॥ १ ॥அதா²தோ ரோகா³நீகம்ʼ விமாநம்ʼ வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉|| 1 ||
அத்தியாயம் 6
रोगानीकविमानम्
இந்த நூலின் தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு தயாராகிக்கொண்டிருக்கிறது. இப்போதைக்கு மூலமும் அதன் தமிழ் எழுத்துப்பெயர்ப்பும் காட்டப்படுகின்றன. இந்தி மொழிபெயர்ப்புடன் படியுங்கள்
இந்த அத்தியாயத்தில் (அத்தியாயத்தின் சொந்தச் சுருக்கம், ஸ்லோகங்கள் 20-22)
तत्र श्लोकाः-प्रकृत्यन्तरभेदेन रोगानीकविकल्पनम्।परस्पराविरोधश्च सामान्यं रोगदोषयोः॥
ஸ்லோகம் 20 →दोषसंख्या विकाराणामेकदेशः प्रकोपणम्।जरणं प्रति चिन्ता च कायाग्नेर्धुक्षणानि च॥
ஸ்லோகம் 21 →नराणां वातलादीनां प्रकृतिस्थापनानि च।रोगानीके विमानेऽस्मिन् व्याहृतानि महर्षिणा॥
ஸ்லோகம் 22 →மூலத்தின் எந்தச் சொல்லையும் தொடுங்கள் - அதன் பொருள் தோன்றும்.
॥ २ ॥இதி ஹ ஸ்மாஹ ப⁴க³வாநாத்ரேய꞉|| 2 ||
; ; ; ; ।த்³வே ரோகா³நீகே ப⁴வத꞉ ப்ரபா⁴வபே⁴தே³நஸாத்⁴யம்,அஸாத்⁴யம்ʼ ச; த்³வே ரோகா³நீகே ப³லபே⁴தே³நம்ருʼது³,தா³ருணம்ʼ ச; த்³வே ரோகா³நீகே அதி⁴ஷ்டா²நபே⁴தே³நமநோ(அ)தி⁴ஷ்டா²நம்ʼ,ஶரீராதி⁴ஷ்டா²நம்ʼ ச; த்³வே ரோகா³நீகே நிமித்தபே⁴தே³நஸ்வதா⁴துவைஷம்யநிமித்தம்,ஆக³ந்துநிமித்தம்ʼ ச; த்³வே ரோகா³நீகே ஆஶயபே⁴தே³நஆமாஶயஸமுத்த²ம்ʼ,பக்வாஶயஸமுத்த²ம்ʼ சேதி| ।ஏவமேதத் ப்ரபா⁴வலாதி⁴ஷ்டா²நநிமித்தாஶயபே⁴தா³த்³த்³வைத⁴ம்ʼ ஸத்³பே⁴த³ப்ரக்ருʼத்யந்தரேண பி⁴த்³யமாநமத²வா(அ)பி ஸந்தீ⁴யமாநம்ʼ ஸ்யாதே³கத்வம்ʼ ப³ஹுத்வம்ʼ வா| ; ; । ॥ ३ ॥ஏகத்வம்ʼ தாவதே³கமேவ ரோகா³நீகம்ʼ,து³꞉க²ஸாமாந்யாத்; ப³ஹுத்வம்ʼ து த³ஶ ரோகா³நீகாநி ப்ரபா⁴வபே⁴தா³தி³நா ப⁴வந்தி; ப³ஹுத்வமபி ஸம்ʼக்²யேயம்ʼ ஸ்யாத³ஸம்ʼக்²யேயம்ʼ வா|தத்ர ஸம்ʼக்²யேயம்ʼ தாவத்³யதோ²க்தமஷ்டோத³ரீயே,அபரிஸம்ʼக்²யேயம்ʼ புநர்யதா²-மஹாரோகா³த்⁴யாயே ருக்³வர்ணஸமுத்தா²நாதீ³நாமஸம்ʼக்²யேயத்வாத்|| 3 ||
