॥ १ ॥அதா²தோ(அ)ர்தே²த³ஶமஹாமூலீயமத்⁴யாயம்ʼ வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉ || 1 ||
அத்தியாயம் 30
अर्थेदशमहामूलीयोऽध्यायः
இந்த நூலின் தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு தயாராகிக்கொண்டிருக்கிறது. இப்போதைக்கு மூலமும் அதன் தமிழ் எழுத்துப்பெயர்ப்பும் காட்டப்படுகின்றன. இந்தி மொழிபெயர்ப்புடன் படியுங்கள்
இந்த அத்தியாயத்தில் (அத்தியாயத்தின் சொந்தச் சுருக்கம், ஸ்லோகங்கள் 86-89)
तत्र श्लोकाःअर्थे दशमहामूलाः संज्ञा चासां यथा कृता ।अयनान्ताः षडग्र्याश्च रूपं वेदविदां च यत् ॥
ஸ்லோகம் 86 →सप्तकश्चाष्टकश्चैव परिप्रश्नाः सनिर्णयाः ।यथा वाच्यं यदर्थं च षड्विधाश्चैकदेशिकाः ॥
ஸ்லோகம் 87 →अर्थेदशमहामूले सर्वमेतत् प्रकाशितम् ।संग्रहश्चायमध्यायस्तन्त्रस्यास्यैव केवालः ॥
ஸ்லோகம் 88 →यथा सुमनसां सूत्रं संग्रहार्थं विधीयते ।संग्रहार्थं तथा ऽर्थानामृषिणा संग्रहः कृतः ॥
ஸ்லோகம் 89 →மூலத்தின் எந்தச் சொல்லையும் தொடுங்கள் - அதன் பொருள் தோன்றும்.
॥ २ ॥இதி ஹ ஸ்மாஹ ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉ || 2 ||
।அர்தே² த³ஶ மஹாமூலா꞉ ஸமாஸக்தா மஹாப²லா꞉ | ॥ ३ ॥மஹச்சார்த²ஶ்ச ஹ்ருʼத³யம்ʼ பர்யாயைருச்யதே பு³தை⁴꞉ || 3 ||
।ஷட³ங்க³மங்க³ம்ʼ விஜ்ஞாநமிந்த்³ரியாண்யர்த²பஞ்சகம் | ॥ ४ ॥ஆத்மா ச ஸகு³ணஶ்சேதஶ்சிந்த்யம்ʼ ச ஹ்ருʼதி³ ஸம்ʼஶ்ரிதம் || 4 ||
।ப்ரதிஷ்டா²ர்த²ம்ʼ ஹி பா⁴வாநாமேஷாம்ʼ ஹ்ருʼத³யமிஷ்யதே | ॥ ५ ॥கோ³பாநஸீநாமாகா³ரகர்ணிகேவார்த²சிந்தகை꞉ || 5 ||
।தஸ்யோபகா⁴தாந்மூர்ச்சா²யம்ʼ பே⁴தா³ந்மரணம்ருʼச்ச²தி | ॥ ६ ॥யதி⁴ தத் ஸ்பர்ஶவிஜ்ஞாநம்ʼ தா⁴ரி தத்தத்ர ஸம்ʼஶ்ரிதம் || 6 ||
।தத் பரஸ்யௌஜஸ꞉ ஸ்தா²நா தத்ர சைதந்யஸம்ʼக்³ரஹ꞉ | ॥ ७ ॥ஹ்ருʼத³யம்ʼ மஹத³ர்த²ஶ்ச தஸ்மாது³க்தம்ʼ சிகித்ஸகை꞉ || 7 ||
।தேந மூலேந மஹதா மஹாமூலா மதா த³ஶ | ॥ ८ ॥ஓஜோவஹா꞉ ஶரீரே(அ)ஸ்மிந் வித⁴ம்யந்தே ஸமந்தத꞉ || 8 ||
।யேநௌஜஸா வர்தயந்தி ப்ரீணிதா꞉ ஸர்வதே³ஹிநஹ் | ॥ ९ ॥யத்³ருʼதே ஸர்வபூ⁴தாநாம்ʼ ஜீவிதம்ʼ நாவதிஷ்ட²தே || 9 ||
।யத் ஸாரமாதௌ³ க³ர்ப⁴ஸ்ய யத்தத்³க³ர்ப⁴ரஸாத்³ரஸ꞉ | ॥ १० ॥ஸம்ʼவர்தமாநம்ʼ ஹ்ருʼத³யம்ʼ ஸமாவிஶதி யத் புரா || 10 ||
।யஸ்ய நாஶாத்து நாஶோ(அ)ஸ்தி தா⁴ரி யத்³த்⁴ருʼத³யாஶ்ரிதம் | ॥ ११ ॥யச்ச²ரீரரஸஸ்நேஹ꞉ ப்ராணா யத்ர ப்ரதிஷ்டி²தா꞉ || 11 ||
