஸ்தா²நசங்க்ரமணஶயநாஸநமாத்ராத்³ரவ்யாஞ்ஜநதூ⁴மநாவநாப்⁴யஞ்ஜநபரிமார்ஜநவேகா³விதா⁴ரணவிதா⁴ரணவ்யாயாமஸாத்ம்யேந்த்³ரியபரீக்ஷோபக்ரமணஸத்³வ்ருʼத்தகுஶலா꞉ சதுஷ்பாதோ³பக்³ருʼஹீதே ச பே⁴ஷஜே ஷோட³ஶகலே ஸவிநிஶ்சயே ஸத்ரிபர்யேஷணே ஸவாதகலாகலஜ்ஞாநே வ்யபக³தஸந்தே³ஹா꞉ சதுர்வித⁴ஸ்ய ச ஸ்நேஹஸ்ய சதுர்விம்ʼஶத்யுபநயஸ்யோபகல்பநீயஸ்ய சது꞉ஷஷ்டிபர்யந்தஸ்ய ச வ்யவஸ்தா²பயிதார꞉, ப³ஹுவித⁴விதா⁴நயுக்தாநாம்ʼ ச ஸ்நேஹ்யஸ்வேத்³யவம்யவிரேச்யவிவிதௌ⁴ஷதோ⁴பசாராணாம்ʼ ச குஶலா꞉ ஶிரோரோகா³தே³ர்தோ³ஷாம்ʼஶவிகல்பஜஸ்ய ச வ்யாதி⁴ஸம்ʼக்³ரஹஸ்ய ஸக்ஷயபிட³காவித்³ரதே⁴ஸ்த்ரயாணாம்ʼ ச ஶோபா²நாம்ʼ ப³ஹுவித⁴ஶோபா²நுப³ந்தா⁴நாமஷ்டசத்வாரிம்ʼஶதஶ்ச ரோகா³தி⁴கரணாநாம்ʼ சத்வாரிம்ʼஶது³த்தரஸ்ய ச நாநாத்மஜஸ்ய வ்யாதி⁴ஶதஸ்த ததா² விக³ர்ஹிதாதிஸ்தூ²லாதிக்ருʼஶாநாம்ʼ ஸஹேதுலக்ஷணோபக்ரமாணாம்ʼ ஸ்வப்நஸ்ய ச ஹிதாஹிதஸ்யாஸ்வப்நாதிஸ்வப்நஸ்ய ச ஸஹேதூபக்ரமஸ்ய ஷண்ணாம்ʼ ச லங்க⁴நாதீ³நாமுபக்ரமாணாம்ʼ ஸம்ʼதர்பணாபதர்பணஜாநாம்ʼ ச ரோகா³ணாம்ʼ ஸரூபப்ரஶமநாநாம்ʼ ஶோணிதஜாநாம்ʼ ச வ்யாதீ⁴நாம்ʼ மத³மூர்ச்சா²யஸம்ʼந்யாஸாநாம்ʼ ச ஸகாரணரூபௌஷதோ⁴பசாராணாம்ʼ குஶலா꞉ குஶலாஶ்சாஹாரவிதி⁴விநிஶ்சயஸ்ய ப்ரக்ருʼத்ய ஹிதாஹிதாநாமாஹாரவிகாராணாமக்³ர்யஸம்ʼக்³ரஹஸ்யாஸவாநாம்ʼ ச சதுரஶீதேர்த்³ரவ்யகு³ணகர்மவிநிஶ்சயஸ்ய ரஸாநுரஸஸம்ʼஶ்ரயஸ்ய ஸவிகல்பவைரோதி⁴கஸ்ய த்³வாத³ஶவர்கா³ஶ்ரயஸ்ய சாந்நபாநஸ்ய ஸகு³ணப்ரபா⁴வஸ்ய ஸாநுபாநகு³ணஸ்ய நவவித⁴ஸ்யார்த²ஸம்ʼக்³ரஹஸ்யாஹாரக³தேஶ்ச ஹிதாஹிதோபயோக³விஶேஷாத்மகஸ்ய ச ஶுபா⁴ஶுப⁴விஶேஷஸ்ய தா⁴த்வாஶ்ரயாணாம்ʼ ச ரோகா³ணாம்ʼ ஸௌஷத⁴ஸம்ʼக்³ரஹாணாம்ʼ த³ஶாநாம்ʼ ச ப்ராணாயதநாநாம்ʼ யம்ʼ ச வக்ஷ்யாம்யர்தே²த³ஶமஹாமூலீயே த்ரிம்ʼஶத்தமாத்⁴யாயே, தத்ர ச க்ருʼத்ஸ்நஸ்ய தந்த்ரோத்³தே³ஶலக்ஷ்ணஸ்ய தந்த்ரஸ்ய ச க்³ரஹணதா⁴ரணவிஜ்ஞாநப்ரயோக³கர்மகார்யகாலகர்த்ருʼகரணகுஶலா꞉ குஶலாஶ்ச ஸ்ம்ருʼதிமதிஶாஸ்த்ரயுக்திஜ்ஞாநஸ்யாத்மந꞉ ஶீலகு³ணைரவிஸம்ʼவாத³நேந ச ஸம்ʼபாத³நேந ஸர்வப்ராணிஷு சேதஸோ மைத்ரஸ்ய மாதாபித்ருʼப்⁴ராத்ருʼப³ந்து⁴வத் ஏவம்ʼயுக்தா ப³வந்த்யக்³நிவேஶ ப்ராணாநாமபி⁴ஸரா ஹந்தாரோ ரோகா³ணாமிதி || 7 ||
॥ ८ ॥அதோ விபரீதா ரோகா³ணாமபி⁴ஸரா ஹந்தார꞉ ப்ராணாநாம்ʼ பி⁴ஷக்ச²த்³மப்ரதிச்ச²ந்நா꞉ கண்டகபூ⁴தா லோகஸ்ய ப்ரதிரூபகஸத⁴ர்மாணோ ராஜ்ஞாம்ʼ ப்ரமாதா³ச்சரந்தி ராஷ்ட்ராணி || 8 ||