, ।ந ச ஸம்ʼக்²யேயாக்³ரேஷு பே⁴த³ப்ரக்ருʼத்யந்தரீயேஷு விகீ³திரித்யதோ தோ³ஷவதீ ஸ்யாத³த்ர காசித் ப்ரதிஜ்ஞா, ந சாவிகீ³திரித்யத꞉ ஸ்யாத³தோ³ஷவதீ| , , ।பே⁴த்தா ஹி பே⁴த்³யமந்யதா² பி⁴நத்தி, அந்யதா² புநஸ்தாத்³பி⁴ந்நம்ʼ பே⁴த³ப்ரக்ருʼத்யந்தரேண பி⁴ந்த³ந் பே⁴த³ஸம்ʼக்²யாவிஶேஷமாபாத³யத்யநேகதா⁴, ந ச பூர்வம்ʼ பே⁴தா³க்³ரமுபஹந்தி| ।ஸமாநாயாமபி க²லு பே⁴த³ப்ரக்ருʼதௌ ப்ரக்ருʼதாநுப்ரயோகா³ந்தரமபேக்ஷ்யம்| , ।ஸந்திஹ்யர்தா²ந்தராணி ஸமாநஶப்³தா³பி⁴ஹிதாநி, ஸந்தி சாநர்தா²ந்தராணி பர்யாயஶப்³தா³பி⁴ஹிதாநி| ; , ।ஸமாநோ ஹி ரோக³ஶப்³தோ³ தோ³ஷேஷு ச வ்யாதி⁴ஷு ச; தோ³ஷா ஹ்யபி ரோக³ஶப்³த³மாதங்கஶப்³த³ம்ʼ யக்ஷ்மஶப்³த³ம்ʼ தோ³ஷப்ரக்ருʼதிஶப்³த³ம்ʼ விகாரஶப்³த³ம்ʼ ச லப⁴ந்தே, வ்யாத⁴யஶ்ச ரோக³ஶப்³த³மாதங்கஶப்³த³ம்ʼ யக்ஷ்மஶப்³த³ம்ʼ தோ³ஷப்ரக்ருʼதிஶப்³த³ம்ʼ விகாரஶப்³த³ம்ʼ ச லப⁴ந்தே| , ॥ ४ ॥தத்ர தோ³ஷேஷு சைவ வ்யாதி⁴ஷு ச ரோக³ஶப்³த³꞉ ஸமாந꞉, ஶேஷேஷு து விஶேஷவாந்|| 4 ||
, ; , ।தத்ர வ்யாத⁴யோ(அ)பரிஸம்ʼக்²யேயா ப⁴வந்தி, அதிப³ஹுத்வாத்; தோ³ஷாஸ்து க²லு பரிஸம்ʼக்²யேயா ப⁴வந்தி, அநதிப³ஹுத்வாத்| , ।தஸ்மாத்³யதா²சித்ரம்ʼ விகாராநுதா³ஹரணார்த²ம், அநவஶேஷேண ச தோ³ஷாந் வ்யாக்²யாஸ்யாம꞉| ।ரஜஸ்தமஶ்ச மாநஸௌ தோ³ஷௌ| ।தயோர்விகாரா꞉ காமக்ரோத⁴லோப⁴மோஹேர்ஷ்யாமாநமத³ஶோகசித்தோ(ந்தோ)த்³வேக³ப⁴யஹர்ஷாத³ய꞉| ।வாதபித்தஶ்லேஷ்மாணஸ்து க²லு ஶாரீரா தோ³ஷா꞉| ।தேஷாமபி ச விகாரா ஜ்வராதீஸாரஶோப²ஶோஷஶ்வாஸமேஹகுஷ்டா²த³ய꞉| ॥ ५ ॥இதி தோ³ஷா꞉ கேவலா வ்யாக்²யாதா விகாரைகதே³ஶஶ்ச|| 5 ||