(।। ।தத்ப²லா ப³ஹுதா⁴ வா தா꞉ ப²லந்தீவ (ஆ|தி| மஹாப²லா꞉ | ॥ १२ ॥த்⁴மாநாத்³த⁴மந்ய꞉ ஸ்ரவணாத் ஸ்ரோதாம்ʼஸி ஸரணாத்ஸிரா꞉ || 12 ||
।தந்மஹத் தா மஹாமூலாஸ்தச்சௌஜ꞉ பரிரக்ஷதா꞉ | ॥ १३ ॥பரிஹார்யா விஶேஷேண மநஸோ து³꞉க²ஹேதவ꞉ || 13 ||
।ஹ்ருʼத்³யம்ʼ யத் ஸ்யாத்³யதௌ³ஜஸ்யம்ʼ ஸ்ரோதஸாம்ʼ யத் ப்ரஸாத³நம் | ॥ १४ ॥தத்தத் ஸேவ்யம்ʼ ப்ரயத்நேந ப்ரஶமோ ஜ்ஞாநமேவ ச || 14 ||
।அத² க²ல்வேகம்ʼ ப்ராணவர்த⁴நாநாமுத்க்ருʼஷ்டமமேகம்ʼ ப³லவர்த⁴நாநாமேகம்ʼ ப்³ருʼம்ʼஹணாநாமேகம்ʼ நந்த³நாநாமேகம்ʼ ஹர்ஷணாநாமேகமயநாநாமிதி | ॥ १५ ॥தத்ராஹிம்ʼஸா ப்ராணிநாம்ʼ ப்ராணவர்த⁴நாநாமுத்க்ருʼஷ்ததமம்ʼ வீர்யம்ʼ ப³லவர்த⁴நாநாம்ʼ வித்³யா ப்³ருʼம்ʼஹணாநாம் இந்த்³ரியஜயோ நந்த³நாநாம் தத்த்வாவபோ³தோ⁴ ஹர்ஷணாநாம்ʼ ப்³ரஹ்மசர்யமயநாநாமிதி ஏவமாயுர்வேத³விதோ³ மந்யந்தே || 15 ||
।தத்ராயுர்வேத³வித³ஸ்தந்த்ரஸ்தா²நாத்⁴யாயப்ரஶ்நாநாம்ʼ ப்ருʼத²க்த்வேந வாக்யஶோ வாக்யார்த²ஶோ(அ)ர்தா²வயவஶஶ்ச ப்ரவக்தாரோ மந்தவ்யா꞉ | ॥ १६ ॥தத்ராஹ கத²ம்ʼ தந்த்ராதீ³நி வாக்யஶோ வாக்யார்த²ஶோ(அ)ர்தா²வயவஶஶ்சோக்தாநி ப⁴வந்தீதி || 16 ||
॥ १७ ॥அத்ரோச்யதே தந்த்ரமார்ஷம்ʼ கார்த்ஸ்ந்யேந யதா²ம்நாயமுச்யமாநம்ʼ வாக்யஶோ ப⁴வத்யுக்தம் || 17 ||
॥ १८ ॥பு³த்³த்⁴யா ஸம்யக³நுப்ரவிஶ்யார்த²தத்த்வம்ʼ வாக்³பி⁴ர்வ்யாஸஸமாஸப்ரதிஜ்ஞாஹேதூதா³ஹரணோபநயநிக³மநயுக்தாபி⁴ஸ்த்ரிவித⁴ஶிஷ்யபு³த்³தி⁴க³ம்யாபி⁴ருச்யமாநாம் வாக்யார்த²ஶோ ப⁴வத்யுக்தம் || 18 ||
॥ १९ ॥தந்த்ரநியதாநாமர்த²து³ர்கா³ணாம்ʼ புநர்விபா⁴வநைருக்தமர்தா²வயவஶோ ப்⁴வத்யுக்தம் || 19 ||
॥ २० ॥தத்ர சேத் ப்ரஷ்டார꞉ ஸ்யு꞉ சதுர்ணாம்ருʼக்ஸாமயஜுரத²ர்வவேதா³நாம்ʼ கம்ʼ வேத³முபதி³ஶந்த்யாயுர்வேத³வித³꞉ கிமாயு꞉ கஸ்மாதா³யுர்வேத³꞉ கிமர்த²மாயுர்வேத³꞉ ஶாஶ்வதோ(அ)ஶாஶ்வதோ வா கதி காநி சாஸ்யாங்கா³நி கைஶ்சாயமத்⁴யேதவ்ய꞉ கிமர்த²ம்ʼ ச இதி || 20 ||
॥ २१ ॥தத்ர பி⁴ஷஜா ப்ருʼஷ்டேநைவம்ʼ சதுர்ணாம்ருʼக்ஸாமயஜுரத²ர்வவேதா³நாமாத்மநோ(அ)த²ர்வவேதே³ ப⁴க்திராதே³ஶ்யா வேதோ³ ஹ்யாத²ர்வணோ தா³நஸ்வஸ்த்யயநப³லிமங்க³லஹோமநியமப்ராயஶ்சித்தோபவாஸமந்த்ராதி³பரிக்³ரஹாச்சிகித்ஸாம்ʼ ப்ராஹ சிகித்ஸா சாயுஷோ ஹிதாயோபதி³ஶ்யதே || 21 ||
