॥ १ ॥athāto dhāmārgavakalpaṃ vyākhyāsyāmaḥ|| 1 ||
Chapter 4
धामार्गवकल्पोऽध्यायः
The English translation of this text is being prepared. For now, the original is shown with its transliteration. Read it with its Hindi translation
In this chapter (the chapter's own summary, verses 19-20)
तत्र श्लोकौ-पल्लवे नव चत्वारः क्षीर एकः सुरासवे।कषाये विंशतिः कल्के दश द्वौ च शकृद्रसे॥
verse 19 →अन्न एकस्तथा घ्रेये दश लेहास्तथा घृतम्।कल्पे धामार्गवस्योक्ताः षष्टिर्योगा महर्षिणा॥
verse 20 →Tap any word of the original to see its meaning.
॥ २ ॥iti ha smāha bhagavānātreyaḥ|| 2 ||
।karkoṭakī koṭhaphalā mahājālinireva ca| ॥ ३ ॥dhāmārgavasya paryāyā rājakośātakī tathā|| 3 ||
।gare gulmodare kāse vāte śleṣmāśayasthite| ॥ ४ ॥kaphe ca kaṇṭhavaktrasthe kaphasaṃcayajeṣu ca|| 4 ||
।rogeṣveṣu prayojyaṃ syāt sthirāśca guravaśca ye| ॥ ५ ॥phalaṃ puṣpaṃ pravālaṃ ca vidhinā tasya saṃharet|| 5 ||
।pravālasvarasaṃ śuṣkaṃ kṛtvā ca gulikāḥ pṛthak| ॥ ६ ॥kovidārādibhiḥ peyāḥ kaṣāyairmadhukasya ca|| 6 ||
।puṣpādiṣu payoyogāścatvāraḥ pañcamī surā| ॥ ७ ॥pūrvavat jīrṇaśuṣkāṇāmataḥ kalpaḥ pravakṣyate|| 7 ||
।madhukasya kaṣāyeṇa bījalaṇṭhoddhṛtaṃ phalam| ॥ ८ ॥saguḍaṃ vyuṣitaṃ rātriṃ kovidārādibhistathā|| 8 ||
।dadyādgulmodarārtebhyo ye cāpyanye kaphāmayāḥ| ॥ ९ ॥dadyādannena saṃyuktaṃ chardihṛdrogaśāntaye|| 9 ||
।cūrṇairvā'pyutpalādīni bhāvitāni prabhūtaśaḥ| ॥ १० ॥rasakṣīrayavāgvāditṛpto ghrātvā vamet sukham|| 10 ||
।cūrṇīkṛtasya vartiṃ vā kṛtvā badarasaṃmitām| ॥ ११ ॥vinīyāñjalimātre tu pibedgo'śvaśakṛdrase|| 11 ||
।pṛṣatarṣyakuraṅgāhvagajoṣṭrāśvatarāvike| ॥ १२ ॥śvadaṃṣṭrakharakhaḍgānāṃ caivaṃ peyā śakṛdrase|| 12 ||
।jīvakarṣabhakau vīrāmātmaguptāṃ śatāvarīm| ॥ १३ ॥kākolīṃ śrāvaṇīṃ medāṃ mahāmedāṃ madhūlikām|| 13 ||
।ekaikaśo'bhisaṃcūrṇya saha dhāmārgaveṇa te| ॥ १४ ॥śarkarāmadhusaṃyuktā lehā hṛddāhakāsinām|| 14 ||
।sukhodakānupānāḥ syuḥ pittoṣmasahite kaphe| ॥ १५ ॥dhānyatumburuyūṣeṇa kalkaḥ sarvaviṣāpahaḥ|| 15 ||
।jātyāḥ saumanasāyinyā rajanyāścorakasya ca| ॥ १६ ॥vṛścīrasya mahākṣudrasahāhaimavatasya ca|| 16 ||
।bimbyāḥ punarnavāyā vā kāsamardasya vā pṛthak| ॥ १७ ॥ekaṃ dhāmārgavaṃ dve vā kṣāye parimṛdya tu|| 17 ||
।pūtaṃ manovikāreṣu pibedvamanamuttamam| ॥ १८ ॥tacchṛtakṣīrajaṃ sarpiḥ sādhitaṃ vā phalādibhiḥ|| 18 ||
-tatra ślokau- ।pallave nava catvāraḥ kṣīra ekaḥ surāsave| ॥ १९ ॥kaṣāye viṃśatiḥ kalke daśa dvau ca śakṛdrase|| 19 ||
।anna ekastathā ghreye daśa lehāstathā ghṛtam| ॥ २० ॥kalpe dhāmārgavasyoktāḥ ṣaṣṭiryogā maharṣiṇā|| 20 ||
॥॥ityagniveśakṛte tantre carakapratisaṃskṛte'prāpte dṛḍhabalasaṃpūrite kalpasthāne dhāmārgavakalpo nāma caturtho'dhyāyaḥ||4||