, ॥ ९ ॥தேஷாமித³ம்ʼ விஶேஷவிஜ்ஞாணம்ʼ ப⁴வதி அத்யர்த²ம்ʼ வைத்³யவேஶேந ஶ்லாக⁴மாநா விஶிகா²ந்தரமநுசரந்தி கர்மலோபா⁴த் ஶ்ருத்வா ச கஸ்யசிதா³துரயமபி⁴த꞉ பரிபதந்தி ஸம்ʼஶ்ரவணே சாஸ்யாத்மநோ வைத்³யகு³ணாநுச்சைர்வத³ந்தி யஶ்சாஸ்ய வைத்³ய꞉ ப்ரதிகர்ம கரோதி தஸ்ய ச தோ³ஷாந்முஹுர்முஹுருதா³ஹரந்தி ஆதுரமித்ராணி ச ப்ரஹர்ஷணோபஜாபோபஸேவாதி³பி⁴ரிச்ச²ந்த்யாத்மீகர்தும்ʼ ஸ்வல்பேச்சு²தாம்ʼ சாமந꞉ க்²யாபயந்தி கர்ம சாஸாத்³ய முஹுர்முஹுரவலோகயந்தி தா³க்ஷ்யேணாஜ்ஞாநமாத்மந꞉ ப்ரச்சா²த³யிதுகாமா꞉ வ்யாதி⁴ம்ʼ சாபாவர்தயிதுமஶக்நுவதோ வ்யாதி⁴தமேவாநுபகரணமபரிசாரகமநாத்மமுபதி³ஶந்தி, அந்தக³தம்ʼ சைநமபி⁴ஸமீக்ஷ்யாந்யமாஶ்ரயந்தி தே³ஶமபதே³ஶமாதமந꞉ க்ருʼத்வா ப்ராக்ருʼதஜநஸந்நிபாதே சாத்மந꞉ கௌஶலமகுஶலவத்³வர்ணயந்தி அதீ⁴ரவச்ச தை⁴ர்யமபவசந்தி தீ⁴ராணாம்ʼ வித்³வஜ்ஜநஸந்நிபாதம்ʼ ப்ரதிப⁴யமிவ காந்தாரமத்⁴வகா³꞉ பரிஹரந்தி தூ³ராத் யஶ்சைஷாம்ʼ கஶ்சித் ஸூத்ராவயவோ ப⁴வத்யுபயுக்தஸ்தமப்ரக்ருʼதே ப்ரக்ருʼதாந்தரே வா ஸததமுதா³ஹரந்தி ந சாநுயோக³மிச்ச²ந்த்யநுயோக்தும்ʼ வா ம்ருʼத்யோரிவ சாநுயோகா³து³த்³விஜந்தே ந சைஷாமாசார்ய꞉ ஶிஷ்ய꞉ ஸப்³ரஹ்மசாரீ வைவாதி³கோ வா கஶ்சித் ப்ரஜ்ஞாயத இதி || 9 ||
-ப⁴வந்தி சாத்ர - ।பி⁴ஷக்ச²த்³ம ப்ரவிஶ்யைவம்ʼ வ்யாதி⁴தாம்ʼஸ்தர்கயந்தி யே| ॥ १० ॥வீதம்ʼஸமிவ ஸம்ʼஶ்ரித்ய வநே ஶாகுந்திகா த்³விஜாந்|| 10 ||
।ஶ்ருதத்³ருʼஷ்டக்ரியாகாலமாத்ராஜ்ஞாநப³ஹிஷ்க்ருʼதா꞉ | ॥ ११ ॥வர்ஜநீயா ஹி தே ம்ருʼத்யோஶ்சரந்த்யநுசரா பு⁴வி || 11 ||
।வ்ருʼத்திஹேதோர்பி⁴ஷங்மாநபூர்ணாந் மூர்க²விஶாரதா³ந் | ॥ १२ ॥வர்ஜயேதா³துரோ வித்³வாந் ஸர்பாஸ்தே பீதமாருதா꞉ || 12 ||
।யே து ஶாஸ்த்ரவிதோ³ த³க்ஷா꞉ ஶுசய꞉ கர்மகோவிதா³꞉ | ॥ १३ ॥ஜிதஹஸ்தா ஜிதாத்மாநஸ்தேப்⁴யோ நித்யம்ʼ க்ருʼதம்ʼ நம꞉ || 13 ||
தத்ர ஶ்லோக꞉ ।த³ஶப்ராணாயதநிகே ஶ்லோகஸ்தா²நார்த²ஸம்ʼக்³ரஹ꞉ | ॥ १४ ॥த்³விவிதா⁴ பி⁴ஷஜஶ்சோக்தா꞉ ப்ராணஸ்யாயதநாநி ச || 14 ||
॥இத்யக்³நிவேஶக்ருʼதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸம்ʼஸ்க்ருʼதே ஶ்லோகஸ்தா²நே த³ஶப்ராணாயதநீயோ நாமோநத்ரிம்ʼஶோ(அ)த்⁴யாய꞉ ||