॥ २२ ॥வேத³ம்ʼ சோபதி³ஶ்யாயுர்வாச்யம்ʼ தத்ராயுஶ்சேதநாநுவ்ருʼத்திர்ஜீவிதமநுப³ந்தோ⁴ தா⁴ரி சேத்யேகோ(அ)ர்த²꞉ || 22 ||
।ததா³யுர்வேத³யதீத்யாயுர்வேத³꞉ கத²மிதி சேத் உச்யதே ஸ்வலக்ஷணத꞉ ஸுகா²ஸுக²தோ ஹிதாஹிதத꞉ ப்ரமாணாப்ரமாணாதஶ்ச யத்ஶ்சாயுஷ்யாண்யநாயுஷ்யாணி ச த்³ரவ்யகு³ணகர்மாணி வேத³யத்யதோ(அ)ப்யாயுர்வேத³꞉ | தத்ராயுஷ்யாண்யநாயுஷ்யாணி ச த்³ரவ்யகு³ணகர்மாணி கேவலேநோபதே³க்ஷ்யந்தே தந்த்ரேண
।தத்ராயுருக்தம்ʼ ஸ்வலக்ஷணதோ யதா²வதி³ஹைவ பூர்வாத்⁴யாயே ச | ; ; ॥ २४ ॥தத்ர ஶாரீரமாநஸாப்⁴யாம் ரோகா³ப்⁴யாமநபி⁴த்³ருதஸ்ய விஶேஷேண யௌவநவத꞉ ஸமர்தா²நுக³தப³லவீர்யயஶ꞉பௌருஷபராக்ரமஸ்ய ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநேந்த்³ரியேந்த்³ரியார்த²ப³லஸமுத³யே வர்தமாநஸ்ய பரமர்த்³தி⁴ருசிரவிவிதோ⁴பபோ⁴க³ஸ்ய ஸம்ருʼத்³த⁴ஸர்வாரம்ப⁴ஸ்ய யதே²ஷ்டவிசாரிண꞉ ஸுக²மாயுருச்யதே; அஸுக²மதோ விபர்யயேண; ஹிதைஷிண꞉ புநர்பூ⁴தாநாம்ʼ பரஸ்வாது³பரதஸ்ய ஸத்யவாதி³ண꞉ ஶமபரஸ்ய பரீக்ஷ்யகாரிணோ(அ)ப்ரமத்தஸ்ய த்ரிவர்க³ம்ʼ பரஸ்பரேணாநுபஹதமுபஸேவமாநஸ்ய பூஜார்ஹஸம்ʼபூஜகஸ்ய ஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநோபஶமஶீலஸ்ய வ்ருʼத்³தோ⁴பஸேவிந꞉ ஸுநியதராக³ரோஸ்ஷேர்ஷ்யாமத³மாநவேக³ஸ்ய ஸததம்ʼ விவித⁴ப்ரதா³நபரஸ்ய தபோஜ்ஞாநப்ரஶமநித்யஸ்யாத்⁴யாத்மவித³ஸ்தத்பரஸ்ய லோகமிமம்ʼ சாமும்ʼ சாவேக்ஷமாணஸ்ய ஸ்ம்ருʼதிமதிமதோ ஹிதமாயுருச்யதே அஹிதமதோ விபர்யயேண || 24 ||
॥ २५ ॥ப்ரமாணமாயுஷஸ்த்வர்தே²ந்த்³ரியமநோபு³த்³தி⁴சேஷ்டாதீ³நாம்ʼ விக்ருʼதிலக்ஷணைருபலப்⁴யதே(அ)நிமித்தை꞉ அயமஸ்மாத் க்ஷணாந்முஹூர்தாத்³தி³வஸாத்த்ரிபஞ்சஸப்தத³ஶத்³வாத³ஶாஹாத் பக்ஷாந்மாஸாத் ஷண்மாஸாத் ஸம்ʼவத்ஸராத்³வா ஸ்வபா⁴வாமாபத்ஸ்யத இதி தத்ர ஸ்வபா⁴வ꞉ ப்ரவ்ருʼத்தேருபரமோ மரணமநித்யதா நிரோத⁴ இத்யேகோ(அ)ர்த²꞉ இத்யாயுஷ꞉ ப்ரமாணம் அதோ விபரீதமப்ரமாணமரிஷ்டாதி⁴காரே தே³ஹப்ரக்ருʼதிலக்ஷணமதி⁴க்ருʼத்ய சோபதி³ஷ்டமாயுஷ꞉ ப்ரமாணமாயுர்வேதே³ || 25 ||
॥ २६ ॥ப்ரயோஜநம்ʼ சாஸ்ய ஸ்வஸ்த²ஸ்ய ஸ்வாஸ்த்²யரக்ஷணமாயுரஸ்ய விகாரப்ரஶமநம்ʼ ச || 26 ||