; , , ॥ ६ ॥தத்ர க²ல்வேஷாம்ʼ த்³வயாநாமபி தோ³ஷாணாம்ʼ த்ரிவித⁴ம்ʼ ப்ரகோபணம்ʼ; தத்³யதா²-அஸாத்ம்யேந்த்³ரியார்த²ஸம்ʼயோக³꞉, ப்ரஜ்ஞாபராத⁴꞉, பரிணாமஶ்சேதி|| 6 ||
॥ ७ ॥ப்ரகுபிதாஸ்து க²லு தே ப்ரகோபணவிஶேஷாத்³தூ³ஷ்யவிஶேஷாச்ச விகாரவிஶேஷாநபி⁴நிர்வர்தயந்த்யபரிஸம்ʼக்²யேயாந்|| 7 ||
॥ ८ ॥தே ச விகாரா꞉ பரஸ்பரமநுவர்தமாநா꞉ கதா³சித³நுப³த்⁴நந்தி காமாத³யோ ஜ்வராத³யஶ்ச|| 8 ||
, ॥ ९ ॥நியதஸ்த்வநுப³ந்தோ⁴ ரஜஸ்தமஸோ꞉ பரஸ்பரம்ʼ, ந ஹ்யரஜஸ்கம்ʼ தம꞉ ப்ரவர்ததே|| 9 ||
() ; ॥ १० ॥(ப்ராய꞉) ஶாரீரதோ³ஷாணாமேகாதி⁴ஷ்டா²நீயாநாம்ʼ ஸந்நிபாத꞉ ஸம்ʼஸர்கோ³ வா ஸமாநகு³ணத்வாத்; தோ³ஷா ஹி தூ³ஷணை꞉ ஸமாநா꞉|| 10 ||
, ।தத்ராநுப³ந்த்⁴யாநுப³ந்த⁴க்ருʼதோ விஶேஷ꞉-ஸ்வதந்த்ரே வ்யக்தலிங்கோ³ யதோ²க்தஸமுத்தா²நப்ரஶமோ ப⁴வத்யநுப³ந்த்⁴ய꞉, தத்³விபரீதலக்ஷணஸ்த்வநுப³ந்த⁴꞉| , ।அநுப³ந்த்⁴யலக்ஷணஸமந்விதாஸ்தத்ர யதி³ தோ³ஷா ப⁴வந்தி தத்த்ரிகம்ʼ ஸந்நிபாதமாசக்ஷதே, த்³வயம்ʼ வா ஸம்ʼஸர்க³ம்| ।அநுப³ந்த்⁴யாநுப³ந்த⁴விஶேஷக்ருʼதஸ்து ப³ஹுவிதோ⁴ தோ³ஷபே⁴த³꞉| ॥ ११ ॥ஏவமேஷ ஸம்ʼஜ்ஞாப்ரக்ருʼதோ பி⁴ஷஜாம்ʼ தோ³ஷேஷு வ்யாதி⁴ஷு ச நாநாப்ரக்ருʼதிவிஶேஷவ்யூஹ꞉|| 11 ||
।அக்³நிஷு து ஶாரீரேஷு சதுர்விதோ⁴ விஶேஷோ ப³லபே⁴தே³ந ப⁴வதி|, , , ।தத்³யதா²-தீக்ஷ்ணோ, மந்த³꞉, ஸமோ, விஷமஶ்சேதி| , , , ।தத்ர தீக்ஷ்ணோ(அ)க்³நி꞉ ஸர்வாபசாரஸஹ꞉, தத்³விபரீதலக்ஷணஸ்து மந்த³꞉, ஸமஸ்து க²ல்வபசாரதோ விக்ருʼதிமாபத்³யதே(அ)நபசாரதஸ்து ப்ரக்ருʼதாவவதிஷ்ட²தே, ஸமலக்ஷணவிபரீதலக்ஷணஸ்து விஷம இதி| ।ஏதே சதுர்விதா⁴ ப⁴வந்த்யக்³நயஶ்சதுர்விதா⁴நாமேவ புருஷாணாம்| , , , ॥ १२ ॥தத்ர ஸமவாதபித்தஶ்லேஷ்மணாம்ʼ ப்ரக்ருʼதிஸ்தா²நாம்ʼ ஸமா ப⁴வந்த்யக்³நய꞉, வாதலாநாம்ʼ து வாதாபி⁴பூ⁴தே(அ)க்³ந்யதி⁴ஷ்டா²நே விஷமா ப⁴வந்த்யக்³நய꞉, பித்தலாநாம்ʼ து பித்தாபி⁴பூ⁴தே ஹ்யக்³ந்யதி⁴ஷ்டா²நே தீக்ஷ்ணா ப⁴வந்த்யக்³நய꞉, ஶ்லேஷ்மலாநாம்ʼ து ஶ்லேஷ்மாபி⁴பூ⁴தே(அ)க்³ந்யதி⁴ஷ்டா²நே மந்தா³ ப⁴வந்த்யக்³நய꞉|| 12 ||