।ஸோ(அ)யமாயுர்வேத³꞉ ஶாஶ்வதோ நிர்விஶ்யதே அநாதி³த்வாத் ஸ்வபா⁴வஸம்ʼஸித்³த⁴லக்ஷணத்வாத் பா⁴வஸ்வபா⁴வநித்யத்வாச்ச | ।ந ஹி நாபூ⁴த் கதா³சிதா³யுஷ꞉ ஸந்தாநோ பு³த்³தி⁴ஸந்தாநோ வா ஶாஶ்வதஶ்சாயுஷோ வேதி³தா அநாதி³ ச ஸுக²து³꞉க²ம்ʼ ஸத்³ரவ்யஹேதுலக்ஷணமபராபரயோகா³த் | ।ஏஷ சார்த்²ஸம்ʼக்³ரஹோ விபா⁴வ்யதே ஆயுர்வேத³லக்ஷணமிதி | ।கு³ருலகு⁴ஶீதோஷ்ணஸ்நிக்³த⁴ரூக்ஷாதீ³நாம்ʼ த்³ரவ்யாணாம் ஸாமாந்யவிஶேஷாப்⁴யாம்ʼ வ்ருʼத்³தி⁴ஹ்ராஸௌ யதோ²க்தம்ʼ கு³ருபி⁴ரப்⁴யஸ்யமாநைருகு³ரூணாமுபசயோ ப⁴வத்யபசயோ லகூ⁴நாம்ʼ ஏவமேவேதரேஷாமிதி ஏஷா பா⁴வஸ்வபா⁴வோ நித்ய꞉ ஸ்வலக்ஷணம்ʼ ச த்³ரவ்யாணாம்ʼ ப்ருʼதி²வ்யாதீ³நாம்ʼ ஸந்தி து த்³ரவ்யாணி கு³ணாஶ்ச நித்யாநித்யா꞉ | ।ந ஹ்யாயுர்வேத³ஸ்யாபூ⁴த்வோத்பத்திருபலப்⁴யதே அந்யத்ராவபோ³தோ⁴பதே³ஶாப்⁴யாம் ஏதத்³வை த்³வயமதி⁴க்ருʼத்யோத்பத்திமுபதி³ஶந்த்யேகே | ।ஸ்வாபா⁴விகம்ʼ சாஸ்ய லக்ஷணமக்ருʼதகம்ʼ யது³க்தமிஹாத்³யே(அ)த்⁴யாயே ச யதா² அக்³நேரௌஷ்ண்யம் அபாம்ʼ த்³ரவத்வம் | ॥ २७ ॥பா⁴வஸ்வபா⁴வநித்யத்வமபி சாஸ்ய யதோ²க்தம்ʼ கு³ருபி⁴ரப்⁴யஸ்யமாநைருகு³ரூணாமுபசயோ ப⁴வத்யபசயோ லகூ⁴நாமிதி || 27 ||
॥ २८ ॥தஸ்யாயுர்வேத³ஸ்யாங்கா³ந்யஷ்டௌ தத்³யதா² காயசிகித்ஸா ஶாலாக்யம்ʼ ஶல்யாபஹர்த்ருʼகம்ʼ விஷக³ரவைரோதி⁴கப்ரஶமநம்ʼ பூ⁴தவித்³யா கௌமாரப்⁴ருʼத்யகம்ʼ ரஸாயநம்ʼ வாஜீகரணமிதி || 28 ||
।ஸ சாத்⁴யேதவ்யோ ப்³ராஹ்மணராஜந்யவைஶ்யை꞉ | ।தத்ராநுக்³ரஹார்த²ம்ʼ ப்ராணிநாம்ʼ ப்³ராஹ்மணை꞉ ஆரக்ஷார்த²ம்ʼ ராஜந்யை꞉ வ்ருʼத்த்யர்த²ம்ʼ வைஶ்யை꞉ ஸாமாந்யதோ வா த⁴ர்மார்த²காமபரிக்³ரஹார்த²ம்ʼ ஸர்வை꞉ | ; ।தத்ர யத³த்⁴யாத்மவிதா³ம்ʼ த⁴ர்மபத²ஸ்தா²நாம்ʼ த⁴ர்மப்ரகாஶகாநாம்ʼ வா மாத்ருʼபித்ருʼப்⁴ராத்ருʼப³ந்து⁴கு³ருஜநஸ்ய வா விகாரப்ரஶமநே ப்ரயத்நவாந் ப⁴வதி யச்சாயுர்வேதோ³க்தமத்⁴யாத்மமநுத்⁴யாயதி வேத³யத்யநுவிதீ⁴யதே வா ஸோ(அ)ஸ்ய பரோ த⁴ர்ம꞉ யா புநரீஶ்வராணாம்ʼ வஸுமதாம்ʼ வா ஸகாஶாத் ஸுஸ்வோபஹாரநிமித்தா ப⁴வத்யர்தா²வாப்திராரக்ஷணம்ʼ ச யா ச ஸ்வபரிக்³ருʼஹீதாநாம் ப்ராணிநாமாதுர்யாதா³ரக்ஷா ஸோ(அ)ஸ்யார்த²꞉; யத் புநரஸ்ய வித்³வத்³க்³ரஹணயஶ்ச꞉ ஶரண்யத்வம்ʼ ச யா ச ஸம்ʼமாநஶுஶ்ரூஷா யச்சேஷ்டாநாம்ʼ விஷயாணாமாரோக்³யமாத⁴த்தே ஸோ(அ)ஸ்ய காம꞉ | ॥ २९ ॥இதி யதா²ப்ரஶ்நமுக்தமஶேஷேண || 29 ||
॥ ३० ॥அத² பி⁴ஷகா³தி³த ஏக்³வ பி⁴ஷஜா ப்ரஷ்டவ்யோ(அ)ஷ்தாவித⁴ம்ʼ ப⁴வதி தந்த்ரம்ʼ தந்த்ரார்தா²ந் ஸ்தா²நாம் ஸ்தா²நார்தா²ந் அத்⁴யாயம் அத்⁴யாயார்தா²ந் ப்ரஶ்நம்ʼ ப்ரஶ்நார்தா²ஶ்சேதி ப்ருʼஷ்டேந சைதத்³வக்தவ்யமஶேஷேண வாக்யஶோ வாக்யார்த²ஶோ(அ)ர்தா²வயாவஶஶ்சேதி || 30 ||
॥ ३१ ॥தத்ராயுர்வேத³꞉ ஶாகா² வித்³யா ஸூத்ரம்ʼ ஜ்ஞாநம்ʼ ஶாஸ்த்ரம்ʼ லக்ஷணம்ʼ தந்த்ரமித்யநர்தா²ந்தரம் || 31 ||
।தந்த்ரார்த²꞉ புந꞉ ஸ்வலக்ஷணைருபதி³ஷ்ட꞉ | ॥ஸ சார்த²꞉ ப்ரகரணைருவிபா⁴வ்யமாநோ பூ⁴ய ஏவ ஶரீரவ்ருʼத்திஹேதுவ்யாதி⁴கர்மகார்யகாலகர்த்ருʼகரணவிதி⁴விநிஶ்சயாத்³த³ஶப்ரகரண꞉ தாநி ச ப்ரகரணாநி கேவலேநோபதே³க்ஷ்யந்தே தந்த்ரேண || ।தந்த்ரஸ்யாஸ்யாஷ்டௌ ஸ்தா²நாநி தத்³யதா² ஶ்லோகநிதா³நவிமாநஶாரேந்த்³ரியசிகித்ஸதகல்பஸித்³தி⁴ஸ்தா²நாநி | ॥ ३२ ॥தத்ர த்ரிம்ʼஶத³த்⁴யாயகம்ʼ ஶ்லோகஸ்தா²நம் அஷ்டாஷ்டாத்⁴யாயகாநி நிதா³நவிமாநஶாரீரஸ்தா²நி த்³வாத³ஶகமிந்தி³ர்யாணாம்ʼ த்ரிம்ʼஶகம்ʼ சிக்திஸிதாநாம்ʼ த்³வாத³ஶகே கல்பஸித்³தி⁴ஸ்தா²நே ப⁴வத꞉ || 32 ||
।தந்த்ரஸ்யாஸ்யாஷ்டௌ ஸ்தா²நாநி தத்³யதா² ஶ்லோகநிதா³நவிமாநஶாரீரேந்த்³ரியசிகித்ஸிதகல்பஸித்³தி⁴ஸ்தா²நாநி | ॥ ३३ ॥தத்ர த்ரிம்ʼஶத³த்⁴யாயகம்ʼ ஶ்லோகஸ்தா²நம் அஷ்டாஷ்டாத்⁴யாயகாநி நிதா³நவிமாநஶாரீரஸ்தா²நாநி த்³வாத³ஶகமிந்த்³ரியாணாம்ʼ த்ரிம்ʼஶகம்ʼ சிகித்ஸிதாநாம்ʼ த்³வாத³ஶகமிந்த்³ரியாணாம்ʼ த்ரிம்ʼஶகம்ʼ சிகித்ஸிதாநாம்ʼ த்³வாத³ஶகே கல்பஸித்³தி⁴ஸ்தா²நே ப⁴வத꞉ || 33 ||
ப⁴வதி சாத்ர ।த்³வே த்ரிம்ʼஶகே த்³வாத³ஶகம்ʼ த்ரயம்ʼ ச த்ரீண்யஷ்டகாந்யேஷு ஸமாப்திருக்தா | ॥ ३४ ॥ஶ்லோகௌஷதா⁴ரிஷ்டவிகல்பஸித்³தி⁴நிதா³நமாநாஶ்ரயஸம்ʼஜ்ஞகேஷு || 34 ||
।ஸ்வே ஸ்வே ஸ்தா²நே யதா²ஸ்வம்ʼ ச ஸ்தா²நார்த² உபதே³க்ஷ்யதே | ॥ ३५ ॥ஸவிம்ʼஶமத்⁴யாயஶதம்ʼ ஶ்ருʼணு நாமக்ரமாக³தம் || 35 ||
।தீ³ர்க⁴ஞ்ஜீவோ (அ)ப்யபாமார்க³தண்டு³லாரக்³வதா⁴தி³கௌ | ॥ ३६ ॥ஷட்³விரேகாஶ்ரயஶ்சேதி சதுஷ்கோ பே⁴ஷஜாஶரய꞉ || 36 ||
।மாத்ராதஸ்யாஶிதீயௌ ச நவேகா³ந்தா⁴ரணம்ʼ ததா² | ॥ ३७ ॥இந்த்³ரியோபக்ரமஶ்சேதி சத்வார꞉ ஸ்வாஸ்த்²யவ்ருʼத்திகா꞉ || 37 ||
।கு²ட்³டா³கஶ்ச சதுஷ்பாதோ³ மஹாம்ʼஸ்திஸ்ரைஷணஸ்ததா² | ॥ ३८ ॥ஸஹ வாதகலாக்²யேந வித்³யாந்நைர்தே³ஶிகாந் பு³த⁴꞉ || 38 ||
।ஸ்நேஹநஸ்வேத³நாத்⁴யாயாவுபௌ⁴ யஶ்சோபகல்பந꞉ | ॥ ३९ ॥சிகித்ஸாப்ராப்⁴ருʼதஶ்சைவ ஸர்வ ஏவ ப்ரகல்பநா꞉ || 39 ||
।கியந்த꞉ஶிரஸீயஶ்ச த்ரிஶோபா²ஷ்டோத³ராதி³கௌ | ॥ ४० ॥ரோகா³த்⁴யாயோ மஹாம்ʼஶ்சைவ ரோகா³த்⁴யாயசதுஷ்டயம் || 40 ||
।அஷ்டௌநிந்தி³தஸம்ʼக்²யாதஸ்ததா² லங்க⁴நதர்பணே | ॥ ४१ ॥விதி⁴ஶோணிதிகஶ்சைவ வ்யாக்²யாதாஸ்தத்ர யோஜநா꞉ || 41 ||