, ; , , ।தத்ர கேசிதா³ஹு꞉-ந ஸமவாதபித்தஶ்லேஷ்மாணோ ஜந்தவ꞉ ஸந்தி, விஷமாஹாரோபயோகி³த்வாந்மநுஷ்யாணாம்ʼ; தஸ்மாச்ச வாதப்ரக்ருʼதய꞉ கேசித், கேசித் பித்தப்ரக்ருʼதய꞉, கேசித் புந꞉ ஶ்லேஷ்மப்ரக்ருʼதயோ ப⁴வந்தீதி|, ? , , , , ; ।தச்சாநுபபந்நம்ʼ, கஸ்மாத் காரணாத்? ஸமவாதபித்தஶ்லேஷ்மாணம்ʼ ஹ்யரோக³மிச்ச²ந்தி பி⁴ஷஜ꞉, யத꞉ ப்ரக்ருʼதிஶ்சாரோக்³யம், ஆரோக்³யார்தா² ச பே⁴ஷஜப்ரவ்ருʼத்தி꞉, ஸா சேஷ்டரூபா, தஸ்மாத் ஸந்தி ஸமவாதபித்தஶ்லேஷ்மாண꞉; ந க²லு ஸந்தி வாதப்ரக்ருʼதய꞉ பித்தப்ரக்ருʼதய꞉ ஶ்லேஷ்மப்ரக்ருʼதயோ வா| , , ; , ॥ १३ ॥தஸ்ய தஸ்ய கில தோ³ஷஸ்யாதி⁴க்யாத் ஸா ஸா தோ³ஷப்ரக்ருʼதிருச்யதே மநுஷ்யாணாம்ʼ, ந ச விக்ருʼதேஷு தோ³ஷேஷு ப்ரக்ருʼதிஸ்த²த்வமுபபத்³யதே, தஸ்மாந்நைதா꞉ ப்ரக்ருʼதய꞉ ஸந்தி; ஸந்தி து க²லு வாதலா꞉ பித்தலா꞉ ஶ்லேஷ்மலாஶ்ச, அப்ரக்ருʼதிஸ்தா²ஸ்து தே ஜ்ஞேயா꞉|| 13 ||
।தேஷாம்ʼ து க²லு சதுர்விதா⁴நாம்ʼ புருஷாணாம்ʼ சத்வார்யநுப்ரணிதா⁴நாநி ஶ்ரேயஸ்கராணி ப⁴வந்தி| , , ; ।தத்ர ஸமஸர்வதா⁴தூநாம்ʼ ஸர்வாகாரஸமம், அதி⁴கதோ³ஷாணாம்ʼ து த்ரயாணாம்ʼ யதா²ஸ்வம்ʼ தோ³ஷாதி⁴க்யமபி⁴ஸமீக்ஷ்ய தோ³ஷப்ரதிகூலயோகீ³நி த்ரீண்யநு(ந்ந)ப்ரணிதா⁴நாநி ஶ்ரேயஸ்கராணி ப⁴வந்தி யாவத³க்³நே꞉ ஸமீபா⁴வாத், ஸமே து ஸமமேவ கார்யம்; ஏவம்ʼ சேஷ்டா பே⁴ஷஜப்ரயோகா³ஶ்சாபரே| ॥ १४ ॥தாந் விஸ்தரேணாநுவ்யாக்²யாஸ்யாம꞉|| 14 ||