।யஜ்ஜ꞉புருஷஸம்ʼக்²யாதோ ப⁴த்³ரகாப்யாந்நபாநிகௌ | ॥ ४२ ॥விவிதா⁴ஶிதபீதீயஶ்சாத்வாரோ (அ)ந்நவிநிஶ்சயா꞉ || 42 ||
।த³ஶப்ராணாயதநிகஸ்ததா² (அ)ர்தே²த³ஶமூலிக꞉ | ॥ ४३ ॥த்³வாவேதௌ ப்ராணதே³ஹார்தௌ² ப்ரோக்தௌ வைத்³யகு³ணாஶ்ரயௌ || 43 ||
।ஔஷத⁴ஸ்வஸ்த²நிர்தே³ஶகல்பநாரோக³யோஜநா꞉ | ॥ ४४ ॥சதுஷ்கா꞉ ஷட் க்ரமேணோக்தா꞉ ஸப்தமஶ்சாந்நபாநிக꞉ || 44 ||
।த்³வௌ சாந்த்யௌ ஸம்ʼக்³ரஹாத்⁴யாயாவிதி த்ரிம்ʼஶகமர்த²வத் | ॥ ४५ ॥ஶ்லோகஸ்தா²நம்ʼ ஸமுத்³தி³ஷ்டம்ʼ தந்த்ரஸ்யாஸ்ய ஶிர꞉ ஶுப⁴ம் || 45 ||
।சதுஷ்காணாம்ʼ மஹார்தா²நாம்ʼ ஸ்தா²நே (அ)ஸ்மிந் ஸம்ʼக்³ரஹ꞉ க்ருʼத꞉ | ॥ ४६ ॥ஶ்லோகார்த²꞉ ஸம்ʼக்³ரஹார்த²ஶ்ச ஶ்லோகஸ்தா²நமத꞉ ஸ்ம்ருʼதம் || 46 ||
।ஜ்வராணாம்ʼ ரக்தபித்தஸ்ய கு³ல்மாநாம்ʼ மேஹகுஷ்ட²யோ꞉ | ॥ ४७ ॥ஶ்லோஷோந்மாத³நிதா³நே ச ஸ்யாத³பஸ்மாரிணாம்ʼ ச யத் || 47 ||
।இத்யத்⁴யாயாஷ்டகமித³ம்ʼ நிதா³நஸ்தா²நமுச்யதே | ॥ ४८ ॥ரஸேஷு த்ரிவிதே⁴ குக்ஷௌ த்⁴வம்ʼஸே ஜநபத³ஸ்ய ச || 48 ||
।த்ரிவிதே⁴ ரோக³விஜ்ஞாநே ஸ்ரோத꞉ஸ்வபி ச வர்தநே | ॥ ४९ ॥ரோகா³நீகே வ்யாதி⁴ரூபே ரோகா³ணாம்ʼ ச பி⁴ஷக்³ஜிதே || 49 ||
।அஷ்டௌ விமாநாந்யுக்தாநி மாநார்தா²நி மஹர்ஷிணா | ॥ ५० ॥கதிதா⁴புருஷீயம்ʼ ச கோ³த்ரேணாதுல்யமேவ ச || 50 ||
।கு²ட்³டி³கா மஹதீ சைவ க³ர்பா⁴வக்ராந்திருச்யதே | ॥ ५१ ॥புருஷஸ்ய் அஶரீரஸ்ய விசயௌ த்³வௌ விநிஶ்சிதௌ || 51 ||
।ஶரீரஸாம்க்²யா ஸூத்ரம்ʼ ச ஜாதேரஷ்டமமுச்யதே | ॥ ५२ ॥இத்யுத்³தி³ஷ்டாநி முநிநா ஶாரீராண்யத்ரிஸூநுநா || 52 ||
।வர்ணஸ்வரீய꞉ புஷ்பாக்²யஸ்த்ருʼதீய꞉ பரிமர்ஶந꞉ | ॥ ५३ ॥சதுர்த² இந்த்³ரியாநீக꞉ பஞ்சம꞉ பூர்வரூபிக꞉ || 53 ||
।கதமாநிஶரீரீய꞉ பந்நரூபோ (அ)ப்யவாக்ஶிரா꞉ | ॥ ५४ ॥யஸ்யஶ்யாவநிமித்தஶ்ச ஸத்³யோமரண ஏவ ச || 54 ||
।அணுஜ்யோதிரிதி க்²யாதஸ்ததா² கோ³மயசூர்ணவாந் | ॥ ५५ ॥த்³வாத³ஶாத்⁴யாயகம்ʼ ஸ்தா²நமிந்த்³ரியாணாமிதி ஸ்ம்ருʼதம் || 55 ||
।அப⁴யாமலகீயம்ʼ ச ப்ராணகாமீயமேவ ச | ॥ ५६ ॥கரப்ரசிதகம்ʼ வேத³ஸமுத்தா²நம்ʼ ரஸாயநம் || 56 ||
।ஸாம்யோக³ஶரமூலீயமாஸிக்தக்ஷீரகம்ʼ ததா² | ॥ ५७ ॥மாஷபர்ணப்⁴ருʼதீயம்ʼ ச புமாஞ்ஜாதப³லாதி³கம் || 57 ||
।சாதுஷ்கத்³வாயமப்யேதத³த்⁴யாயத்³வயமுச்யதே | ॥ ५८ ॥ரஸாயநமிதி ஜ்ஞேயம்ʼ வாஜீகரணமேவ ச || 58 ||
।ஜ்வராணாம்ʼ ரக்தபித்தஸ்ய கு³ல்மாநாம்ʼ மேஹகுஷ்ட²யோ꞉ | ॥ ५९ ॥ஶோஷோந்மாதே³ (அ)ப்யபஸ்மாரே க்ஷதஶோதோ²த³ரார்ஶஸாம் || 59 ||
।க்³ரஹணீபாண்டு³ரோகா³ணாம்ʼ ஶ்வாஸகாஸாதிஸாரிணாம் | ॥ ६० ॥ச²ர்தி³வீஸர்பத்ருʼஷ்ணாநாம்ʼ விஷமத⁴ய்விகாரயோ꞉ || 60 ||
।த்³விவ்ரணீயம்ʼ த்ரிமர்மீயமூருஸ்தம்பி⁴கமேவ ச | ॥ ६१ ॥வாதரோகே³ வாதரக்தே யோநிவ்யாபத்ஸு சைவ யத் || 61 ||
।த்ரிம்ʼஶச்சிகித்ஸிதாந்யுக்தாந்யத꞉ கல்பாந் ப்ரசக்ஷ்மஹே | ॥ ६२ ॥ப²லஜீமூதகேக்ஷ்வாகுகல்போ தா⁴மார்க³வஸ்ய ச || 62 ||
।பஞ்சமோ வத்ஸகஸ்யோக்த꞉ ஷஷ்ட²ஶ்ச க்ருʼதவேத⁴நே | ॥ ६३ ॥ஶ்யாமாத்ரிவ்ருʼதயோ꞉ கல்பஸ்ததை²வ சதுரங்கு³லே || 63 ||
।தில்வகஸ்ய ஸுதா⁴யாஶ்ச ஸப்தலாஶங்கி²நீஷு ச | ॥ ६४ ॥த³ந்தீத்³ரவந்த்யோ꞉ கல்பஶ்ச த்³வாத³ஶோ (அ)யம்ʼ ஸமாப்யதே || 64 ||
।கல்பநா பஞ்சகர்மாக்²யா ப³ஸ்திமூத்ரீ ததை²வ ச | ॥ ६५ ॥ஸ்நேஹவ்யாபதி³கீ ஸித்³தி⁴ர்நேத்ரவ்யாபதி³கீ ததா² || 65 ||
।ஸித்³தி⁴꞉ ஶோத⁴நயோஶ்சைவ ப³ஸ்திஸித்³தி⁴ஸ்ததை²வ ச | ॥ ६६ ॥ப்ராஸ்ருʼதீ மர்மஸம்ʼக்²யாதா ஸித்³தி⁴ர்ப³ஸ்த்யாஶ்ரயா ச யா || 66 ||
।ப²லமாத்ரா ததா² ஸித்³தி⁴꞉ ஸித்³தி⁴ஶ்சோத்தரஸம்ʼஜ்ஞிதா | ॥ ६७ ॥ஸித்³த⁴யோ த்³வாத³ஶைவைதாஸ்தந்த்ரம்ʼ சாஸு ஸமாப்யதே || 67 ||
।ஸ்வே ஸ்வே ஸ்தா²நே ததா² (அ)த்⁴யாயே சாத்⁴யாயார்த²꞉ ப்ரவக்ஷ்யதே | ॥ ६८ ॥தம்ʼ ப்³ரூயாத் ஸர்வத꞉ ஸர்வம்ʼ யதா²ஸ்வம்ʼ ஹ்யர்த²ஸம்ʼக்³ரஹாத் || 68 ||
।ப்ருʼச்சா² தந்த்ராத்³யதா²ம்நாயம்ʼ விதி⁴நா ப்ரஶ்ந உச்யதே | ॥ ६९ ॥ப்ரஶ்நார்தோ² யுக்திமாம்ʼஸ்தஸ்ய தந்த்ரேணைவார்த²நிஶ்சய꞉ || 69 ||
।நிருக்தம்ʼ தந்த்ரணாத்தந்த்ரம்ʼ ஸ்தா²நம்ர்த²ப்ரதிஷ்ட²யா | ॥ ७० ॥அதி⁴க்ருʼத்யார்த²மத்⁴யாயநாமஸம்ʼஜ்ஞா ப்ரதிஷ்டி²தா || 70 ||
।இதி ஸர்வம்ʼ யதா²ப்ரஶநமஷ்டகம்ʼ ஸம்ʼப்ரகாஶிதம் | ॥ ७१ ॥கார்த்ஸ்ந்யேந சோக்தஸ்தந்த்ரஸ்ய ஸம்ʼக்³ரஹ꞉ ஸுவிநிஶ்சித꞉ || 71 ||
।ஸந்தி பால்லவிகோத்பாதா꞉ ஸம்ʼக்ஷோப⁴ம்ʼ ஜநயந்தி யே | ॥ ७२ ॥வர்தகாநாமிவோத்பாதா꞉ ஸஹஸைவாவிபா⁴விதா꞉ || 72 ||
।தஸ்மாத்தாந் பூர்வஸம்ʼஜல்பே ஸர்வத்ராஷ்டகமாதி³ஶேத் | ॥ ७३ ॥பராவரபரீக்ஷார்த²ம்ʼ தத்ர ஶாஸ்த்ரவிதா³ம்ʼ ப³லம் || 73 ||
।ஶப்³த³மாத்ரேண தந்த்ரஸ்ய கேவலஸ்யைகதே³ஶிகா꞉ | ॥ ७४ ॥ப்⁴ரமந்த்யல்பப³லாஸ்தந்த்ரே ஜ்யாஶப்³தே³நேந்வ வர்தகா꞉ || 74 ||
।பஶு꞉ பஶூநாம்ʼ தௌ³ர்ப³ல்யாத் கஶ்சிந்மத்⁴யே வ்ருʼகாயதே | ॥ ७५ ॥ஸ ஸத்யம்ʼ வ்ருʼகமாஸாத்³ய ப்ரக்ருʼதிம்ʼ ப⁴ஜதே பஶு꞉ || 75 ||