, ।த்ரயஸ்து புதுஷா ப⁴வந்த்யாதுரா꞉, தே த்வநாதுராஸ்தந்த்ராநதரீயாணாம்ʼ பி⁴ஷஜாம்|, , ।தத்³யதா²-வாதல꞉, பித்தல꞉, ஶ்லேஷ்மலஶ்சேதி| , , ॥ १५ ॥தேஷாமித³ம்ʼ விஶேஷவிஜ்ஞாநம்ʼ-வாதலஸ்ய வாதநிமித்தா꞉, பித்தலஸ்ய பித்தநிமித்தா꞉, ஶ்லேஷ்மலஸ்ய ஶ்லேஷ்மநிமித்தா வ்யாத⁴ய꞉ ப்ராயேண ப³லவந்தஶ்ச ப⁴வந்தி|| 15 ||
, ; ।தத்ர வாதலஸ்ய வாதப்ரகோபணாந்யாஸேவமாநஸ்ய க்ஷிப்ரம்ʼ வாத꞉ ப்ரகோபமாபத்³யதே, ந ததே²தரௌ தோ³ஷௌ; ஸ தஸ்ய ப்ரகோபமாபந்நோ யதோ²க்தைர்விகாரை꞉ ஶரீரமுபதபதி ப³லவர்ணஸுகா²யுஷாமுபகா⁴தாய| , , , , , , , ॥ १६ ॥தஸ்யாவஜயநம்ʼ-ஸ்நேஹஸ்வேதௌ³ விதி⁴யுக்தௌ, ம்ருʼதூ³நி ச ஸம்ʼஶோத⁴நாநி ஸ்நேஹோஷ்ணமது⁴ராம்லலவணயுக்தாநி, தத்³வத³ப்⁴யவஹார்யாணி, அப்⁴யங்கோ³பநாஹநோத்³வேஷ்டநோந்மர்த³நபரிஷேகாவகா³ஹநஸம்ʼவாஹநாவபீட³நவித்ராஸநவிஸ்மாபநவிஸ்மாரணாநி, ஸுராஸவவிதா⁴நம்ʼ, ஸ்நேஹாஶ்சாநேகயோநயோ தீ³பநீயபாசநீயவாதஹரவிரேசநீயோபஹிதாஸ்ததா² ஶதபாகா꞉ ஸஹஸ்ரபாகா꞉ ஸர்வஶஶ்ச ப்ரயோகா³ர்தா²꞉, ப³ஸ்தய꞉, ப³ஸ்திநியம꞉ ஸுக²ஶீலதா சேதி|| 16 ||
, ; ।பித்தலஸ்யாபி பித்தப்ரகோபணாந்யாஸேவமாநஸ்ய க்ஷிப்ரம்ʼ பித்தம்ʼ ப்ரகோபமாபத்³யதே, ந ததே²தரௌ தோ³ஷௌ; தத³ஸ்ய ப்ரகோபமாபந்நம்ʼ யதோ²க்தைர்விகாரை꞉ ஶரீரமுபதபதி ப³லவர்ணஸுகா²யுஷாமுபகா⁴தாய|, , , , , , , , , , , , , , , ॥ १७ ॥தஸ்யாவஜயநம்ʼ-ஸர்பிஷ்பாநம்ʼ, ஸர்பிஷா ச ஸ்நேஹநம், அத⁴ஶ்ச தோ³ஷஹரணம்ʼ, மது⁴ரதிக்தகஷாயஶீதாநாம்ʼ சைஷதா⁴ப்⁴யவஹார்யாணாமுபயோக³꞉, ம்ருʼது³மது⁴ரஸுரபி⁴ஶீதஹ்ருʼத்³யாநாம்ʼ க³ந்தா⁴நாம்ʼ சோபஸேவா, முக்தாமணிஹாராவலீநாம்ʼ ச பரமஶிஶிரவாரிஸம்ʼஸ்தி²தாநாம்ʼ தா⁴ரணமுரஸா, க்ஷணே க்ஷணே(அ)க்³ர்யசந்த³நப்ரியங்கு³காலீயம்ருʼணாலஶீதவாதவாரிபி⁴ருத்பலகுமுத³கோகநத³ஸௌக³ந்தி⁴கபத்³மாநுக³தைஶ்ச வாரிபி⁴ரபி⁴ப்ரோக்ஷணம்ʼ, ஶ்ருதிஸுக²ம்ருʼது³மது⁴ரமநோ(அ)நுகா³நாம்ʼ ச கீ³தவாதி³த்ராணாம்ʼ ஶ்ரவணம்ʼ, ஶ்ரவணம்ʼ சாப்⁴யுத³யாநாம்ʼ, ஸுஹ்ருʼத்³பி⁴꞉ ஸம்ʼயோக³꞉, ஸம்ʼயோக³ஶ்சேஷ்டாபி⁴꞉ ஸ்த்ரீபி⁴꞉ ஶீதோபஹிதாம்ʼஶுகஸ்ரக்³தா⁴ரிணீபி⁴꞉, நிஶாகராம்ʼஶுஶீதலப்ரவாதஹர்ம்யவாஸ꞉, ஶைலாந்தரபுலிநஶிஶிரஸத³நவஸநவ்யஜநபவநஸேவநம்ʼ, ரம்யாணாம்ʼ சோபவநாநாம்ʼ ஸுக²ஶிஶிரஸுரபி⁴மாருதோபஹிதாநாமுபஸேவநம்ʼ, ஸேவநம்ʼ ச பத்³மோத்பலநலிநகுமுத³ஸௌக³ந்தி⁴கபுண்ட³ரீகஶதபத்ரஹஸ்தாநாம்ʼ, ஸௌம்யாநாம்ʼ ச ஸர்வபா⁴வாநாமிதி|| 17 ||
, ; ।ஶ்லேஷ்மலஸ்யாபி ஶ்லேஷ்மப்ரகோபணாந்யாஸேவமாநஸ்ய க்ஷிப்ரம்ʼ ஶ்லேஷ்மா ப்ரகோபமாபத்³யதே, ந ததே²தரௌ தோ³ஷௌ꞉; ஸ தஸ்ய ப்ரகோபமாபந்நோ யதோ²க்தைர்விகாரை꞉ ஶரீரமுபதபதி ப³லவர்ஶஸுகா²யுஷாமுபகா⁴தாய| , , , , , , ॥ १८ ॥தஸ்யாவஜயநம்ʼ-விதி⁴யுக்தாநி தீக்ஷ்ணோஷ்ணாநி ஸம்ʼஶோத⁴நாநி, ரூக்ஷப்ராயாணி சாப்⁴யவஹார்யாணி கடுகதிக்தகஷாயோபஹிதாநி, ததை²வ தா⁴வநலங்க⁴நப்லவநபரிஸரணஜாக³ரணநியுத்³த⁴வ்யவாயவ்யாயாமோந்மர்த³நஸ்நாநோத்ஸாத³நாநி, விஶேஷதஸ்தீக்ஷ்ணாநாம்ʼ தீ³ர்க⁴காலஸ்தி²தாநாம்ʼ ச மத்³யாநாமுபயோக³꞉, ஸதூ⁴மபாந꞉ ஸர்வஶஶ்சோபவாஸ꞉, ததோ²ஷ்ணம்ʼ வாஸ꞉, ஸுக²ப்ரதிஷேத⁴ஶ்ச ஸுகா²ர்த²மேவேதி|| 18 ||
-ப⁴வதி சாத்ர- ।ஸர்வரோக³விஶேஷஜ்ஞ꞉ ஸர்வகார்யவிஶேஷவித்| ॥ १९ ॥ஸர்வபே⁴ஷஜதத்த்வஜ்ஞோ ராஜ்ஞ꞉ ப்ராணபதிர்ப⁴வேதி³தி|| 19 ||
-தத்ர ஶ்லோகா꞉- ।ப்ரக்ருʼத்யந்தரபே⁴தே³ந ரோகா³நீகவிகல்பநம்| ॥ २० ॥பரஸ்பராவிரோத⁴ஶ்ச ஸாமாந்யம்ʼ ரோக³தோ³ஷயோ꞉|| 20 ||
।தோ³ஷஸம்ʼக்²யா விகாராணாமேகதே³ஶ꞉ ப்ரகோபணம்| ॥ २१ ॥ஜரணம்ʼ ப்ரதி சிந்தா ச காயாக்³நேர்து⁴க்ஷணாநி ச|| 21 ||
।நராணாம்ʼ வாதலாதீ³நாம்ʼ ப்ரக்ருʼதிஸ்தா²பநாநி ச| ॥ २२ ॥ரோகா³நீகே விமாநே(அ)ஸ்மிந் வ்யாஹ்ருʼதாநி மஹர்ஷிணா|| 22 ||
॥॥இத்யக்³நிவேஶக்ருʼதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸம்ʼஸ்க்ருʼதே விமாநஸ்தா²நே ரோகா³நீகவிமாநம்ʼ நாம ஷஷ்டோ²(அ)த்⁴யாய꞉||6||