।தத்³வத³ஜ்ஞோ (அ)ஜ்ஞமத்⁴யஸ்த²꞉ கஶ்சிந்மௌக²ர்யஸாத⁴ந꞉ | ॥ ७६ ॥ஸ்தா²பயத்யாப்தமாத்மாநமாப்தம்ʼ த்வாஸாத்³ய பி⁴த்³யதே || 76 ||
।ப³ப்⁴ருர்ர்கூ³ட⁴ம்ʼ இவோர்ணாபி⁴ரபு³த்³தி⁴ரப³ஹுஶ்ருத꞉ | ॥ ७७ ॥கிம்ʼ வை வக்ஷ்யதி ஸாம்ஜல்பே குண்ட³பே⁴தீ³ ஜடோ³ யதா² || 77 ||
।ஸத்³வ்ருʼத்தைர்ந விக்³ருʼஹ்ணீயாத்³பி⁴ஷக³ல்பஶ்ருதைரபி | ॥ ७८ ॥ஹந்யாத் ப்ரஶ்நாஷ்டகேநாதா³விதராம்ʼஸ்த்வாப்தமாநிந꞉ || 78 ||
।த³ம்பி⁴நோ முக²ரா ஹ்யஜ்ஞா꞉ ப்ரபூ⁴தாப³த்³த⁴பா⁴ஷிண꞉ | ॥ ७९ ॥ப்ராய꞉ ப்ராயேண ஸுமுகா²꞉ ஸந்தோ யுக்தால்பபா⁴ஷிண꞉ || 79 ||
।தத்த்வஜ்ஞாநப்ரகாஶார்த²மஹங்காரமநாஶ்ரித꞉ | ॥ ८० ॥ஸ்வல்பாதா⁴ராஜ்ஞமுக²ராந்மர்ஷயேந்ந விவாதி³ந꞉ || 80 ||
।பரோ பூ⁴தேஷ்வநுக்ரோஶஸ்தத்த்வஜ்ஞாநபரா த³யா | ॥ ८१ ॥யேஷாம்ʼ தேஷாமஸத்³வாத³நிக்³ரஹே நிரதா மதி꞉ || 81 ||
।அஸத்பக்ஷாக்ஷணித்வார்தித³ம்ப⁴பாருஷ்யஸாத⁴நா꞉ | ॥ ८२ ॥ப⁴வந்த்யநாப்தா꞉ ஸ்வே தந்த்ரே ப்ராய꞉ பரவிகல்த²கா꞉ || 82 ||
।தாந் காலபாஶஸத்³ருʼஶாந் வர்ஜயேச்சா²ஸ்த்ரதூ³ஷகாந் | ॥ ८३ ॥ப்ரஶமஜ்ஞாநவிஜ்ஞாநபூர்ணா꞉ ஸேவ்யா பி⁴ஷக்தமா꞉ || 83 ||
।ஸமக்³ரம்ʼ து³꞉க²மாயத்தமவிஜ்ஞாநே த்³வயாஶ்ரயம் | ॥ ८४ ॥ஸுக²ம்ʼ ஸமக்³ரம்ʼ விஜ்ஞாநே விமலே ச ப்ரதிஷ்டி²தம் || 84 ||
।இத³மேவமுதா³ரார்த²மஜ்ஞாநாம்ʼ ந ப்ரகாஶகம் | ॥ ८५ ॥ஶாஸ்த்ரம்ʼ த்³ருʼஷ்டிப்ரணஷ்டாநாம்ʼ யதை²வாதி³த்யமண்ட³லம் || 85 ||
தத்ர ஶ்லோகா꞉ ।அர்தே² த³ஶமஹாமூலா꞉ ஸம்ʼஜ்ஞா சாஸாம்ʼ யதா² க்ருʼதா | ॥ ८६ ॥அயநாந்தா꞉ ஷட³க்³ர்யாஶ்ச ரூபம்ʼ வேத³விதா³ம்ʼ ச யத் || 86 ||
।ஸப்தகஶ்சாஷ்டகஶ்சைவ பரிப்ரஶ்நா꞉ ஸநிர்ணயா꞉ | ॥ ८७ ॥யதா² வாச்யம்ʼ யத³ர்த²ம்ʼ ச ஷட்³விதா⁴ஶ்சைகதே³ஶிகா꞉ || 87 ||
।அர்தே²த³ஶமஹாமூலே ஸர்வமேதத் ப்ரகாஶிதம் | ॥ ८८ ॥ஸம்ʼக்³ரஹஶ்சாயமத்⁴யாயஸ்தந்த்ரஸ்யாஸ்யைவ கேவால꞉ || 88 ||
।யதா² ஸுமநஸாம்ʼ ஸூத்ரம்ʼ ஸம்ʼக்³ரஹார்த²ம்ʼ விதீ⁴யதே | ऽर्थानामृषिणा ॥ ८९ ॥ஸம்ʼக்³ரஹார்த²ம்ʼ ததா² (அ)ர்தா²நாம்ருʼஷிணா ஸம்ʼக்³ரஹ꞉ க்ருʼத꞉ || 89 ||
॥இத்யக்³நிவேஶக்ருʼதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸம்ʼஸ்க்ருʼதே ஶ்லோகஸ்தா²நே(அ)ர்தே²த³ஶமஹாமூலீயோ நாம த்ரிம்ʼஶோ(அ)த்⁴யாய꞉ ||
।அக்³நிவேஶக்ருʼதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸம்ʼஸ்க்ருʼதே |